VII SA/Wa 2744/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi W. N. i C. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm. dalej k.p.a. ), po rozpatrzeniu wniosku W. i C. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].08.2016 r., znak: [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].08.2016 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB Nr [...] z dnia [...].05.2000 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...].03.2000 r., znak: [...], nakazującą C. N. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego zbiornika na ścieki na działce położonej w S., gmina D. (nr ew. dz. [...]). Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].05.2000 r., jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnoszą, m.in. że sporny obiekt budowlany powstał w 1988 r., a więc mają do niego zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229, ze zm.). W ocenie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego należy podtrzymać stanowisko wyrażone w skarżonym postanowieniu z dnia [...].08.2016 r., ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].05.2000 r., nie może być wszczęte z przyczyn przedmiotowych. Jak bowiem wynika z akt sprawy, prawidłowość decyzji [...] WINB z dnia [...].05.2000 r., została potwierdzona przez NSA, który wyrokiem z dnia 30.05.2003 r., sygn. akt II SA/Łd 990/00, oddalił skargę Pana C. N. na ww. decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...].05.2000 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że powyższe zarzuty były podnoszone przez C. N. w skardze do NSA na decyzję [...] WINB z dnia [...].05.2000 r. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że stosownie do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W ocenie organu , po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji i podważanie ustaleń dokonanych przez Sąd. Organ wyjaśnił wnioskodawcom, że w dniu 7.12.2009 r. NSA podjął uchwałę (sygn. akt. I OSP 6/09), w której stwierdził, że nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem sądu została uznana za zgodną z prawem. W tezie podjętej uchwały Sąd wskazał, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez odmowę wszczęcia postępowania. W związku z powyższym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że z uwagi na związanie prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 30.05.2003 r., sygn. akt II SA/Łd 990/00, oddalającym skargę C. N. na decyzję [...] WINB z dnia [...].05.2000 r., która jest także przedmiotem wniosku W. i C. N.o stwierdzenie nieważności, nie może ponownie poddać decyzję ocenie w postępowaniu nadzwyczjnym. Ponowna jej ocena byłaby niezgodna z przepisami prawa. W związku z tym, jedynym właściwym rozstrzygnięciem w niniejszym przypadku, jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].05.2000 r. Postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2016 r., znak: [...] zaskarżyli W. i C. N. .Skarżący wnoszą o przeprowadzenie postępowania mającego na celu udowodnienia braku jakiejkolwiek reakcji nadzoru budowlanego a tym samym jak twierdzą "dopuszczanie bezprawnego działania przez PINB w P. w tym samym zakresie przez okres od 2000 roku tj w chwili wydania pierwszej decyzji i złożenia w związku z tym projektu powykonawczego oraz odebraniu przez PINB w P. wykonanych robót pobudowanego szamba podczas kilku kontroli tej budowli". W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 j.t. ze zm. dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. oraz poprzedzająca je postanowienie tego organu z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie naruszają prawa. Wymienione postanowienia zostały wydane po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB Nr [...] z dnia [...].05.2000 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...].03.2000 r., znak: [...], nakazującą C. N. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego zbiornika na ścieki na działce położonej w S., gmina D. (nr ew. dz. [...]). W/w decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję PINB w P. Nr [...] z dnia [...].03.2000 r., nakazującą C.N. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego zbiornika na ścieki Skarżący zaskarżyli do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30.05.2003 r., sygn. akt II SA/Łd 990/00, oddalił skargę W. i C. N. na ww. decyzję [...] WINB z dnia [...].05.2000 r. Biorąc więc pod uwagę, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, należy bezspornie ustalić zaistnienie nie tylko jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., ale również przed podjęciem postępowania takiego postępowania ustalić czy zaistniały przesłanki do jego wszczęcia. Wniesienie przez stronę żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku przewidzianego w art. 61 § 4 k.p.a. (tj. wszczęcia postępowania). Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Przy tym nie ma tu zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 k.p.a., że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, ponieważ stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność" (por. wyroki NSA z dnia 10 lipca 2001 r., I SA 349/00, niepubl., z dnia 7 stycznia 2003 r., I SA 2128/02, Mon. Praw. 2003, Nr 4, poz. 147). Przyjąć zatem należy, że przed wszczęciem postępowania (postępowanie wstępne) organ powinien przeprowadzić analizę dopuszczalności podjęcia postępowania, która kończy się postanowieniem o wszczęciu lub odmowy wszczęcia postępowania. Przepis art. 61a k.p.a. dopuszcza możliwość wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Z tymi pierwszymi mamy do czynienia m.in. wtedy, gdy żądanie złoży podmiot nie posiadający przymiotu strony w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Natomiast niedopuszczalność przedmiotowa zachodzi w szczególności wtedy, gdy: strona wystąpi z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności nie decyzji administracyjnej lecz innej formy działania administracji (np. umowy cywilnej, ugody administracyjnej), żądanie wszczęcia postępowania dotyczy co prawda decyzji administracyjnej, ale takiej, która już wcześniej została wyeliminowana z obrotu prawnego; żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji lub postanowienia, które jeszcze nie zostały wydane; żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która była już uprzednio kontrolowana w trybie art. 156 § 1 Kpa i organ administracji odmówił stwierdzenia jej nieważności lub kontrolowana przez sąd, który dokonał już oceny prawnej decyzji. Sąd podzielił zdanie organu, iż po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy. Stosownie do art. 170 p.p.s.a., orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Zgodnie z art. 153 tej ustawy ocena prawna i ewentualne wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podkreślić należy, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 ww. ustawy, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.). Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, iż oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już przez sąd - oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem - są zaś w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt: IV SA 1849/03, LEX nr 164517). Mając powyższe na względzie stwierdzić więc trzeba, iż w przedmiotowej sprawie zarówno organ działający w nadzwyczajnym trybie zasadnie odmówił wszczęcia postępowania Mając na uwadze, że zaskarżonym postanowieniom nie można postawić zarzutu naruszenia prawa., Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.