VII SA/Wa 273/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-18
Skład orzekający: Monika Kramek, Grzegorz Antas, Elżbieta Grantowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, właścicielka nieruchomości sąsiadującej z inwestycją, posiada interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organu nadzoru budowlanego, mimo że opinia biegłego wskazała na brak negatywnego wpływu inwestycji na jej nieruchomość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca posiada interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ wcześniejsze decyzje organów administracji przyznawały jej status strony postępowania, a opinia biegłego, na którą powołały się organy, została sporządzona dwa lata przed wydaniem zaskarżonej decyzji i nie uwzględniała wszystkich przedstawionych przez skarżącą dowodów. Brak merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności z powodu błędnego ustalenia braku interesu prawnego skarżącej stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z maja 2019 r. Skarżąca twierdziła, że inwestycja polegająca na budowie fundamentów pod maszynę produkującą kręgi betonowe, posadowioną na nieodpowiednim fundamencie, powoduje drgania niszczące jej budynki. Organy administracji odmówiły skarżącej statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, opierając się na opinii biegłego z 2019 r., która stwierdzała brak negatywnego wpływu maszyny na budynki skarżącej. Skarżąca kwestionowała rzetelność tej opinii i przedkładała inne dowody.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, asesor WSA Elżbieta Grantowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku I. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie fundamentów pod rozbudowę agregatu produkcyjnego [...] o moduł transportowy wyrobów i podajnik pierścieni w hali produkcyjnej "[...]", na terenach położonych w miejscowości [...], ul. [...], działka nr. ewid. [...]. I. G. była stroną tego postępowania.
Pismem z 30 stycznia 2017 r. Stowarzyszenie Ochrony Środowiska "[...]" w [...], reprezentowane przez Z. B. i I. G., zwróciło się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej jako "PINB"), z prośbą o dokonanie kontroli hali [...] i wyjaśnienie, na jakiej podstawie urządzenie to zostało posadowione. Zawiadomieniem z dnia 15 marca 2017 r. PINB poinformował strony postępowania, w tym Stowarzyszenie oraz I. G., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy fundamentu pod przedmiotową maszynę. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] PINB umorzył postępowanie w tej sprawie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji podał, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego fundamentu pod urządzeniem produkcyjnym [...] o moduł transportowy wyrobów betonowych i podajnik pierścieni. Ponieważ zebrany w postępowaniu wyjaśniającym materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia, iż wykonana inwestycja powstała z naruszeniem prawa, w ocenie organu I instancji, postępowanie okazało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.
I. G. i Stowarzyszenie złożyli odwołania od tej decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...] WINB) decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...] maja 2017 r. Organ wskazał, że w uzasadnieniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o pozwoleniu na budowę doprecyzowano, że nastąpi rozbudowa agregatu [...], która poprawi płynność pracy maszyny, ograniczy czynności wykonywane ręcznie oraz ograniczy ruch wózków widłowych wewnątrz hali. Podkreślono, że decyzja ta zatwierdziła projekt budowlany dotyczący rozbudowy agregatu produkcyjnego [...]. O rozbudowie maszyny jest mowa w wielu fragmentach projektu, tym samym - zdaniem organu - pozwolenie na budowę obejmowało również rozbudowę przedmiotowej maszyny. Ponadto [...] WINB wskazał, że skoro fundament i agregat produkcyjny [...] zostały rozbudowane w sposób legalny, brak było podstaw do władczej ingerencji organów nadzoru budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na tę decyzję wniosła I. G.
Jednocześnie pismem z dnia 12 lutego 2018 r. I. G., Z. B. i A. Ł. wniosły o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r., wskazując, że wyszły na jaw dowody, które istniały w dniu wydawania decyzji, a których organ nie wziął pod uwagę. Postanowieniem z [...] marca 2018 r. [...] WINB wznowił na wniosek postępowanie w sprawie własnej decyzji nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...] (zmienionym postanowieniami z dnia [...] listopada 2018 r. i z dnia [...] lutego 2019 r.) [...] WINB dopuścił dowód z opinii biegłego prof. dr hab. inż. T. C. celem sporządzenia "Opinii technicznej dotyczącej ustalenia wpływu działania maszyny [...], zainstalowanej wewnątrz hali "[...]" w [...] S.A. z siedzibą w [...], i produkującej konusy i kręgi betonowe, na stan techniczny przykładowych budynków, tj. mieszkalnego i gospodarczego przy ul. [...]". Opinia sporządzona przez prof. dr hab. inż. T. C. i mgr inż. P. B. została przedłożona organowi przy piśmie z dnia 4 lutego 2019 r. W opinii wskazano, że maszyna produkcyjna [...] rozbudowana została w 2015 r. o dwa moduły, tj. podajnik pierścieni i moduł transportowy odbioru wyrobów gotowych. Te dwa moduły plus moduł produkcyjny zostały posadowione na nowym fundamencie o znacznie większych rozmiarach w porównaniu do fundamentu już istniejącego pod ówczesnym agregatem produkcyjnym. Pracująca obecnie maszyna produkuje zwężki (konusy) i kręgi betonowe. Rozbudowa maszyny produkcyjnej [...] w 2015 r., o dwa wymienione powyżej moduły, spowodowała powiększenie wymiarów i masy fundamentu pod całym agregatem produkcyjnym. Rozbudowany w 2015 r. fundament został wykonany prawidłowo i spełnia wymagania techniczne. W odniesieniu do oddziaływania na nieruchomość skarżącej biegły stwierdził, iż maszyna ta nie wymusza drgań budynków zlokalizowanych przy ul. [...]. Nie ma więc wpływu na stan techniczny budynków przy niej zlokalizowanych.
W toku postępowania wznowieniowego I. G. oraz Stowarzyszenie składali pisma i wyjaśnienia. W piśmie z 25 lipca 2018 r. I. G. wskazała, że w dniu 24 lipca 2018 r. maszyna pracowała od godz. 6 do godz. 21 w cyklu 1 minuta wibrowania, 1,5-2 minuty przerwy, czyli w ciągły sposób emitowała drgania wywołujące ruchy gruntu, jej budynki i działki przez cały czas były w ruchu. W piśmie z dnia 6 grudnia 2018 r. I. G. przesłała wyniki pomiarów osiadania i wynoszenia jej budynku mieszkalnego na wskutek emisji drgań do gruntu. Jak z nich wynika w okresie od 2 października 2015 r. do 18 maja 2016 r. budynek stał w miejscu, a po uruchomieniu maszyny do kręgów znowu zaczęły się pojawiać ruchy gruntu i nowe spękania.
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...][...] WINB umorzył postępowanie wznowione na wniosek I. G., Z. B. i A. Ł. z uwagi na to, że nie przysługiwał im przymiot stron postępowania. Od przedmiotowej decyzji zostało złożone odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB), który decyzją z [...] maja 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując przede wszystkim, że organ ten nie odniósł się do kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] WINB umorzył wznowione postępowanie z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie postępowania po upływie terminu. Decyzją z dnia [...] października 2019 r. GINB utrzymał powyższą decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 17 września 2020 r., VII SA/Wa 31/20 oddalił skargę I. G. na decyzję z dnia [...] października 2019 r.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., [...] WINB, wskazując, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w tej samej sprawie zakończonej decyzją tego organu z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2017 r. i odmowie - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) - nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych da stanu zgodnego z prawem.
Organ w uzasadnieniu decyzji przyznał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Taką okolicznością było stwierdzenie – w toku postępowania prowadzonego z wniosku I. G., A. Ł. i Z. B. – że inwestor na spornym fundamencie posadowił inną maszynę niż wskazana w pozwoleniu na budowę (która była maszyną do produkcji rur), a mianowicie maszynę do produkcji zwężek (konusów) i kręgów betonowych, która posiada odmienną technologię produkcji wyrobów od maszyny produkującej rury. Jednakże organ wskazał, że rozbudowany w 2015 r. fundament pod pracującą maszynę [...] został wykonany prawidłowo i spełnia wymagania techniczne. Drgania bloku fundamentowego nie przenoszą się na posadzkę hali, nie są odczuwane także przez pracowników obsługujących maszynę i w bliskim sąsiedztwie hali na zewnątrz. Organ podkreślił, że ustalenie, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. istniały nowe okoliczności, które nie były znane organowi, oznacza, że w sprawie nie doszłoby do umorzenia postępowania, lecz do wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 51 Prawa budowlanego. W sytuacji gdy organ po przeprowadzeniu postępowania ustali brak podstaw do orzeczenia jakichkolwiek działań naprawczych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, wydaje się decyzję odmawiającą nałożenia obowiązków, o których mowa w przywołanym przepisie. W ocenie organu, taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie, albowiem omawiany fundament został wykonany prawidłowo i zgodnie z pozwoleniem na budowę, spełnia wymagania techniczne dla pracującej obecnie maszyny, zapewniając tym samym bezpieczeństwo konstrukcji, funkcjonowania i jej pracy, zatem brak było podstaw prawnych do zaleceń w tym zakresie, co skutkuje odmową nałożenia na inwestora określonych robót lub czynności. Powyższa decyzja została doręczona jedynie spółce [...].
W związku z tym, że decyzja [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r. została uchylona decyzją tego organu z [...] maja 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, postanowieniem z dnia z 1 października 2019 r., II SA/Op 508/17 umorzył postępowanie sądowe ze skargi I. G. na decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r.
Pismem z 29 października 2019 r. I. G. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. Wskazała, że informacje o wydaniu powyższego rozstrzygnięcia powzięła po doręczeniu postanowienia WSA w Opolu z 1 października 2019 r., II SA/Op 508/17. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. [...] WINB wznowił postępowanie, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. - odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] maja 2019 r. Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. GINB utrzymał w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2019 r., wskazując, iż wnioskodawczyni nie przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2020 r., VII SA/Wa 1261/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji. Wyrok ten nie jest prawomocny.
Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2020 r. I. G. wystąpiła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. GINB umorzył w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, wskazując, iż wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony tego postępowania.
I. G. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją. Zdaniem skarżącej, spełnia ona wszystkie warunki, aby być stroną w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2019 r., przede wszystkim dlatego, że przedmiotowa inwestycja na działce nr [...] w [...] powoduje niszczenie jej budynków, narażonych na ciągłe drgania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy GINB stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r., gdyż wnioskodawczyni, nie jest stroną w postępowaniu nadzorczym dotyczącym wskazanej decyzji organu wojewódzkiego. I. G. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją, w związku z tym ocena interesu prawnego wnioskodawczyni wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a tym samym nie zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a.
Organ wskazał, że sporna inwestycja dotycząca wykonania fundamentów pod rozbudowę agregatu produkcyjnego [...] została zrealizowana na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...]. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie zostało zaliczone do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. I. G. jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W celu ustalenia wpływu działania maszyny [...] w hali "[...]" na stan techniczny budynków znajdujących się na tej nieruchomości, została opracowana opinia techniczna przez rzeczoznawcę budowlanego (prof. dr. hab. nauk technicznych inżyniera budownictwa lądowego) T. C., z której wynika, że dokonane w budynkach przy ul. [...] pomiary ujawniły, że budynek mieszkalny i gospodarczy, na podstawie normy PN-85/B-02170:2016-12, znajdują się w I strefie skali SWD-I (Skala Wpływów Dynamicznych), co oznacza, że zarejestrowane wartości drgań przenoszonych przez podłoże nie są odczuwalne przez budynki i nie są szkodliwe dla ich konstrukcji. Ponadto, jak stwierdzono, "nie zauważono zmienności poziomu zarejestrowanych drgań (...) w czasie produkcji zwężek (konusów), kręgów betonowych i postoju maszyny [...]. Stan graniczny nośności budynków mieszkalnego z garażem i budynku gospodarczego przy ul. [...] nie jest przekroczony. Obecny stan techniczny budynków zapewnia bezpieczne ich użytkowanie. (...) Maszyna [...] w czasie procesu produkcyjnego zwężek (konusów) i kręgów betonowych nie wymusza drgań budynków zlokalizowanych przy ul. [...]. Nie ma więc wpływu na stan techniczny budynków". Z opinii tej wynika również, że "uszkodzenia/zniszczenia powstałe w budynkach przy ul. [...] nie zostały spowodowane przez pracującą maszynę [...] w hali [...] w P.V. [...] S.A. w [...]" (str. 11 opinii). "Odległość od źródła drgań, tj. maszyny [...] do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] wynosi 110 m" (str. 32 opinii).
I. G. swój interes prawny upatruje w tym, że jej własność jest naruszana poprzez drgania spowodowane działalnością maszyny [...] produkującej kręgi i zwężki betonowe. Ocena prawidłowości pracy maszyny i jej wpływu na środowisko i tereny przyległe nie należą jednak do kompetencji organów nadzoru budowlanego, których uprawnienia wynikają z art. 83 Prawa budowlanego. Opinia techniczna sporządzona przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego w sprawie podważa stanowisko I. G. Ponadto z opinii wynika (str. 6), że "Przyczyn uszkodzeń i zniszczeń murów jest wiele, tak jak wiele typów ich uszkodzeń. Częstymi przyczynami uszkodzeń/zniszczeń są: ruchy podłoża gruntowego, przeciążenia, klęski żywiołowe, wpływy dynamiczne, błędy projektowe i wykonawcze." Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że skarżąca nie ma interesu prawnego w sprawie zakończonej decyzją [...] WINB, a tym samym złożony przez nią wniosek o wzruszenie tej decyzji w trybie stwierdzenia nieważności nie mógł zostać rozpoznany merytorycznie.
Organ podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2013 r., II OSK 1121/12, dotyczącym budowy fundamentów w hali "[...]" w [...] w [...] pod inną maszynę wyjaśnił, że "osoba fizyczna, będąca właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska, może być stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ograniczenie tych uciążliwości (...). W zakresie dotyczącym ochrony środowiska przed uciążliwościami powodowanymi działaniem różnego rodzaju urządzeń należy stwierdzić, że czynności powodujące hałas i wibracje oraz inne uciążliwości dla środowiska, podejmowane na określonej nieruchomości, mogą oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej (...)". Dla wykazania omawianego interesu prawnego właściwe jest przeprowadzenie przez organ dowodu np. z opinii biegłego (art. 84 § 1 k.p.a.). Taka opinia została na potrzeby postępowania sporządzona i nie wynika z niej, aby przedmiotowa maszyna negatywnie oddziaływała na nieruchomość skarżącej. Ocena I. G. na podstawie komentarza T. B. i jedynie "autoryzowana" jego podpisem, nie może mieć takiej samej mocy dowodowej jak opinia pozyskana przez organy nadzoru budowlanego. Tym bardziej takiej mocy dowodowej nie można przypisywać pomiarom geodezyjnym, które są niewystarczające do formułowania ocen o źródłach i przyczynach ewentualnych uszkodzeń, jak również polemika samej skarżącej z treścią opinii technicznej. W świetle przedstawionych okoliczności, GINB prawidłowo decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. umorzył w całości postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. G., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie:
1. art. 5 k.p.a. przez brak rozpatrzenia sprawy merytorycznie i brak odniesienia się w treści wydanej decyzji do wszystkich zarzutów, jakie skarżąca powołała w odwołaniu od decyzji;
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7 b k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes strony, w tym poprzez zaniechanie podjęcia przez organ czynności z urzędu niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym brak współdziałania z sobą organów w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy;
3. art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, w szczególności poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego przedłożonego przez strony postępowania w sprawie samowolnego posadowienia maszyny hybrydy [...] do produkcji kręgów na fundamencie nie przystosowanym do posadowienia maszyny emitującej drgania, przez co w każdej mierze zostało naruszone zaufanie obywateli do organów państwa;
4. art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie przez organ, że skarżąca nie jest stroną postępowania, podczas gdy w toku postępowania strona wykazała swój interes prawny w niniejszym postępowaniu;
5. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie w zakresie uwzględnienia wniosków dowodowych oraz twierdzeń stron, które zawierały okoliczności mające znaczenie w przedmiocie wyjaśnienia istoty sprawy;
6. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie, a to brak stwierdzenia przez organ nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
7. art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie, a to brak stwierdzenia przez organ nieważności decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa;
8. art. 157 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
9. art. 157 k.p.a. poprzez niedokładne przeprowadzenie postępowania, nierozpatrzenie całości podniesionych zarzutów w sprawie zaskarżonej decyzji [...] WINB.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, iż postępowanie dotyczy nowego obiektu budowlanego, czyli fundamentu wraz z posadowioną na nim samowolnie maszyną hybrydą [...] do produkcji kręgów. W tym zakresie nadzór budowlany powinien prowadzić kontrolę, a nie wyłącznie w zakresie samego fundamentu. Nadto inwestor nie przedłożył decyzji środowiskowej na posadowienie maszyny do produkcji kręgów. Twierdzenia skarżącej w przedmiocie niewykonania żadnych zabezpieczeń przed wibracjami potwierdził autor projektu fundamentu T. R. podczas przesłuchania przez [...] WINB.
Skarżąca zwróciła uwagę na to, że od ponad 4 lat organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie w taki sposób, aby maksymalnie ochraniać stwierdzoną samowolę budowlaną. Maszyna ta emituje drgania i niszczące jej oraz sąsiednie zabudowania. Drgania te, wywołujące ruchy gruntu zagrażają bezpieczeństwu mieszkańców, bo ich wpływom ulega sieć gazowa oraz instalacje gazowe w budynkach. W ocenie skarżącej, nie do przyjęcia jest stwierdzenie, że geodeta wykonujący pomiary na jej posesji nie ma prawa opisać, co stwierdził na podstawie wykonanych pomiarów. GINB kwestionuje uprawnienia geodety inż. B. T., dlatego dla potwierdzenia jej opinii skarżąca załączyła oświdczenie uprawnionego geodety z wyższym stopniem uprawnień K. S., który potwierdza, że jej budynek mieszkalny osiada oraz się podnosi. Co niewątpliwie potwierdza oddziaływanie samowoli budowlanej na jej posesję i ma ona w związku z tym prawo strony postępowania.
W ocenie skarżącej, opinia Politechniki [...] jest nierzetelna, zawiera nieprawdziwe stwierdzenia. Zastanawiające, że [...] WINB po przesłuchaniu projektanta fundamentu, który stwierdził, że fundament nie był przystosowany do posadowienia maszyny emitującej drgania, bezkrytycznie przyjmuje opinię Politechniki. Obecna samowola emituje codziennie przez wiele godzin drgania na głębokości 3 m, a więc również poniżej poziomu wód gruntowych i fundamentów sąsiadujących budynków i to od ponad 4 lat. Skarżąca podkreśliła, że opinia Politechniki potwierdza tylko jedno, że drgania docierają na jej posesję i do jej budynków, ale do wydania oceny o ich oddziaływaniu autorzy opinii mają za mało danych. W ocenie skarżącej, odległość samowoli budowlanej od granicy jej posesji to zaledwie około 70 m. Dla potwierdzenia nierzetelności opinii Politechniki [...] skarżąca przestawiła autoryzowaną wypowiedź dr. hab. n. techn. T. B. emerytowanego prof. Politechniki [...] na temat wykonanych pomiarów drgań. Skarżąca dodała, że w identyczny sposób jak jej budynki, spękane są wszystkie sąsiadujące budynki, i to budynki z lat 1930, 1960. Wszystkie zaczęły pękać w tym samym czasie tj. po 2000 r. kiedy sąsiadujący zakład zainstalował pierwszą tego typu maszynę.
Skarżąca wskazała, iż w jej interesie prawnym jest, aby samowola budowlana w sąsiadującym zakładzie nie naruszała jej własności i nie niszczyła jej oraz nie zagrażała jej bezpieczeństwu w czasie korzystania z posesji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia.
Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotowe postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja będąca przedmiotem tego postępowania to decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], którą organ uchylił własną decyzję z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] i odmówił - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Bezsporne jest, że skarżąca nie była stroną tego postępowania, wszczętego przez organ z urzędu.
Podkreślenia wymaga, że skarżąca była stroną postępowania zakończonego wydaniem przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie fundamentów pod rozbudowę agregatu produkcyjnego [...] o moduł transportowy wyrobów i podajnik pierścieni w hali produkcyjnej "[...]", na terenach położonych w miejscowości [...], ul. [...], działka nr. ewid. [...]. Ustalając krąg stron tego postępowania w oparciu o art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa Budowlanego, organ architektoniczno-budowalny uznał, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania tego obiektu budowlanego (fundamenty pod rozbudowę agregatu produkcyjnego [...]). Nie ulega wątpliwości, że budowa fundamentów o odpowiednich parametrach technicznych i zabezpieczeniach ma znaczenie dla niwelowania skutków oddziaływania samego urządzenia na środowisko. Skarżąca podnosiła, że pracująca maszyna posadowiona na nieodpowiednim pod względem technicznym fundamencie bez odpowiednich zabezpieczeń przed wibracjami powoduje hałas, drgania oraz pękanie ścian budynków.
Skarżąca była także jedną ze stron postępowania zakończonego wydaniem przez [...] WINB decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie budowy fundamentu pod urządzeniem produkcyjnym [...] jako bezprzedmiotowe. Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu, jednakże zostało zainicjowane przez skarżąca oraz Stowarzyszenie Ochrony Środowiska "[...]" w [...], które brały w nim czynny udział, podnosząc, że maszyna [...] znajdująca się w hali [...] emituje do gruntu drgania, które niszczą sąsiednie budynki mieszkalne oraz że inwestor legitymuje się pozwoleniem budowlanym wyłącznie na rozbudowę fundamentu pod maszynę do produkcji rur, natomiast nie ma w nim mowy o modernizacji agregatu do produkcji kręgów betonowych, której dokonał inwestor. Skarżąca wniosła skargę na decyzję [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia z 1 października 2019 r., II SA/Op 508/17 umorzył postępowanie sądowe, gdyż decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją [...] WINB z dnia [...] maja 2019 r.
Następnie z wniosku m.in. skarżącej toczyło się postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. W postępowaniu tym organ dopuścił dowód z "Opinii technicznej dotyczącej ustalenia wpływu działania maszyny [...], zainstalowanej wewnątrz hali , [...]" w [...] S.A. z siedzibą w [...], i produkującej konusy i kręgi betonowe, na stan techniczny przykładowych budynków, tj. mieszkalnego i gospodarczego przy ul. [...]" (dalej jako "Opinia") sporządzonej w lutym 2019 r. przez prof. dr hab. inż. T. C. i mgr inż. P. B. Opinia ta została sporządzona po dwukrotnych oględzinach i przeprowadzonych pomiarach budynku przy ul. [...] przy obecności skarżącej.
W związku z wnioskami wynikającymi z tej Opinii - decyzją z dnia [...] marca 2019 r. – [...] WINB umorzył postępowanie wznowione na wniosek I. G., Z. B. i A. Ł. z uwagi na to, że wnioskodawczynie nie mają przymiotu strony tego postępowania. Od przedmiotowej decyzji zostało złożone odwołanie do GINB, który decyzją z [...] maja 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując przede wszystkim, że organ ten nie odniósł się do kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] WINB umorzył wznowione postępowanie z uwagi na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania po upływie terminu. GINB - decyzją z dnia [...] października 2019 r. - utrzymał powyższą decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 17 września 2020 r., VII SA/Wa 31/20 oddalił skargę I. G. na decyzję GINB dnia [...] października 2019 r.
Po zakończeniu postępowania wznowieniowego z wniosku m.in. skarżącej, [...] WINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. ponownie wznowił postępowanie w tej samej sprawie zakończonej decyzją z [...] sierpnia 2017 r., tyle że działając z urzędu w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] organ ten orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2017 r. i odmowie - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - nałożenia na [...] S.A. z siedzibą w [...] obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W decyzji tej organ stwierdził, że w sprawie tej wyszły na jaw nowe okoliczności, które zostały ujawnione w poprzednim postępowaniu wznowieniowym z wniosku m.in. I. G. albowiem inwestor na spornym fundamencie posadowił inną maszynę niż wskazana w pozwoleniu na budowę (która była maszyną do produkcji rur), a mianowicie maszynę do produkcji zwężek i kręgów betonowych, która posiada odmienną technologię od maszyny produkującej rury. Powodem wydania przez organ decyzji odmownej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było stwierdzenie, że fundament pod pracującą obecnie maszynę do produkcji kręgów betonowych został wykonany prawidłowo i zgodnie z pozwoleniem na budowę, spełnia on wymagania techniczne dla pracującej obecnie maszyny, zapewniając tym samym bezpieczeństwo konstrukcji, funkcjonowania i jej pracy.
Decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności jest decyzją wydaną w postępowaniu naprawczym (art. 50-51 Prawa budowlanego), a więc w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania zastosowanie znajdzie ogólna zasada określona w art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu naprawczym, którego celem jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, ustalenie kręgu stron powinno być również powiązane z wyznaczeniem zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomości położone w sąsiedztwie, w aspekcie przepisów odrębnych, do których zalicza się m.in. akty wykonawcze do Prawa budowlanego, prawa zagospodarowania przestrzennego, ochrony przyrody i środowiska, prawa wodnego, prawa cywilnego. Dla ustalenia kręgu stron w tego typu sprawach kluczowe znaczenie ma ustalenie oddziaływania konkretnych uciążliwości, co do których przepisy prawa ustanawiają ograniczenia celem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Podkreślenia wymaga, że w sytuacji gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości z nieruchomością inwestora, kwestionuje zgodność z prawem wykonania robót budowlanych przez inwestora z tego powodu, że oddziałują one na sposób zagospodarowania i przede wszystkim na sposób korzystania z nieruchomości, jego interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. wynika z przepisów prawa cywilnego, który gwarantuje właścicielowi prawo korzystania z przedmiotu własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, który nakazuje poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Właściciel nieruchomości sąsiedniej ma prawo, wynikające przede wszystkim z art. 140 k.c., do udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym wyjaśnione zostanie czy planowany obiekt budowlany spełnia wymagania określone przepisami dotyczącymi warunków technicznych (lub innymi przepisami szczególnymi), w zakresie w jakim może on negatywnie oddziaływać na jego prawo własności nieruchomości. Przesądzanie tej kwestii na etapie badania interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej stanowi de facto badanie naruszenia tego interesu, a nie jego istnienia. Przepis art. 28 k.p.a. nie wymaga dla przyznania przymiotu strony postępowania administracyjnego wykazania naruszenia interesu prawnego przez wnioskodawcę, lecz tylko jego istnienia (wyrok NSA z 23 maja 2019 r., II OSK 1395/18, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
Skarżąca wystąpiła z żądaniem dokonania przez organ kontroli wskazanej decyzji pod kątem zaistnienia w niej kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., powołując się na interes prawny wynikający z prawa własności nieruchomości (art. 140 k.c.) położonej przy ul. [...] w [...], na której znajdują się budynki mieszkalny i gospodarczy. Z twierdzeń skarżącej wynika, że sporne urządzenie znajduje się w odległości ok. 70 m od jej nieruchomości, a jego praca na głębokości 3 m pod powierzchnią ziemi powoduje drgania, co prowadzi m.in. do pękania ścian budynków i powstawania nierówności na gruncie oraz powoduje hałas. Powodów negatywnego oddziaływania na jej nieruchomość skarżąca upatruje również w tym, że na spornym fundamencie inwestor posadowił inną maszynę niż wskazana w pozwoleniu na budowę (co potwierdził [...] WINB w decyzji z [...] maja 2019 r.), a fundament ten jest nieodpowiedni pod względem technicznym i nie ma odpowiednich zabezpieczeń dla maszyny produkującej kręgi betonowe, które zmniejszałyby jej negatywne oddziaływanie na środowisko, w tym na nieruchomość skarżącej. Organ architektoniczno-budowalny Starosta [...], wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., uznał, że skarżąca oraz właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji mieli interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę fundamentów przedmiotowej maszyny, choć w tym postępowaniu rozumienie interesu prawnego było zawężone do spełnienia przesłanek z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Uznano więc, że sąsiednie nieruchomości, w tym nieruchomość skarżącej znajdują się w obszarze oddziaływania maszyny [...] stanowiącej całość użytkową z fundamentami, których dotyczy pozwolenie na budowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowlą są fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Również w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, zakończonym decyzją [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie budowy fundamentu pod urządzeniem produkcyjnym [...], skarżącej przyznano przymiot strony postępowania. Organy nadzoru budowlanego uznały więc, że po stronie skarżącej istnieje interes prawny wynikający z prawa własności nieruchomości, uprawniający ją do domagania się ochrony swojej nieruchomości przed oddziaływaniem spornej inwestycji.
Organy nadzoru budowlanego przestały traktować skarżąca jako stronę prowadzonych postępowań po uzyskaniu "Opinii technicznej dotyczącej ustalenia wpływu działania maszyny [...], zainstalowanej wewnątrz hali , [...]" w [...] S.A. z siedzibą w [...], i produkującej konusy i kręgi betonowe, na stan techniczny przykładowych budynków, tj. mieszkalnego i gospodarczego przy ul. [...]" (dalej jako "Opinia") sporządzonej przez biegłych w lutym 2019 r. W odniesieniu do oddziaływania na nieruchomość skarżącej biegli stwierdzili, iż maszyna ta nie wymusza drgań budynków zlokalizowanych przy ul. [...]. Nie ma więc wpływu na stan techniczny budynków przy niej zlokalizowanych. Treść Opinii, na którą powołały się organy administracji, odmawiając skarżącej uznania jej za stronę postępowania nieważnościowego, wskazuje na to, że budynek mieszkalny i gospodarczy, na podstawie normy PN-85/B-02170:2016-12, znajdują się w I strefie skali SWD-I (Skala Wpływów Dynamicznych), lecz zarejestrowane wartości drgań przenoszonych przez podłoże nie są odczuwalne przez budynki i nie są szkodliwe dla ich konstrukcji. Oznacza to, że drgania na tej nieruchomości występują, lecz biegli stwierdzili brak negatywnego oddziaływania tych drgań na stan techniczny budynków skarżącej według stanu faktycznego istniejącego w listopadzie i grudniu 2018 r., gdy przeprowadzali oględziny na nieruchomości skarżącej, a więc dwa lata przed wydaniem zaskarżonej decyzji w tej sprawie. Z Opinii tej wynika, że interes prawny skarżącej w istniejących wtedy okolicznościach faktycznych nie został naruszony, co – w ocenie Sądu - nie przesądza jednak, że interes ten w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie istniał i nie istnieje obecnie.
W myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wynikająca z tego przepisu zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie, ustalić stan faktyczny sprawy. Organ administracji publicznej powinien opierać się na całym zgromadzonym materiale dowodowym, zgodnie z zasadą otwartego katalogu środków dowodowych, a każdy dowód należy bowiem oceniać na tle pozostałych dowodów, a nie w oderwaniu od nich. W tej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pomija okoliczności wynikające z wszystkich innych dowodów składanych przez wnioskodawczynię, skupiając się wyłącznie na Opinii z lutego 2019 r. I. G. przedłożyła bardzo liczną dokumentację fotograficzną obrazującą spękania ścian w jej budynku, dylatacje w płytach chodnikowych, nierówności gruntu na działce. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załączyła również Uwagi dr hab. nauk technicznych T. B. z dnia 2 września 2020 r. dotyczące Opinii z lutego 2019 r., w której zakwestionowano prawidłowość przeprowadzenia pomiarów przez biegłych, którzy sporządzili tę Opinię oraz wskazano na nieodniesienie się do pewnych zagadnień mających znaczenie dla wniosków opinii. Przedstawiła ponadto wyniki pomiarów i opinię geodety inż. B. T. z 23 sierpnia 2019 r. potwierdzoną przez geodetę inż. K. S. pismem z 29 maja 2020 r., z których wynika, że budynek skarżącej przemieszcza się w płaszczyźnie pionowej, wynosi się i osiada, a zjawisko takie w normalnych warunkach nie występuje. Organ nie odniósł się do treści tych dokumentów, wskazując, że nie mają one takiej mocy dowodowej jak Opinia pozyskana przez organy nadzoru budowlanego. Zauważyć jednak należy, iż Opinia biegłych z lutego 2019 r. została dopuszczona jako dowód w sprawie w innym postępowaniu, a mianowicie we wznowionym postępowaniu zakończonym decyzją [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r. Postępowanie to zostało umorzone decyzją [...] WINB z dnia [...] czerwca 2019 r. z uwagi na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania po upływie terminu, którą GINB - decyzją z dnia [...] października 2019 r. - utrzymał w mocy. Skarżąca nie miała więc możliwości zakwestionowania wniosków tej Opinii w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym, w którym została ona wydana, gdyż zostało ono umorzone z przyczyn formalnych. Przy czym organy nadzoru budowlanego powołują się na tę Opinię we wszystkich kolejnych postępowaniach administracyjnych dotyczących zgodności z prawem budowy fundamentu pod pracującą obecnie maszynę do produkcji kręgów betonowych. W przypadku, gdy istotnym dowodem w sprawie jest opinia biegłego wydana w innym postępowaniu, to organ ma obowiązek zagwarantować stronie prawo do wyjaśnienia jej wątpliwości dotyczących treści opinii, a w tej sprawie takie prawo nie zostało skarżącej zagwarantowane, a wszystkie przedstawiane przez nią dowody są pomijane przez organ z powołaniem się na Opinię z 2019 r. W takiej sytuacji nie można zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że Opinia z 2019 r. ma szczególną moc dowodową w tej sprawie, przesądzającą o braku interesu prawnego skarżącej. Zasadne są w związku z tym zarzuty skargi naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a.
W ocenie Sądu, całokształt okoliczności tej sprawy, fakt, że zarówno organ architektoniczno-budowlany, jak i organy nadzoru budowlanego, uznawały w prowadzonych postępowaniach, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania maszyny [...], stanowiącej całość użytkową z fundamentami, na których została posadowiona oraz okoliczności wynikające z przedstawianych przez skarżącą dowodów pozwalają uznać, że skarżąca legitymuje się wymaganym interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. w tej sprawie, co uprawnia ją do żądania dokonania przez organ kontroli wskazanej decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2019 r. pod kątem zaistnienia w niej kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W związku z powyższym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. oraz z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Uchybienia te w dalszej kolejności skutkowały wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Utrzymanie zaś tej decyzji w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mimo powyższych uchybień, skutkowało naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nietrafne są natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. oraz art. 157 k.p.a., gdyż przepisy te nie miały w tej sprawie zastosowania, ponieważ postępowanie nieważnościowe zostało umorzone ze względu na brak legitymacji procesowej skarżącej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. na podstawie art. 135 p.p.s.a. Ponownie orzekając w sprawie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien merytorycznie rozpatrzeć wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...].
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło