VII SA/Wa 273/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji K. K. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego o wym. 4,2 m x 4,65 m usytuowanego na działce nr ew. [...] we wsi L. gm. L., wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze skarżąca podniosła, że wykonanie decyzji może spowodować nieodwracalne skutki dla skarżącej. Jeżeli przedmiotowy budynek zostanie w całości rozebrany to nie będzie możliwym przywrócenie stanu poprzedniego. Skarżąca nie będzie miała bowiem środków na dokonanie budowy takiego budynku, a co więcej, wątpliwym jest, aby uzyskała zgodę organów administracyjnych na tę budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spoczywa przy tym na wnioskodawcy, który powinien przynajmniej uprawdopodobnić, że w jego przypadku spełnione zostały przesłanki wskazane w powołanym przepisie. Przy czym z treści powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu. Dodatkowo zauważyć należy, że po zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od dnia 15 sierpnia 2015 r., art. 61 § 6 p.p.s.a. obowiązuje w brzmieniu: "Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę". W związku z powyższym tym bardziej instytucja wstrzymania wykonania decyzji powinna być stosowana jedynie wyjątkowo, przy wystąpieniu okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W przypadku bowiem wstrzymania przez sąd wykonania decyzji i późniejszego oddalenie skargi, wstrzymanie wykonania aktu traci moc dopiero z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia, co w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej może spowodować bardzo długie zablokowanie realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Co prawda zgodnie z § 4 art. 61 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie, jednak może tego dokonać tylko w razie zmiany okoliczności. Dlatego, w ocenie Sądu, wstrzymanie wykonanie decyzji nie może nastąpić automatycznie z uwagi na złożenie wniosku. Sąd musi dokonać oceny, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W orzecznictwie zapadłym na tle tego przepisu podkreśla się jednocześnie, że argumentacja przedstawiona na poparcie wniosku powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie, do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Wymaga również podkreślenia, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 332/14, LEX nr 1503379). Sąd dostrzega, że rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednakże analizą objęte są wyłącznie argumenty podane przez stronę, więc powinny one być przekonujące, rzetelne i wiarygodne. Dlatego w ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 117/16, zgodnie z którym "Nie można, bowiem z góry przyjąć, że wykonanie każdej decyzji rozbiórkowej prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bez przytoczenia konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na takie właśnie niebezpieczeństwo". W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów odnoszących się do rozmiaru ewentualnej szkody, nie przedstawiła w chwili składania wniosku stosownych dokumentów, ani też szerzej swojego stanowiska nie uzasadniła. Skarżąca wskazała jedynie, że jeśli budynek będzie rozebrany, skarżąca nie będzie miała środków na dokonanie budowy takiego budynku a ponadto wątpliwym jest, aby uzyskała na to zgodę organów administracji. Jednak z wniosku skarżącej nie wynika jaka jest aktualna sytuacja materialna skarżącej. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazują, że w spornym obiekcie prowadzono roboty budowlane, zatem skarżąca jako inwestor dysponowała środkami na ich prowadzenie. Ponadto podkreślić należy, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.