VII SA/Wa 2739/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Głównego inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić E. C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek E. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z piątką dzieci. Wnioskodawczyni jest od sześciu lat wdową. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o pow. 11,2397 ha oraz dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię i jej dzieci w łącznej wysokości 7 910 zł. Wnioskodawczyni wskazała w uzasadnieniu wniosku, że najstarsza córka A. się dokształca, syn B. skończył studia obecnie poszukuje pracy, córka B. pracuje oraz studiuje zaocznie (samemu opłacając studia), syn W. pracuje, najmłodszy syn uczęszcza do szkoły podstawowej. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje dzieci i jednocześnie prowadzi gospodarstwo rolne. Dodała, że ceny zbóż nie rosną, a nawet zmalały (w porównaniu z rokiem 2011), nawozy i środki ochrony drożeją. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. 98 m2 oraz wspomniane wyżej gospodarstwo rolne o pow. 11,2397 ha. Posiada w gospodarstwie dwie krowy i sześć świń, kombajn zbożowy, ciągnik Pronar 82A i ciągnik MF 255. Miesięczne stałe wydatki to: kredyt 812 zł., ubezpieczanie na życie 174,zł., ubezpieczenie domu i samochodu 318 zł., energia elektryczna 402,80 zł., woda 80 zł., gaz 20 zł., wywóz śmieci 44 zł., telefon 207 węgiel 350 zł., podatek rolny 196 zł., dzierżawa 175 zł. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową E. C. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni posiada gospodarstwo rolne o pow. ponad 11 ha. Z gospodarstwa uzyskuje dochód (niewskazany w formularzu PPF), a także z tytułu pracy. Łączny wskazany dochód rodziny (z dochodami pracujących dzieci) to 7 910 zł. Do tego należy doliczyć dochód z tytułu dopłat bezpośrednich (niewskazany we wniosku). Jak wynika z danych zawartych na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnioskodawczyni za 2016 r. otrzymała 15 430,48 zł. dofinansowania. Z ogólnego obrazu sytuacji majątkowej wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy. Wnioskodawczyni posiada stale dochody, posiada normalnie funkcjonujące gospodarstwo rolne, w którym posiada dwa ciągniki i kombajn zbożowy, kilka sztuk zwierząt. Okoliczności sprawy wskazują, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł. wpisu sądowego od skargi. Opłacenie tego wpisu umożliwi rozpoznanie sprawy sądowej. Wydatek ten może pozostać jedynym wydatkiem strony w sprawie. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.