VII SA/Wa 274/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. M. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...], działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3, ust. 3, ust. 4, ust. 5 art. 80 ust. 2, pkt 1, art.81, ust1 pkt. 2, ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. 2000r., nr 106, poz 1126 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego – postanowił wstrzymać roboty budowlane prowadzone przez A. P. przy budowie ogrodzenia na działce oznaczonej numerem ewid. [...] położonej we wsi P. – K. gm. S.. Organ I instancji wskazał, iż wyniku czynności kontrolnych dokonanych w dniu [...] lipca 2002r. ustalono, że na działce nr ewid. [...] prowadzone są roboty budowlane przy budowie ogrodzenia. Do dnia oględzin inwestor na długości działki ok. 80 m wybudował 10 słupków ogrodzeniowych betonowych o przekroju 7,0 x 10,0 wysokości 2,0m oraz na długości działki ok.100 m wybudował ogrodzenie składające się ze słupków betonowych o przekroju 7,0 x 7,0 cm i wysokości 1,65m i mocowanych do niego poziomo żerdzi drewnianych. Przedmiotowe ogrodzenie wybudowane jest w linii znajdującej się w odległości zmiennej od 80 cm do 170cm od istniejącego ogrodzenia na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...]. Budowa niniejszego ogrodzenia realizowana była na podstawie zgłoszenia dokonanego u Starosty M. z dnia [...] sierpnia 1999r., które zgodnie z opinią Zarządu Gminy S. z dnia [...] września 1999r. stanowiącego integralną część zgłoszenia pozwalało na budowę ogrodzenia w linii oddalonej w kierunku wschodnim o 80 cm od linii istniejącego na działce nr ewid. [...] ogrodzenia. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, iż budowa ogrodzenia realizowana jest z istotnymi odstępstwami od warunków i ustaleń określonych w wyżej cytowanym zgłoszeniu. Stąd też zasadnym było w trybie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymać przedmiotowe roboty budowlane jako wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w zgłoszeniu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. P. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swego orzeczenia stwierdził, iż postępowanie pierwszoinstancyjne przeprowadzone zostało prawidłowo zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Stwierdzone w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym istotne odstąpienie od zatwierdzonego zgłoszeniem przebiegu linii ogrodzenia, uzasadniało wstrzymanie prowadzonych robót. Ponadto stwierdzono, iż zgodnie z art 50 ust 4ww. ustawy postanowienie wstrzymujące wykonywanie robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba, że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50 a pkt 2 albo w art. 51 ust 1. Jak wynika z akt sprawy w terminie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót, wydano wymaganą decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 nakazującą rozbiórkę ogrodzenia. W odniesieniu do zarzutów skarżącego podnoszonych w odwołaniu, organ odwoławczy uznał je za niezasadne. Pomimo uchybienia w zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania w ramach nadzoru budowlanego, strona nie została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu z czego wynika, że nie zostały naruszone przepisy art. 79 i 80 kpa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika ponadto, że inwestor brał udział w oględzinach przedmiotowego ogrodzenia przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2002r. i mógł złożyć do protokołu oględzin swoje uwagi, a w terminie późniejszym również zapoznać się z aktami sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005r. złożył A. P. wnosząc o jego uchylenie. W opinii skarżącego ogrodzenie wykonano zgodnie ze zgłoszeniem i planem zatwierdzonym dniu [...] września 1999r. Wizja z dnia [...] lipca 2002r. odbyła się bez obecności strony skarżącej. Skarżący podniósł, iż kazano podpisać mu protokół bez prawa jego przeczytania, po czym zrobiono adnotację o odmowie złożenia podpisu. W skardze zarzucono, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono dopiero w dniu [...] sierpnia 2002r. Skarżący wskazał również, że mapka stanowiąca podstawę do pomiarów i wydania decyzji z dnia [...] października 2002r. była fałszywa. Sąd Rejonowy w M. w sprawie [...] przeprowadził wizję lokalną w trakcie której dokonano pomiaru i ustalono, że odległość między istniejącym ogrodzeniem o nowym wynosi 70 cm. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł jej o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Na wstępie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż postępowanie toczące się przed organem I i II instancji nastąpiło wbrew zasadom wyrażonym art. 7 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do zasad zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego. Organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcie swoje oparł w głównej mierze, jak wynika z uzasadnienia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, na ustaleniach dokonanych w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2002r. na działce nr ewid. [...] w miejscowości P. – K.. W ich wyniku doszedł do wniosku, iż sporne ogrodzenie wykonano z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego zgłoszeniem przebiegu linii ogrodzenia, co w opinii organu uzasadniało wstrzymanie robót budowlanych z uwagi na to, iż realizowane były one z istotnym odstąpieniem od warunków określonych w zgłoszeniu. Oceniając zgodność z prawem wydanych postanowień, należy zwrócić uwagę, że oględziny zostały przeprowadzone - jak słusznie zarzuca skarżący - z naruszeniem obowiązujących przepisów. Stosownie bowiem do art. 79 kpa strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Organ administracji nie może pozbawić strony tego prawa. Zgodnie z art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 kpa organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Warunków tych w sposób oczywisty nie spełniają oględziny przeprowadzone w dniu [...] lipca 2002r. przez pracowników organu nadzoru budowlanego, gdyż odbyły się one bez udziału inwestora. Zachowanie wskazanych powyżej wymagań dotyczących przeprowadzonego postępowania, nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Jeżeli zatem przeprowadzany dowód dotyczy okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a do takich niewątpliwie zaliczyć należy sporządzenie protokołu oględzin, to naruszenie powyższych obowiązków stanowi wadę procesową tego postępowania administracyjnego, w szczególności zaś narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Przy czym należy podkreślić, że możliwość późniejszego zapoznania się przez skarżącego z protokołem oględzin nie czyni zadość zasadom czynnego bezpośredniego udziału w przeprowadzeniu takiego dowodu. Na marginesie rozpatrywanej sprawy dodać trzeba, iż sporządzony w toku oględzin protokół nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 68 kpa, zgodnie z którym protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2002r., wynika iż w oględzinach uczestniczyła jedynie M. P., a nie A. P., przy czym na protokole nie widnieje jej podpis, a jedynie podpisy przedstawicieli organu. Nie można zatem uznać za prawdziwe twierdzenie organu, że inwestor brał udział w oględzinach spornego ogrodzenia i mógł zgłosić swoje uwagi. W świetle przytoczonych faktów, postępowania toczącego się przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego nie można uznać za prawidłowe. Niepodjęcie przez organ administracji państwowej czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym powyżej zakresie, a mającym istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze.zm.).