VII SA/Wa 2743/22
WyrokWSA w Warszawie2023-05-12
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Tomasz Janeczko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji związanej z gospodarstwem rolnym, którego powierzchnia przekracza średnią w gminie, może zostać wydana bez analizy zasady dobrego sąsiedztwa i analizy funkcji oraz cech zabudowy terenu?Ratio decidendi
W przypadku zabudowy zagrodowej, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie, wyłączone jest stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa oraz obowiązek analizy funkcji i cech zabudowy terenu. Celem tej regulacji jest umożliwienie rolnikom rozwoju ich działalności. Decyzja o warunkach zabudowy nie narusza praw osób trzecich, a kwestie szczegółowego usytuowania obiektów i zgodności z przepisami technicznymi rozstrzygane są w postępowaniu o pozwolenie na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy K. ustalającą warunki zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego i innych obiektów na działce rolnej o powierzchni 5,18 ha. Skarżący zarzucił naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa, brak analizy funkcji i cech zabudowy, a także inne uchybienia proceduralne i materialnoprawne. Organy administracji uznały, że inwestycja stanowi zabudowę zagrodową, a powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią w gminie, co wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2023 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 października 2022 r. znak: KOA/5255/Ar/21 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (SKO) decyzją z 27 października 2022 r. KOA/5255/Ar/21, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 127 § 2 i art 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) w zw. z art. 39 ust. 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm ), po rozpatrzeniu odwołania K. O. oraz C. B. - utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. (Wójt) z [...] grudnia 2021 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego, rozbudowy i zmiany użytkowania garażu oraz budowy 2 budynków gospodarczych, budowy lonżownika, hali ujeżdżeniowej, płyty obornikowej o pow. 25 m2, bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe do poj. 10m 3 na dz. ew. nr [...] obr. L., gm. K.
Organ zaznaczył, że Wójt decyzją z [...] kwietnia 2020 r. ustalił warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Decyzją z 29 czerwca 2020 r. SKO uchyliło ww. decyzję. Decyzją z [...] lutego 2021 r. Wójt ponownie ustalił warunki zabudowy dla tej inwestycji. Decyzją z 30 czerwca 2021 r. SKO uchyliło ww. decyzję.
SKO wskazało, że zaleciło ustalenie, czy inwestorzy prowadzą gospodarstwo rolne i czy inwestycja pozostaje w związku funkcjonalnym i organizacyjnym z gospodarstwem rolnym, a jeżeli tak, to czy jego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, a więc czy znajduje zastosowanie tzw. zasady dobrego sąsiedztwa.
Zdaniem organu, spełniono wszystkie warunki z art. 61 ust. 1 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.).
Działka nr [...] obejmuje grunty orne, pastwiska trwałe i grunty rolne zabudowane o pow. 5,18 ha. Prowadzone jest na niej gospodarstwo rolne, w tym produkcja zwierzęca i roślinna. Produkcja zwierzęca polega na wychowie i rozmnażaniu koni, a roślinna służy wytwarzaniu paszy dla koni. Hodowla koni wymaga przestrzeni i ruchu oraz swobodnego przebywania na pastwisku/wybiegu. Dla realizacji powyższego konieczna jest infrastruktura: obiekty inwentarskie, lonżownik, maneż, hala (kryta ujeżdżalnia), czy padok i zaplecze tj. budynki mieszkalne, gospodarcze. Utrzymanie koni wymaga sprzątania, usuwania i przechowywania obornika. Inwestycja pozostaje zatem w związku funkcjonalnym i organizacyjnym z gospodarstwem rolnym. Ma ono powierzchnię 5,18 ha,Sygn. akt VII SA/Wa 2743/22 a więc przekracza powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie K., która wynosi 3,59 ha. Dlatego odstąpiono od badania, czy zachowano zasadę dobrego sąsiedztwa.
Nie było też podstaw, aby przed wydaniem decyzji organ uzyskiwał inne decyzje. SKO zaznaczyło, że w odwołaniach wskazano na brak zgody na inwestycję z uwagi na jej uciążliwość - fetor, muchy, łajno i gnojowicę. Nadto, jest to usługowy hotel dla koni, co nie ma nic wspólnego z rolnictwem. Inwestycja leży w środku osiedla domów jednorodzinnych, w bezpośrednim sąsiedztwie Parku K. Osiedle nie jest związane z rolnictwem, tylko na dz. ew. nr [...] jest gospodarstwo rolne. Chów i utrzymanie zwierząt jest działalnością rolniczą, polegającą na rozmnażaniu zwierząt w celu ulepszenia gatunku i sprzedaży, a ww. działalność polega na prowadzeniu pensjonatu dla koni, hipoterapii, jeździe konnej, organizowaniu imprez, opiece nad końmi; w ramach spółki prawa handlowego.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 2 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Realizacja zamierzenia może naruszyć ww. prawa w związku z pozwoleniem na budowę. W tej sprawie wpływ inwestycji na nieruchomości sąsiednie nie jest badany. Subiektywne przekonanie o naruszeniu własnego interesu nie może ograniczać praw właściciela do zagospodarowania jego terenu w zgodzi z prawem. Ocena może dotyczyć tylko decyzji o warunkach zabudowy, a nie przyszłej i niepewnej możliwości jej wykorzystywania. Decyzja ta określa tylko ogólne zasady zabudowy i zagospodarowania. Nie wskazuje szczegółowego usytuowania budynku/budowli na działce. Dlatego nie wiąże organu architektonicznego co do dokładnego miejsca posadowienia budynku, gdyż tę kwestię rozstrzyga się w pozwoleniu na budowę ustalając, czy projekt jest zgodny m.in. z warunkami technicznymi. Zakres uprawnień organów wydających warunki zabudowy nie może kolidować z kompetencjami organu wydającego pozwolenie na budowę. Decyzja ta w zakresie opisu inwestycji, jej parametrów technicznych i gabarytów oraz usytuowania na działce musi być więc na tyle ogólna, aby nie wkraczać w sferę zarezerwowaną dla prawa budowlanego. Dlatego chybione były zarzuty naruszenia ww. rozporządzeń. W tej sprawie wyłączona jest zasada dobrego sąsiedztwa, zatem nie można zarzucać, że jej nie przeprowadzono analizy. Parametry inwestycji określono prawidłowo, zgodnie z wnioskiem, z uwzględnieniem gabarytów inwestycji niezbędnych do prawidłowej obsługi gospodarstwa rolnego.
Zdaniem SKO, nie ma zakazu organizowania w gospodarstwie rolnym jazdy konnej. Rolnik może prowadzić działalność rolniczą i działalność gospodarczą.
W L. są gospodarstwa rolnej w bliskim sąsiedztwie. Posadowienia na terenach rolniczych (na działkach siedliskowych) domów mieszkalnych, nie stanowi przeszkody dla inwestycji rolniczych. Decydując się na budowę domu jednorodzinnego na terenach wiejskich trzeba liczyć się z potencjalnymi uciążliwościami.
Skargę na ww. decyzję złożył C.B. zarzucając naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. poprzez: a) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na niepopartym dowodami ustaleniu, że wnioskodawcy prowadzili hodowlę, chów koni i produkcję roślinną; b) pominięcie dowodów skarżącego wykazujących, że prowadzone są usługi rekreacji i sportu;
art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 u.p.z.p. poprzez uznanie inwestycji za zabudowę zagrodową t i odstąpienie od zasady "dobrego sąsiedztwa";
3) 3) art. 61 ust. 5a u.p.z.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, nieopartej na analizie funkcji, cech zabudowy i zagospodarowaniu terenu w obszarze analizowanym;
4) art. 8 § 1 kpa poprzez odmienne traktowanie właścicieli działek sąsiednich nr [...] i [...] w zakresie odległości otworu płyty obornikowej od granic tych działek, pomimo że znajdują się w identycznej sytuacji prawnej i faktycznej;
5) § 34 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, że inwestycja nie wymaga decyzji w sprawach wodnych na mocy art. 40 ust. 3 lub art. 77 ust. 3 Prawo wodne.
Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji decyzji, zasądzenie kosztów postępowania i dołączenie: akt postępowania zakończonego decyzją z [...] grudnia 2021 ; r. w tym odwołań; dopuszczenie dowodu z wydruku z Facebooka "Stajna K. ", na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem koni.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że 21 i 28 listopada 2022 r, w aktach nie było odwołania skarżącego i odwołania A.K., co należy uzupełnić.
Nadto, zaskarżoną decyzję wydano bez badania zgodności inwestycji z zasadą dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) wobec uznania jej za zabudowę zagrodową. Ustalenie to dokonano bez wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z pominięciem faktu, że na ww. działce prowadzona jest działalność gospodarcza.
Skarżący wskazał, że zgodnie z ustawą z 10 grudnia 2020 r, o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich hodowla koni to zespół reglamentowanych czynności, prowadzonych w celu poprawienia genotypu ich poszczególnych ras i podlegająca ścisłym obowiązkom dokumentacyjnym. W rozumieniu ww. ustawy nie stanowi "hodowli koni" ani ich posiadanie, ani ich utrzymywanie, ani prowadzenie działalności rekreacyjne i sportowej. Statusu "hodowli" nie uzyskuje nawet stajnia, w której dochodzi do narodzin koni. Koniecznym elementem "hodowli" jest jej cel oraz sposób jego realizacji. W aktach brak takich dowodów.
Opisana na stronie FB "Stajnia K." działalność to prowadzenie pensjonatu dla koni, organizacja ferii zimowych, imprez: "Pogoń za lisem", "Halloweenowa gra terenowa", "Hubertus 2022", "Turniej rodzinny o puchar Ferajny", ogniska, przejażdżki bryczką, drążenie dyń, sesje z końmi, sprzedaż bluz "K.". W Internecie i aktach nie ma danych o hodowli, produkcji zwierzęcej lub roślinnej. Nie wykazano więc prowadzenia działalności rolnej, tylko działalność gospodarczą - rekreację i sport. Przeoczono, że znaczna część czynności związanych z posiadaniem koni jest tożsama z działalnością rolniczą i rekreacyjno - sportową. W obu przypadkach konieczne jest pożywienie i utylizowanie odchodów oraz zapewnienie przestrzeni i ruchu. Jednak przy działalności rolniczej czynności wykonywane są w celu hodowlanym, a rekreacyjnej w celu realizacji usług świadczonych przy pomocy koni. Sprzedaż usług nie budzi wątpliwości, ale nie ma danych od inwestorów i z innych źródeł o prowadzeniu działalności hodowlanej i produkcji roślinnej.
Skarżący podzielił stanowisko, że nie ma zakazu organizowania jazdy konnej w gospodarstwie rolnym, a rolnik może prowadzić działalność rolniczą i gospodarczą. Nie pozbawia to jednak ww. usług cech pozarolniczych. Jeżeli działalność ta jest dominująca, bądź jedyna, nie jest organizowana jazda konna w gospodarstwie rolnym, tylko czynności rolnicze w przedsiębiorstwie sprzedającym usługi przy wykorzystaniu koni.
Dodał, że z aktu notarialnego z [...] listopada 2020 r. sprzedaży dz. 4 (rep. [...]) wynika, że znajdują się na niej dwa budynki mieszkalne murowane dwukondygnacyjne z 2003 r. - o pow. 102 m2 nr [...] i o pow. 97 m2, nr [...]. Wójt wskazał na rozbudowę ww. budynków i powstanie jednego budynku jednorodzinnego, a SKO pominęło wskazując na rozbudowę budynku mieszkalnego. Nie ustosunkowało się do zarzutu, że rozbudowa prowadzi do powstania pensjonatu, który - w świetle art. 61 ust. 4 u.p.z.p - winien być rozważony. Art. 61 ust. 5a u.p.z.p. nakłada obowiązek wyznaczenia obszaru analizowanego wokół terenu inwestycji i przeprowadzenia na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 ww. ustawy. Obowiązek istnieje niezależnie od tego, czy inwestycję uznano za zabudowę zagrodową. Jednak - zdaniem skarżącego - konkretyzacja wymagań dla nowej zabudowy niezależnie, czy chodzi o zabudowę zagrodową, nie jest możliwa bez analizy funkcji i cech zabudowy w obszarze analizowanym. Dołączona analiza wymagańtych nie spełnia. Błędnie opisuje działki sąsiadujące. Wbrew jej treści na dz. nr [...] sąsiadującej z dz. nr [...] stanowiącej własność skarżącego i jego żony nie jest prowadzone gospodarstw rolne. A dz. nr [...] nie sąsiaduje z dz. nr [...], gdyż jest oddzielona działką skarżącego. Działkami sąsiednimi poza dz. nr [...] są dz. nr [...],[...] i [...]. W tym obszarze jest 9 działek zabudowanych jednorodzinnie – [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i niezabudowane działki budowlane (dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). W analizie nie odniesiono się do funkcji i cech zabudowy na tym obszarze, a więc nie można zweryfikować, czy badanie to zgodne z rozporządzeniem w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu.
Stanowisko, że o dokładnym położeniu płyty obornikowej orzeknie organ s . budowlany pomija, że Wójt określił odległość otworu płyty obornikowej od granicy z dz. ew. nr [...] na 45 m i nie uzasadnił, dlaczego nie określił jej dla drugiej działki, co różnicuje . sytuację podmiotów. Pośrednio wpływa na usytuowanie otworu względem drugiej działki - otwór musi być na tyle blisko jej granicy, aby nie naruszyć wymogu dla pierwszej granicy. Decyzja jest więc nieprawidłowa, gdyż winna określać minimalne odległości otworu płyty obornikowej od granicy z obiema działkami, albo odległości te pozostawić organowi budowlanemu.
Wbrew ocenie SKO, ochrona interesów osób trzecich następuje w pewnym zakresie już na etapie ustalania warunków zabudowy, co wynika z art. 54 pkt 2 lit. d w zw. z art. 64 u.p.z.p.
- Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że decyzja sytuująca zbiornik na nieczystości ciekłe (poj. 10 m3) w otulinie K. Parku Narodowego nie wymagała decyzji wodnoprawnej. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 1 pkt 1 Prawo ochrony środowiska w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnia się w szczególności ograniczenia wynikające z ustanowienia w trybie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody m.in. parku narodowego oraz jego otuliny. Otulinę definiuje art. 5 pkt 14 u.o.p., w świetle której powinny być respektowane ograniczenia środowiskowe. Znajdował zatem zastosowanie § 34 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zbiorniki na nieczystości ciekle nie mogą być sytuowane na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska, a odstąpienie od tego ograniczenia wymaga decyzji na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne lub art. 77 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.). Takiej decyzji nie wydano.
Sygn. akt VII SA/Wa 2743/22
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, podczas gdy art. 145 p.p.s.a. ogranicza tą kontrolę do oceny zgodności zaskarżonych orzeczeń administracji publicznej pod kątem legalności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami proceduralnymi, o ile naruszenie tych ostatnich mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 27 października 2022 r. KOA/5255/Ar/21 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] grudnia 2021 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla rozbudowy budynku mieszkalnego w celu powstania jednego budynku jednorodzinnego, rozbudowy i zmiany użytkowania garażu na stajnię dla koni, budowie 2 budynków gospodarczych, budynku lonżownika, hali ujeżdżeniowej, płyty obornikowej o pow. 25 m2 niezbędnej infrastruktury do obsługi ww. budynków i budowli, szczelnego zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe na dz. ew. nr [...] w obr. L., gm. K..
Podkreślić na wstępie trzeba, że art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wprowadza "zasadę dobrego sąsiedztwa", uzależniającą zmianę zagospodarowaniu terenu od dostosowania planowanej inwestycji do określonych cech zagospodarowania przestrzennego. Inwestycja nie może odbiegać charakterem i parametrami od istniejącej - w dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy - sąsiedniej zabudowy.
Zasadą jest, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się, jeżeli zamierzenie spełnia wszystkie wymogi określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 u.p.z.p. Niemniej stosowanie tej zasady jest wyłączone w przypadku określonym w ust. 4 tej regulacji, zgodnie z którym przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Regulacja ta znajduje zatem zastosowanie w przypadku istnienia przesłanek: planowana zabudowa musi mieć charakter zagrodowy, musi być związana z istniejącym gospodarstwem rolnym, które przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Celem tej regulacji jest umożliwienie rolnikom - poprzez złagodzenie rygorów w zakresie dopuszczalności sytuowania nowej zabudowy - zorganizowania obok miejsca zamieszkania także warunków pozwalających na wykonywanie działalności rolnej. Przyjęcie poglądu - jak utrzymuje skarżący - że sytuowane w ramach zabudowy zagrodowej wymaga zachowania zasady dobrego sąsiedztwa uniemożliwiałoby ich realizację bez uprzedniego uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W konsekwencji przepis ten wyłącza też wynikający z ust. 1 obowiązek ustalenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Zasadniczym przedmiotem analizy jest bowiem - co wynika z art. 61 ust. 7 u.p.z.p. oraz § 1 i 3 ww. rozporządzenia - określenie szczegółowych wymagań dla nowej zabudowy w celu dostosowania jej funkcji oraz parametrów urbanistycznych i architektonicznych do już istniejącej sąsiedniej zabudowy, a więc realizacja zasady dobrego sąsiedztwa. Pogląd, zgodnie z którym w takiej sytuacji nie zachodzi potrzeba przeprowadzania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym wyznaczania obszaru analizowanego, wynika wprost z treści ww. przepisu i jest wyrażany w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z 6 listopada 2019 r" II OSK 3142/17; wyrok WSA w Kielcach z 9 maja 2019 r" II SA/Ke 132/19; wyrok WSA w Poznaniu z 24 stycznia 2019 r., II SA/Po 404/; wyrok NSA z 27 maja 2009 r., II OSK 838/08, wyrok WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2017 r., II SA/Gd 611/16 - CBOSA).
. W świetle zarzutów skargi dodać należy, że pojęcie gospodarstwa rolnego związanego z zabudową zagrodową, o którym mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., jest w judykaturze rozumiane jako odpowiadające pojęciu gospodarstwa rolnego w aspekcie cywilistycznym. Przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. powinno się odczytywać nawiązując do definicji określonej w art. 553 w zw. z art. 461 kc. W myśl art. 553 k.c., za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Najistotniejszym składnikiem gospodarstwa rolnego - w sensie przedmiotowym - jest grunt rolny. Ocena, czy grunt jest gruntem rolnym, nie może być dokonana w oderwaniu od art 461 k.c., według którego nieruchomość rolna jest zawsze gruntem rolnym (zob. wyrok NSA z 20 stycznia 2022 r. sygn. II OSK 1094/19, LEX nr 3331162).
W ramach zabudowy zagrodowej służącej prowadzeniu gospodarstwa rolnego może być prowadzona hodowla zwierząt, która - zgodnie z ustawą o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2021 r. poz. 36) stanowi zespół zabiegów zmierzających do poprawienia założeń dziedzicznych zwierząt gospodarskich, w zakres których wchodzi ocena wartości użytkowej i hodowlanej zwierząt gospodarskich, selekcja i dobór osobników do kojarzenia prowadzony w warunkach prawidłowego chowu. Chów natomiast, to zapewnienie zwierzętom użytkowym i hodowlanym prawidłowych warunków bytowania i rozwoju, dzięki którym możliwy jest pełny rozwój pożądanych cech. Termin chów nie jest synonimem terminu hodowla. Nie obejmuje zagadnień związanych z rozrodem i użytkowaniem zwierząt.
Zgodnie z ustaleniami organów działka objęta wnioskiem inwestorów obejmuje grunty orne, pastwiska trwałe i grunty rolne, w części zabudowane o całkowitej pow. 5,18 ha. Wnioskodawcy prowadzą na niej gospodarstwo rolne, w tym chów i hodowlę zwierząt - koni oraz produkcję roślinną polegającą na wytwarzaniu paszy dla koni.
Niewątpliwie hodowla koni wymaga zapewnienia przestrzeni i ruchu, w celu realizacji której konieczna jest odpowiednia infrastruktura. Są to zazwyczaj obiekty inwentarskie, może być nim również budynki takie jak lonżownik, maneż, ujeżdżalnia, padok oraz budynki mieszkalne, gospodarcze. Przy hodowli niezbędne jest również sprzątanie, usuwanie odpadów zwierzęcych tj. obornika, jak i jego przechowywanie. Nie budzi zatem wątpliwości, że jest ona funkcjonalnie i organizacyjnie powiązana z gospodarstwem rolnym. Powierzchnia gospodarstwa inwestorów wynosi 5,18 ha, i przekracza powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie K., która - w świetle informacji GUS-u - wynosi 3,59 ha.
W konsekwencji - wbrew zarzutom skarżącego - organy nie miały obowiązku badać, czy planowane zamierzenie jest zgodne z zasadą dobrego sąsiedztwa, jak i nie został naruszony art. 61 ust. 5a u.p.z.p.
Bez wpływu na powyższe ustalenia pozostawała prowadzona na działce inwestycyjnej, opisana przez skarżącego, działalność gospodarcza, skoro nie ma regulacji prawnych zakazujących prowadzenia oprócz gospodarstwa rolnego działalności gospodarczej, jeżeli jest ona zgodna z innymi przepisami prawa. Ponadto, to dysponent strony internetowej decyduje jakie informacje, na niej zamieszcza. Niezrozumiały jest zatem zarzut, że w Internecie nie zamieszczono danych dotyczących hodowli, produkcji zwierzęcej lub roślinnej na dz. nr [...], w którym skarżący m.in. upatrywał brak wykazania prowadzenia działalności rolnej.
W świetle pozostałych zarzutów wyjaśnić trzeba, że ustawodawca w art. 15 ustawy 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.- u.o.p.) ustanowił zakazy obowiązujące na terenie parku narodowego, w tym zakaz budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, niszczenia lub uszkadzania drzew i innych roślin, zanieczyszczania wód, zmiany stosunków wodnych. Natomiast na obszarach graniczących z parkiem narodowym wyznaczył otulinę parku narodowego (art 11 ust. 1 u.o.p ). Zgodnie z art. 5 pkt 14 u.o.p. otulina stanowi strefę ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Zagrożenia te, to czynniki mogące wywołać niekorzystne zmiany cech fizycznych, chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów krajobrazowych i przebiegu procesów przyrodniczych naturalnych lub wynikających z działalności człowieka, mające źródło poza granicami obszarów lub obiektów podlegających ochronie prawnej (art. 5 pkt 29 u.o.p ). W otulinie parku narodowego można zatem lokalizować tylko inwestycje niestwarzające zagrożeń związanych z działalnością człowieka.
Z materiału dowodowego wynika, że w odległości 120m od działki inwestycyjnej znajduje się Obszar Ochrony Ścisłej P., a istniejąca na niej zabudowa leży w odległości 85 m od granicy Parku (pismo Dyrektora K. Parku Narodowego z 17 października 2019r.).
W powyższym kontekście podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 7 i 8 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem parku narodowego - w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny oraz z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonujesię w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi (art. 53 ust. 5 u.p.z.p.). W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. W art. 53 ust. 5c u.p.z.p. także przewidziano fikcję prawną uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Brak wyrażenia przez ten organ stanowiska w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu decyzji uznaje się za uzgodnienie decyzji. Termin określony w art. 53 ust. 5, 5c są terminami prawa materialnego, terminami zawitymi (wyrok NSA z 4.04.2017 r., II OSK 1990/15, LEX nr 2297809).
Ustawodawca wprowadził zatem instytucję "milczącego uzgodnienia" w sytuacji niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminach ustawowych od dnia doręczenia wystąpienia. W takich przypadkach przyjmuje się domniemanie pozytywnego uzgodnienia.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem zarówno Dyrektor K. Parku Narodowego, jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie uzgodnili projektu decyzji o warunkach zabudowy w ww. ustawowych terminach.
Szczególnego podkreślenia wymaga ponadto, że decyzja o warunkach zabudowy nie jest indywidualnym aktem stosowania prawa, który wywierałby bezpośrednie skutki odnośnie sytuacji prawnej wnioskodawcy, jak i osób trzecich. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy w zakresie ustalonym w przepisach odrębnych może mieć miejsce tylko odnośnie zagadnień, które nie są objęte kognicją organów architektoniczno- budowlanych, określoną w art. 71 Prawa budowlanego. Tym samym ochrona taka może dotyczyć wyłącznie kwestii, będących przedmiotem ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. Organ orzekający w tym przedmiocie nie może wkraczać w kompetencje organu architektoniczno-budowlanego, do którego wyłącznej właściwości należy ocena, czy planowany obiekt spełnia warunki określone w ustawie - Prawo budowlane i przepisach wykonawczych wydanych na jego mocy, w tym m.in. warunkach technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Z tej przyczyny sprawdzeń spełnienia tych wymagań mógł dokonać jedynie organ wydający pozwolenie na budowę (por. wyrok NSA z 20 października 2010 r., II OSK 1643/09), wbrew stanowisku skarżącego.
W konsekwencji, jako chybiony należało ocenić także zarzut dotyczący obowiązku zastosowania przez organy § 34 ust. 1 i ust. 2 cyt. rozporządzenia (dot. sytuowania zbiorników na nieczystości ciekłe m.in. na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska, a odstąpienie wymaga decyzji na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne lub art. 77 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ). Jedynie na marginesie Sąd zauważa, że art. 77 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne formułuje "Pozostałe zakazy związane z wprowadzaniem ścieków do wód i ziemi; zwolnienie od zakazu" Tymczasem przewidziany zbiornik na nieczystości ciekłe zaplanowano jako zbiornik szczelny.
Podobnie, dopiero w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę będą badane ścisłe odległości zaplanowanego otworu płyty obornikowej od granic działek sąsiednich, jak i otworów okien i drzwi obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi.
Zaznaczyć przy tym należy, że stosownie do art. 63 ust. 1 u.p.z.p., decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Ustalenie warunków zabudowy dla określonej nieruchomości nie jest więc uzależnione od uzyskania przez wnioskodawcę zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich.
Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
-----------------------
Sygn. akt VII SA/Wa 2743/22
Sygn. akt VII SA/Wa 2743/22
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło