VII SA/Wa 2731/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-22
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczący majątek (nieruchomości, samochód) i otrzymująca emeryturę w wysokości 998 zł może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sytuacja majątkowa wnioskodawcy, obejmująca posiadanie nieruchomości rolnej, lasu oraz samochodu osobowego, a także wcześniejsze ponoszenie wyższych kosztów sądowych, nie uzasadnia stwierdzenia, że wnioskodawca jest osobą na tyle ubogą, by zasadne było zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobom w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący S. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca, 75-letni emeryt, utrzymuje się z emerytury w wysokości 998 zł, posiada znaczący majątek (budynek mieszkalno-gospodarczy, grunty rolne, las, samochód osobowy) i ponosił już wcześniej koszty sądowe w tej sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej i stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa postanawia: odmówić S. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek S. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (zakres wniosku został określony w piśmie z dnia 23 października 2015 r.).
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż S. Z. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Ma 75 lat. Utrzymuje się z dochodu z emerytury w wysokości 998 zł. Posiadany majątek obejmuje budynek mieszkalno-gospodarczy o pow. 200 m2, 1,3 ha gruntu rolnego (oddanego w dzierżawę), 1,5 ha lasu. Wnioskodawca posiada samochód osobowy audi o wartości około 15 tys. zł. Wskazał, że nie ma kredytów, nie płaci alimentów, z dzierżawy nie uzyskuje dochodów, na lekarstwa wydaje około 150 zł. miesięcznie, koszty eksploatacji wynoszą około 130 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową S. Z. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przede wszystkim należy wskazać, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a taki wniosek został złożony w sprawie, należy obok sytuacji majątkowej wnioskodawcy mieć na uwadze jakie koszty postępowania występują w sprawie. W niniejszej sprawie wszystkie główne koszty postępowania już zostały poniesione przez stronę samodzielnie (wpis sądowy, wpis od skargi kasacyjnej opłata za uzasadnienie wyroku). Na obecnym etapie sprawy nie ciążą na wnioskodawcy żadne koszty, a jedyne które mogą się pojawić to opłaty za wydawanie odpisów. Należy również zauważyć, że koszty te są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy, gdyż dwukrotnie wnioskodawca opłacał koszty w sprawie w wyższej wysokości, po czym Sąd zwracał nadpłatę. Tym samym stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest osobą na tyle ubogą, by w sprawie zasadne było zwolnienie od kosztów sadowych. Ponadto wnioskodawca posiada budynek mieszkalno-gospodarczy, nieruchomość rolną oddaną w dzierżawę, las, samochód osobowy. Z danych zawartych we wniosku nie przedstawia się zatem obraz wnioskodawcy jako osoby ubogiej, a tylko takim osobom należy przyznawać prawo pomocy.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło