VII SA/Wa 2744/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-09
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch- Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest udzielenie pozwolenia na budowę z odstępstwami od przepisów techniczno-budowlanych, jeśli inwestycja ze względu na specyficzne uwarunkowania działki (wąska, linia energetyczna, linia zabudowy) nie może być zrealizowana zgodnie z tymi przepisami, a jednocześnie nie narusza to interesów prawnych osób trzecich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dopuszczalne jest udzielenie pozwolenia na budowę z odstępstwami od przepisów techniczno-budowlanych, jeśli wynika to z "przypadków szczególnie uzasadnionych", takich jak specyficzne ukształtowanie działki, istniejące ograniczenia (np. linia energetyczna, plan zagospodarowania przestrzennego) oraz gdy takie odstępstwa nie powodują zagrożenia życia, bezpieczeństwa mienia, ani nie pogarszają warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych. Sąd podkreślił, że ocena tych przesłanek należy do organów administracji, a interesy faktyczne osób trzecich nie podlegają ochronie prawnej w postępowaniu o pozwolenie na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. C. i Z. C. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Pozwolenie zostało udzielone z odstępstwami od przepisów dotyczących usytuowania budynku i okapu względem granicy działki, uzasadnionymi wąską szerokością działki, linią energetyczną oraz nieprzekraczalną linią zabudowy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędne uznanie przypadków szczególnych uzasadniających odstępstwa oraz brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch- Baranowska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. C., Z. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania A. C. i Z. C. od decyzji Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika na nieczystości ciekłe na terenie działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta.
Zaskarżona decyzja zapadła po wyroku tutejszego Sądu z dnia 9 lipca 2013 r., w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 2933/12, którym uchylono wcześniejsze rozstrzygnięcie tego organu.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Opisaną na wstępie decyzją Prezydenta m. [...] udzielono A. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe.
Rozstrzygnięcie to było poprzedzone rozstrzygnięciami w zakresie odstępstw od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 z 2002 r. poz. 690 z późn. zm.). Odstępstwa dotyczyły usytuowania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanym budynku mieszkalnym w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...] i [...], wykonania w projektowanym budynku mieszkalnym okapu dachu w odległości 0,7 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...] i [...]; 5 okien połaciowych w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...] i [...]; 2 okien połaciowych w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...].
Udzielenie pozwolenia na budowę z uwzględnieniem powyższych odstępstw zostało uzasadnione koniecznością przystosowania inwestycji do wymogów planu zagospodarowania przestrzennego, nieprzekraczalnej linii zabudowy, co powoduje, że realna szerokości działki wynosi jedynie 13 m. Zbliżenie budynku do granicy działki wymusza też zbliżenie okapu, ten zaś jest niezbędny dla zabezpieczenia budynku przed oddziaływaniem warunków atmosferycznych oraz pozwoli zachować symetryczność dachu.
Organ podkreślił, że odstępstwa są uzasadnione potrzebą zabudowania działki trudnej do zagospodarowania tak z uwagi na ww. wymogi planu, jak również na gabaryty działki obciążonej usytuowaniem linii energetycznej. Inwestycja zrealizowana w warunkach ww. odstępstw nie utrudni zagospodarowania działek sąsiednich, działka [...] jest już zagospodarowana, zabudowana budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym w znacznej odległości od budynku projektowanego oraz ścianą bez okien w odległości 3 m z działką niniejszego inwestora. Organ pierwszej instancji wskazał też na konieczność doświetlenia pomieszczeń oknami połaciowymi, co nie ma żadnego wpływu na zagospodarowanie i walory użytkowe sąsiedniej nieruchomości. Działka inwestora jest usytuowana od północnej strony działki sąsiedniej . Odstępstwa nie pogorszą dostępu światła dziennego do budynku na działce sąsiedniej, nie stwarzają zagrożenia życia lub bezpieczeństwa mienia, nie pogorszą warunków sanitarnych, przeciwpożarowych, nie naruszą stanu środowiska ani interesu osób mających tytuł prawny do sąsiednich nieruchomości.
Po rozpoznaniu odwołania A. C. i Z. C. Wojewoda [...], decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację tego organu co do prawidłowości projektu budowlanego i dopuszczalności wydania pozwolenia na budowę.
Jak już wskazano na wstępie, powyższa decyzja Wojewody [...] została uchylona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 9 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2933/12. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organ drugiej instancji wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem art. 7 i 107 § 3 k.p.a., nie rozpoznał sprawy ponownie w jej całokształcie. Sąd stwierdził, że nie doszło do wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności uzasadniających odstępstwa dopuszczone dla niniejszej inwestycji w szczególności organ nie odniósł się do wpływu linii wysokiego napięcia, nie rozważył cyt. "czy ze względu na szerokość działki możliwe było zatwierdzenie projektu budowlanego budynku bez konieczności odsunięcia go w odległości 5m od drogi" oraz "czy w § 7 ust. 10 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należało w sposób bezwzględny stosować odległość nieprzekraczalnej linii zabudowy".
Sąd stwierdził też, że cyt. "należy podzielić opinię skarżących, że możliwe jest inne zagospodarowanie działki, przy którym nie będą potrzebne odstępstwa, a zachowane zostaną odległości wymagane przepisami prawa (...) a skarżący złożyli na tę okoliczność szkic sytuacyjny".
Reasumując swoje rozważania Sąd podkreślił jednak, że cyt. "uchylając podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie przesądza o jego ewentualnej trafności merytorycznej, w tym o dopuszczalności bądź niedopuszczalności udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę".
Jak wskazano na wstępie, po opisanym powyżej wyroku zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...], którą organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie kierował się wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu, związany nimi w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270). Stwierdził, że w jego ocenie udzielnie zgody na odstępstwa było konieczne, albowiem w przeciwnym wypadku ograniczone byłoby prawo inwestora do zabudowy nieruchomości. Przepis § 7 ust. 10 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., Nr [...], poz. [...] z późn. zm.), dopuszcza przekroczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy jedynie w wypadkach szczególnych i zdaniem organu regulacja ta ma właśnie za zadanie dopuszczać jedynie niewielkie przekroczenia tej linii w przypadkach szczególnych, w taki sposób, aby nie burzyć istniejącego ładu przestrzennego. Inwestor wybrał budynek o nieregularnej bryle i kształcie, co wymusiło przekroczenie linii zabudowy o jeden metr przy jednoczesnym oddaleniu frontu budynku. Wojewoda podzielił jednak stanowisko organu pierwszej instancji, iż powyższe przekroczenie jest dopuszczalne zgodnie z planem i wymuszone szczególną sytuacją inwestora, przez którego działkę przebiega linia energetyczna. Dopuszczalność przekroczenia, jak w niniejszym projekcie, linii zabudowy została potwierdzona omówioną w decyzji organu pierwszej instancji opinią Wydziału Planowania Miejscowego Biura Architektury i Planowania Przestrzennego m. [...] oraz Biura Planowania Rozwoju [...]. W tych opiniach podkreślano, że przekroczenie linii dotyczy tylko niewielkiego fragmentu wykuszu w elewacji frontowej.
Wojewoda [...] stwierdził ,że w okolicznościach sprawy nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko właścicieli działki sąsiedniej, zgodnie z którym budynek będzie negatywnie oddziaływał na ich nieruchomość, ponieważ wbrew temu stanowisku nie dojdzie do naruszenia interesu prawnego właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Interes faktyczny nie podlega ochronie, a ochrona interesów właścicieli działki sąsiedniej nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie a nie inwestorzy będą decydowali o dopuszczalności projektowanych obiektów, miejscu posadowienia, ich rodzaju (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2005r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 672/05 CBOSA).
Organ jeszcze raz podkreślił, że dopuszczalne było udzielenie odstępstw na realizację niniejszej inwestycji, w związku z niewielką szerokością działki, z linią zabudowy wymuszającą znaczne oddalenie frontu budynku od tej linii, wreszcie także linia wysokiego napięcia (ograniczająca wysokość zabudowy) miała wpływ na utrudnienia w zagospodarowaniu działki. Realizacja inwestycji dopuszczonej w warunkach odstępstw nie będzie miała żadnego negatywnego wpływu na warunki użytkowe działki nr ew. [...]. Nie mogą zasługiwać na uwzględnienie argumenty, że z przybliżonego w odległości 0,70 m okapu bedzie spadał śnieg, wody opadowe, liście na działkę sąsiednią.
Skargę na powyższą decyzję i postanowienia w przedmiocie odstępstw Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. oraz nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w dniu [...] listopada 2013 r. złożyli A. C. i Z. C., dochodząc ich uchylenia.
Skarżący zarzucili, że wydając postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Prezydent m. [...] dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez wskazanie jako przypadku szczególnego, uzasadniającego wprowadzenie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych Ministra Infrastruktury, małą szerokość działki tj. 18 m i fakt, że ustalona w miejscowym planie nieprzekraczalna linia zabudowy znajduje się w odległości 5 m od linii regulacyjnej drogi, co dodatkowo zmniejsza realną szerokość, co jest sprzeczne z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, zgodnie z którym budynek można zbliżyć do sąsiedniej nieruchomości na odległość nie mniejszą niż 1,5 m, ale tylko wtedy, gdy działka budowlana ma szerokość mniejszą niż 16 m.
Ponadto skarżacy zarzucili, że wydając postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Prezydent m. [...] dopuścił się naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób zapewniający pogłębianie zaufania do organów Państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób pozbawiający skarżących możliwości zgłoszenia do Ministra Infrastruktury sprzeciwu wobec odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych z § 12 ust. 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jeszcze przed wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., przez co Minister Infrastruktury był przekonany, że skarżący zgodzili się na te odstępstwa.
Skarżący zarzucili także, że wydając decyzję z dnia [...] października 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] oraz Prezydent m. [...] dopuścili się naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i nieustosunkowanie się merytorycznie do szeregu wniesionych zarzutów dotyczących zasadności udzielenia odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych przez: 1) wadliwe wskazanie w obu rozstrzygnięciach, że budynek inwestora musi zostać zbliżony do nieruchomości skarżących ze względu na przebiegającą w rogu jego działki linię energetyczną, mimo że w odwołaniu skarżący wykazali, opierając się na załączonych przez inwestora do akt sprawy dokumentach w postaci opinii Instytutu Energetyki, że nieprawdą jest, że zniwelowanie natężenia pól elektrycznego i magnetycznego nastąpi, jeśli budynek zostanie przybliżony w kierunku południowym do nieruchomości skarżących, bowiem tylko oddalając budynek w stronę zachodnią można zniwelować te natężenia; 2) pominięcie oceny istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych w postaci ww. opinii Energetyki, lecz tylko wskazanie, że w rogu działki przebiega linia energetyczna, i że inwestor uzyskał pozytywną opinię z Instytutu Energetyki, która to opinia oznacza, że inwestor może się budować na terenie swojej działki, co nie jest równoznaczne z tym, że inwestorowi należą się odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych, polegające na znacznym zbliżeniu jego budynku do działki skarżących, skoro działka inwestora ma więcej niż 16 metrów a przez zbliżenie budynku w stronę południową nie zostaną zniwelowane natężenia energetyczne.; 3) nierozpatrzenie zarzutów podniesionych w odwołaniu mimo otrzymania dyspozycji od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r. a zwłaszcza kwestii, dlaczego inwestor mając możliwość posadowienia domu zgodnie z przepisami prawa budowlanego od strony zachodniej, gdzie są najmniejsze natężenia promieniowania, którego jakoby się tak obawiał, pozostawia działkę niezabudowaną na odległość ok. 11,6 m i przybliża się do nieruchomości skarżących na południe na 1,5 i 3 m i jednocześnie wybiera projekt domu o bardzo nieregularnej bryle, przybliżając się fragmentem na północ w kierunku linii energetycznej, naruszając zarazem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a wtedy promieniowanie mu już nie przeszkadza, a także – o co wnosił Wojewódzki Sąd Administracyjny – czy w odniesieniu do planowanej inwestycji należało w sposób bezwzględny stosować odległość nieprzekraczalnej linii zabudowy, skoro w § 7 ust. 10 planu miejscowego znajduje się zastrzeżenie niewystępowania sytuacji szczególnych; 4) nieodniesienie się do kwestii braku podstaw, aby przyznawać odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych przy szerokości działki 18 m, podczas gdy prawo przewiduje tylko takie odstępstwa, gdy działka ma mniej niż 16 m; 5) posługiwanie się przez wojewodę w decyzji nr [...] argumentacją pozbawioną logiki cyt. "Podkreślić należy, że ze względu na sytuację szczególną i przebiegająca nad działką inwestora linię energetyczną zdaniem organów obu instancji zachodzi właśnie sytuacja szczególna, o której mówi powołany przepis obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 7 ust. 10 pkt 1), jak i przesłanki uzasadniające wydanie wskazanych odstępstw"; 6) ograniczanie się przez Wojewodę w swej decyzji jako wytłumaczenie występowania sytuacji szczególnej uzasadniającej dla działki inwestora zastosowanie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych tylko do wytłumaczenia zasadności przekroczenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który to wątek przewija się w decyzji i do którego Wojewoda nieustannie powraca, co świadczy, że nie dysponuje żadnym innym argumentem, który potwierdzałby zasadność udzielenia przez Prezydenta m. [...] odstępstw od warunków techniczno-budowlanych Ministra Infrastruktury; 7) cyt. "akceptowanie przez wojewodę decyzji Prezydenta [...] obarczonej w uzasadnieniu fałszywą informacją, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie powiedziane jest nic, co to są sytuacje szczególne"; 8) wielokrotne odnoszenie się przez Wojewodę do decyzji Prezydenta i używania zwrotów co zostało dokładnie uzasadnione w decyzji Prezydenta, w której jakoby została dokładnie uzasadniona sytuacja szczególna, uzasadniająca udzielenie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych, chociaż w decyzji Prezydenta brak jest takiego uzasadnienia; 9) przyjęcie błędnego stanowiska, że zbliżenie budynku w stronę południową jest konieczne, bowiem nieprzekraczalna linia zabudowy od strony ulicy wymusza oddalenie frontu budynku, chociaż w rzeczywistości, co skarżący podnosili, inwestor wybrał projekt niedostosowany do swojej działki o nieregularnej bryle i zlokalizował go tak, że z zachodu swą stosunkowo dużą działkę pozostawił pustą, niezabudowaną na 11,6 m, przeważającą część domu znacznie oddalił od nieprzekraczalnej 5 m linii zabudowy kosztem zbliżenia się do nieruchomości skarżących.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Ponadto wskazać należy, że zaskarżona decyzja zapadła po tym, jak wcześniejsze rozstrzygnięcie tego organu zostało uchylone przez Sąd opisanym wyżej wyrokiem. Zgodnie z przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270). zarówno organ jak i Sąd związani są wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku.
W uzasadnieniu wyroku, jaki zapadł w sprawie niniejszej, Sąd uchylając poprzednią decyzję Wojewody [...] wskazał li tylko na uchybienia procesowe związane z brakiem wszechstronnego zbadania sprawy przez organ drugiej instancji i właściwego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Sąd wyraźnie podkreślił, że nie odnosił się wobec tego typu wad decyzji do kwestii oceny merytorycznego uzasadnienia.
Zdaniem Sądu badającego zaskarżoną decyzję zapadła ona z poszanowaniem zasady wynikającej z art. 153 ww. ustawy. Sprawa została rozpoznana przez organ drugiej instancji w jej całokształcie, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a.
Wiodącą kwestią dla oceny dopuszczalności udzielonego pozwolenia na budowę jest to, czy dopuszczalne było udzielenie pozwolenia w warunkach odstępstw od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określonych ww. rozporządzeniu.
Ustawodawca przewidział, że nie we wszystkich przypadkach będzie możliwe spełnienie wymagań wynikających z przepisów techniczno-budowlanych. W pewnych sytuacjach - "przypadkach szczególnie uzasadnionych" - możliwe jest niezastosowanie się do niektórych z tych wymagań. Ocena, czy w danej sytuacji zachodzą przypadki szczególnie uzasadnione, należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz ministra, który ustanowił odpowiednie przepisy techniczno-budowlane. O konieczności zastosowania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych mogą decydować zatem zarówno względy natury faktycznej (np. ukształtowanie terenu czy istniejący stan zagospodarowania sąsiednich nieruchomości), jak też użytkowe czy techniczne. Zastosowanie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu warunków zamiennych. Tak sformułowany zapis ustawy oznacza, że odstępstwo w żadnym przypadku nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie precyzuje, na czym mają polegać warunki zamienne. Ich istnienie i zakres zależne są od charakteru przepisu, od którego ma nastąpić odstępstwo.
Inwestor, zamierzający nie stosować niektórych przepisów techniczno-budowlanych lub - częściej - niemogący takich przepisów zastosować, występuje z odpowiednim wnioskiem do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej (starosta albo wojewoda), ten zaś zwraca się o udzielenie stosownego upoważnienia do właściwego ministra. Przepis art. 9 ust. 2 wskazuje na dwuszczeblowość procedury w sprawach o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, a mianowicie na konieczność wydania upoważnienia przez właściwego ministra oraz postanowienia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o zgodzie na odstępstwo od konkretnego przepisu techniczno-budowlanego. Wydanie tego postanowienia należy do organu właściwego do wydania pozwolenia na budowę. Ustawa nie precyzuje formy, w jakiej udzielane jest upoważnienie przez właściwego ministra. Wskazuje to, że nie jest ono ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem. Pod rządami ustawy z 1974 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że tego typu upoważnienie, jakkolwiek zapada w sprawie indywidualnej, to ma znaczenie przepisu prawa (wyrok z 5 maja 1985 r., sygn. akt II SA 2019/85). Z tego względu stanowisko ministra w kwestii udzielenia upoważnienia nie podlega zaskarżeniu na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Powyższy pogląd zachowuje swą aktualność również w obecnym stanie prawnym. Należy zauważyć, że kontroli administracyjnej i sądowo-administracyjnej podlega sposób zastosowania odstępstwa w konkretnej sprawie. Ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie udzielenia bądź odmowy udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, co oznacza, że postanowienie to nie podlega odrębnemu zaskarżeniu i może być zaskarżone tylko wraz z decyzją w sprawie pozwolenia na budowę.
Jak wskazano już w powołanym wyżej wyroku ocena, czy w danej sytuacji zachodzą przypadki wyjątkowe należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowej i wyczerpującej analizy zasadności udzielenia pozwolenia na budowę w warunkach udzielonych odstępstw od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ ocenił cały materiał dowodowy, w szczególności rozważył treść przepisu techniczno-budowlanego, od którego udzielono odstępstwa, ukształtowanie nieruchomości, na której ma być realizowany obiekt budowlany, stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich. Dokonał oceny celowości zastosowania odstępstwa ze szczególnie ważnych względów. i to nie tylko subiektywnych, lecz również obiektywnych. Organ omówił charakter działki, ograniczenia wynikające z przewidzianej w planie miejscowym nieprzekraczalnej linii zabudowy, ale też z usytuowania linii wysokiego napięcia wpływającej na wysokość inwestycji.
Wreszcie organ prawidłowo ocenił, że te odstępstwa nie mają negatywnego wpływu na sąsiednią nieruchomość, który wykluczałby ich dopuszczenie.
Podkreślmy, w odniesieniu do działki skarżących inwestycja li tylko na kilkumetrowej długości zbliży się do granicy ścianą bez otworów na odległość 1,5 m. Takie rozwiązanie warunki techniczne przewidują dla działek o szerokości nie większej niż 16 m. Działka inwestora ma prawne ograniczenia wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego, które powodują, że realna dla zagospodarowania szerokość działki, to 13 m. Tym samym zasadnie przyjęto, że zachodzą szczególne warunki uzasadniające to odstępstwo.
Wskazać należy, że objęte też odstępstwem okna połaciowe jako usytuowane w dachu, a nie w ścianie budynku, co do zasady nie wymagały nawet takich rozstrzygnięć, warunki techniczne ww. nie regulują odległości takich okien od granicy nieruchomości sąsiedniej.
Wbrew zarzutom skarżących, uzasadnione jest także odstępstwo w zakresie przekroczenia linii zabudowy. Organ jego dopuszczalność prawidłowo zbadał i trafnie uzasadnił z powołaniem się na uzyskane w tym zakresie opinie organów planistycznych. Tylko na marginesie należy podkreślić, że skarżący nie mają żadnego interesu prawnego do kwestionowania tego odstępstwa, które w żaden sposób nie dotyczy ich prawem chronionych interesów.
Szczególnego podkreślenia wymaga także to, że odstępstwa dotyczą zbliżenia projektowanego budynku do granicy z działką skarżących od strony północnej. Takie sytuowanie nie wpłynie na dopływ światła dziennego do pomieszczeń w budynku skarżących, który nie ma w tym kierunku żadnych otworów okiennych.
Podnoszone okoliczności spływu wód opadowych, śniegu z okapu dachu ,wobec jego zbliżenia do granicy, w miejsce normy 1.5 m, na odległość 0,70 m jest tezą hipotetyczną i nie uzasadnioną, kiedy zważyć na orynnowanie dachu i możliwe do zainstalowania ograniczniki spadku śniegu.
Teza, podniesiona na rozprawie, o spadających już teraz dachówkach na działkę skarżących w sposób oczywisty nie może wpływać na sądową ocenę inwestycyjnego zamierzenia, a nie kwestii jego realizacji. Podobnie poza komentarzem Sądu musi pozostać teza skarżących, że w tych warunkach będą musieli osłonić się od takiego sąsiedztwa.
W ocenie Sądu, skarżący wbrew subiektywnemu przekonaniu nie wykazali żadnych naruszeń, jakim w świetle przepisów prawa ulegnie ich nieruchomość w związku z udzielonym pozwoleniem na budowę. W art. 9 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w którym przewidziano dopuszczalność odstępstw, zagwarantowano jednocześnie, że odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia. oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Dopuszczając wyjątek zagwarantowano zatem realizację dóbr, o jakich mowa w art. 5 ustawy Prawo budowlane, co należy ocenić pozytywnie z perspektywy wolności zabudowy w określonej przestrzeni prawnej.
Skarżący nie wskazali na żadne z ww. naruszeń w odniesieniu do ich nieruchomości – nie wskazali, ponieważ takich ograniczeń nie doznaje, co potwierdza powyższa analiza okoliczności sprawy.
Wojewoda [...] zasadnie powołał się w zaskarżonej decyzji na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, tezę którego warto przywołać dla umożliwienia skarżącym zrozumienia zasadności rozstrzygnięcia objętego zaskarżoną decyzją.
I tak, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2005 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 672/05 wskazał, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.). Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób.
Skarżący powołują się na to, że inwestor bez odstępstw mógł w inny sposób zagospodarować swoją działkę, ale zapominają, że to nie oni, a inwestor ma w zakresie sposobu zagospodarowania inicjatywę, którą organ ocenia z punktu dopuszczalności w świetle przepisów prawa.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło