VII SA/Wa 2738/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1). przyznać J. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz ustanowienie adwokata, 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 3 stycznia 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. W., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał J. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, w pozostałym zaś zakresie wniosek oddalił. W dniu 8 lutego 2012 r. do Sądu wpłynął sprzeciw wnioskodawczyni na ww. postanowienie. W sprzeciwie nie zgodziła się z oddaleniem jej wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu wyraża niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Podniosła, że we wniosku nie podała wysokości zobowiązań finansowych, które poniosła w styczniu bieżącego roku. Zaznaczyła, że nie unika uiszczania wpisów. Dodała, że każdego miesiąca koszty sądowe na miarę swoich możliwości uiszcza. Wnioskodawczyni podkreśliła, że złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie jest w stanie wygospodarować żadnej kwoty w najbliższych miesiącach na uiszczenie wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Wskazała, że nie ma już z czego rezygnować jeśli chodzi o wydatki. Nadmieniła, również, że wielość spraw sądowych pociąga za sobą koszty. Dalej, w sprzeciwie wyszczególniła jakie poniosła w miesiącu styczniu wydatki. Wskazała, że faktem jest, że w lutym nie będzie ponosiła wydatków na ubezpieczenie w wysokości 300,00 złotych, opłaty za abonament telewizyjny w wysokości 111,00 złotych oraz spłaciła już należny dług sąsiadom. Dodała, jednak, że poniesie wydatki związane z zakupem lekarstw oraz uiszczeniem należnych wpisów w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny w B. w wysokości 6 x 50 = 300,00 złotych. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w formularzu oraz w sprzeciwie stwierdzono, że wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie w niniejszej sprawie ponieść w całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawczyni wraz z mężem uzyskują stały miesięczny dochód z tytułu emerytur w wysokości 2.997,84 złotych. Wykazała, że posiada mieszkanie o pow. 60 m², dom drewniany na wsi 64 letni, dwie działki na wsi o łącznej pow. 0,35 ha. W formularzu podkreśliła, że są z mężem osobami schorowanymi. W związku z czym ponoszą wydatki na leczenie i lekarstwa. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że miesiąc styczeń jest miesiącem w którym jest zobowiązana do opłacenia różnych składek rocznych i kwartalnych. W sprzeciwie wyszczególniła, że w styczniu poniosła wspólnie z małżonkiem następujące wydatki: opłatę za czynsz w wysokości 512,71 złotych, opłatę za telefon w wysokości 102,84 złotych, abonament za telewizor w wysokości 111,00 złotych, opłatę za energię w wysokości 87,34 złotych, wydatki na znaczki pocztowe 65,90 złotych, zakup materiałów piśmiennych 15,98 złotych, ksero 99,45 złotych, spłatę kredytu w wysokości ok. 500,00 złotych, ubezpieczenie 300,57 złotych, usługa medyczna 58,00 złotych, wpis sądowy do WSA w Warszawie 102,50 złotych, spłatę należnego długu sąsiadom 100,00 złotych, odsetki za prowizje bankowe 30,00 złotych oraz wydatki na codzienne utrzymanie 900,00 złotych. Wnioskodawczyni przyznała, że w miesiącu lutym nie będzie ponosiła wydatków na ubezpieczenie w wysokości 300,00 złotych oraz spłaciła już należny dług sąsiadom oraz abonament telewizyjny w wysokości 111,00 złotych. Podała jednak, że poniesie wydatki związane z zakupem lekarstw oraz uiszczeniem należnych wpisów w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny w B. w wysokości 300,00 złotych. Dokonując oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni z punktu widzenia możliwości ponoszenia przez nią kosztów sądowych porównano wysokość miesięcznych dochodów z wskazanymi przez stronę wydatkami i stwierdzono, iż nie jest ona w stanie ponieść całości kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przy ustalaniu zakresu udzielanego zwolnienia od kosztów uwzględniono fakt, że żądany wpis sądowy nie jest jedynym, który wnioskodawczyni ma uiścić. Wnioskodawczyni wskazuje, że zobowiązana jest pokryć lub pokrywa również w innych licznych sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w B. oraz innych sprawach w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. Niewątpliwie poniesienie przez wnioskodawczynię całości kosztów w niniejszej sprawie (oraz pozostałych sprawach) pogorszyłoby sytuację finansową wnioskodawczyni i jej męża. W ocenie Sądu pozostałe ewentualne koszty sądowe, mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania są w zasięgu możliwości finansowych strony, gdyż skarżąca uzyskując wspólnie z małżonkiem stały miesięczny dochód w wysokości 2.997,84 złotych jest w stanie zgromadzić środki by ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie. Opłacenie kosztów sądowych mogących wystąpić w przyszłości w niniejszej sprawie z uwagi na jednorazowy charakter tych kosztów, ich niewielką wysokość i rozłożenie w czasie nie będzie już dla wnioskodawczyni znaczącym obciążeniem, skutkującym uszczerbkiem w koniecznym jej utrzymaniu oraz małżonka. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.