VII SA/Wa 2739/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant ref. staż. Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę E. C. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2017 r. (znak: [...]), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2017 r. (nr [...], znak: [...]) o odmowie uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji tego organu z [...] sierpnia 2015 r. (nr [...], znak: [...]). Z akt sprawy wynika, że wymienioną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z [...] listopada 2014 r. (znak: [...]), którą nakazano skarżącej oraz A., B., B., W. C. - współwłaścicielom działki nr [...] w S. (następcom prawnym inwestora W. C., który rozpoczął budowę), wykonanie rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego wybudowanego samowolnie na tej nieruchomości. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że następcy prawni W. C. nie przedłożyli w wyznaczonym terminie wszystkich dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r- Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), tj. m.in. zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności inwestycji z ustaleniami m.p.z.p. sołectwa S. zatwierdzonego uchwałą nr [...] z [...] października 2003 r., czterech egzemplarzy projektu budowlanego opracowanego zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 22 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.), oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). W związku z tym zachodziły podstawy do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, zrealizowanego bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 28 stycznia 2016 r., II SA/Lr 1349/15 oddalił skargę E. C. na tę decyzję. Sąd podał, że skoro skarżąca nie przedłożyła dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowalnej, organ nadzoru budowlanego prawidłowo orzekł o jej rozbiórce. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez niezawieszenie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe z działką nr 221/2. Sąd powołując się na wyrok NSA z 10 maja 2012 r., II OSK 310/11 podał, że wynik postępowania rozgraniczeniowego nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, prowadzonego w oparciu o art. 48 ust. 2 Prawo budowlane i stwierdził, że nawet korzystne dla skarżącej ustalenie biegu granic między działkami pozostawałoby bez wpływu na wynik sprawy, skoro inwestorzy nie przedłożyli pozostałych dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej (a nie tylko tych dotyczących odległości od działki sąsiedniej - w toku postępowania organ przyjął, że budynek ścianą z otworami okiennymi jest oddalony od granicy działki [...] o 2,5 m, mimo że skarżąca podnosiła, że granica miedzy działkami przebiega 1 metr za ogrodzeniem, na sąsiedniej działce). E. C. w piśmie z 24 lutego 2016 r. zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej opisaną decyzją tego organu z [...] sierpnia 2015 r. z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że decyzją z [...] stycznia 2016 r. (znak: [...]) Wójt Gminy [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości nr [...] o pow. 1,0250 ha w obr. [...] z nieruchomością nr [...] o pow. 0,4350 ha będącej własnością A. i J. T. i stwierdziła, że tej nowej okoliczności, nie mogła, z przyczyn oczywistych, podnieść w toczącym się postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, zakończonym decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2015 r. Ta okoliczność ma istotne znacznie w sprawie, ponieważ obecnie ściana spornego budynku jest oddalona od granicy nieruchomości nr [...] o 3,20 m. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją tego organu z [...] sierpnia 2015 r. Organ podał, że skarżąca zachowała miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie (jak podała, decyzję o rozgraniczeniu otrzymała 27 stycznia 2016 r., z wnioskiem o wznowienie wystąpiła w dniu 25 lutego 2016 r.). Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 31 lipca 2017 r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił istotę postępowania nadzwyczajnego (o wznowienie) i stwierdził, że ostateczna decyzja może zostać uchylona we wznowionym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdy ujawnione okoliczności faktyczne i dowody, które mają istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, istniały w dniu wydania decyzji, ale organ orzekający nimi nie dysponował (niezależnie z jakich przyczyn). Zdaniem organu, decyzja Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2016 r. o rozgraniczeniu nieruchomości nie jest "nową okolicznością" (dowodem), o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ nie istniała w dniu wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Organ dodał, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 czerwca 2015 r., II SA/Rz 165/15, że decyzja o rozgraniczeniu jest decyzją konstytutywną, co oznacza, że wywołuje skutki dopiero w momencie jej wydania. E. C. złożyła odwołanie od tej decyzji. Odwołująca się podniosła, że decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego została wydana z uwagi na to, że zdaniem organu, sporny obiekt znajdował się zbyt blisko granicy, gdy de facto, co "wykazała decyzja rozgraniczeniowa", znajdował się w odległości dozwolonej przez przepisy prawa. Skarżąca dodała, że "granica działek jako okoliczność obiektywna istniała w chwili wydania decyzji rozbiórkowej". Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że istniał w dniu wydania decyzji rozbiórkowej. Organ stwierdził, powołując się na wyrok NSA z 1 lipca 2015 r., II OSK 2863/13, że nie można utożsamiać nowej "okoliczności" z nowym "dowodem". Opinia biegłego, wydana po zakończeniu postępowania w trybie zwykłym, nie może być uznana za nowy dowód, ponieważ nie istniała w dniu wydania decyzji. Jeżeli natomiast, zdaniem strony, w sprawie "wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okolicznością taką nie może być sam fakt wydania opinii, lecz fakty z tej opinii wynikające". E. C. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2017 r. zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, że decyzja rozbiórkowa została wydana z uwzględnieniem nieprawidłowego przebiegu granicy między nieruchomościami. Zdaniem skarżącej, decyzja o rozgraniczeniu "nie tyle konstytutywnie ustalała przebieg granicy między stronami, co jej przebieg niejako odtwarzała w przestrzeni, gdyż (...) ustalona przez nią granica działek biegła w miejscach pierwotnej granicy, nie uwzględnionej z nieznanych powodów w dokumentacji geodezyjnej". W rozpoznawanej sprawie nie ma więc mowy o "nowości" granicy, ale błędnym jej ustaleniem przez organ, co miało znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podkreślił, że na niewłaściwe ustalenie przebiegu granicy między nieruchomościami skarżąca powoływała się już w postępowaniu legalizacyjnym, zatem ta okoliczność była znana organowi przed wydaniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżona przez E. C. decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z [...] września 2017 r. o odmowie uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego samowolnie wybudowanego na nieruchomości nr [...] w S. nie narusza prawa i dlatego skarga podlega oddaleniu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania a następnie w skardze do Sądu podnosiła, że w rozpoznawanej sprawie została spełniona ta ustawowa przesłanka uchylenia decyzji ostatecznej (o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego) i powołała się na decyzję Wójta Gminy [...] o rozgraniczeniu jej nieruchomości nr [...] w S. z nieruchomością nr [...], która została wydana [...] stycznia 2016 r. a więc niespełna cztery miesiące po wydaniu przez organ odwoławczy ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki (co miało miejsce w dniu 19 sierpnia 2015 r.). Zdaniem strony, decyzja o rozgraniczeniu "potwierdziła" okoliczności , które istniały w dniu wydania decyzji rozbiórkowej i nie zostały "uwzględnione" przez organ w postępowaniu zakończonym decyzją o nakazie rozbiórki budynku wzniesionego samowolnie. Zarzuty skarżącej nie jest uzasadnione. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że nowe okoliczności i dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe (ale istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej), są istotne dla sprawy (a więc mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy) i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania może nastąpić nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z 28 marca 2018 r., I SA/Bk 27/18, LEX nr 2475883). Niewątpliwie decyzja Wójta Gminy [...] o rozgraniczeniu nieruchomości nie istniała w dniu wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ostatecznej decyzji w przedmiocie rozbiórki. Nie jest również wykluczone, że decyzja rozgraniczeniowa wyznacza granicę w miejscu "starej", właściwej granicy. Niemniej jednak w rozpatrywanej sprawie ustalenia dotyczące rozgraniczenia w roku 2016 nie są istotne dla sprawy o wznowienie postępowania. Zbyt mała odległość budynku od granicy z działką sąsiednią była bowiem tylko jedną z przyczyn orzeczenia o rozbiórce tego budynku. Należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnym wyroku z 28 stycznia 2016 r., II SA/Kr 1349/15 stwierdził, że postępowanie rozgraniczeniowe nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej zagadnieniem wstępnym, a wynik tego postępowania nie ma wpływu na postępowanie legalizacyjne, skoro inwestorzy nie przedłożyli pozostałych dokumentów wymienionych w postanowieniu z [...] maja 2014 r. (a nie tylko dotyczących zachowania odległości od działki sąsiedniej), warunkujących legalizację samowoli budowlanej. Z tych wszystkich przyczyn skarga nie jest uzasadniona. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.