VII SA/Wa 2745/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2017r. po rozpoznaniu wniosku W. N. i C. N.o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. N. i C. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1. przyznać W. N. i C. N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 16 grudnia 2016r. do Sądu wpłynął wypełniony przez W. N. i C. N. formularz PPF w którym wnieśli o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawcy podali, że w gospodarstwie domowym pozostają z nimi dwaj synowie oraz matka. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury wnioskodawcy w wysokości 2305,00 złotych miesięcznie. Dodali, że synowie D. i Ł. nie mają jeszcze swoich rodzin i są na swoim utrzymaniu. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają dom z 1957r. o pow. 72 m, nieruchomość rolną o pow. 12.08 ha, przeliczeniowych 1.55 ha, stodołę o pow. 16 x 8 m =128 m, oborę 16m x 10 =160m, budynki gospodarskie oraz samochód osobowy [...] z 2000r. Do stałych ponoszonych wydatków wnioskodawcy zaliczyli: opłaty za mieszkanie i budynki gospodarcze ok. 1200 zł rocznie – 100 zł m-c, opłatę za energię w wysokości 400,00 złotych za okres dwóch miesięcy, ubezpieczenie mieszkania – ok. 700 zł rocznie- ok. 59,00 zł/m-c, opłatę za wodę w wysokości ok. 60,00 zł/m-c, wywóz odpadów komunalnych –ok. 18.00 zł, opłatę za telefon ok.100,00 zł/m-c, ubezpieczenie na życie żony 120,00 zł/m-c, utrzymanie samochodu osobowego 300,00 zł/m-c, opał 2850 złotych rocznie-237 zł/m-c, nawozy i środki ochrony ok. 250,00 zł/m-c, wypożyczenie maszyn rolniczych po przeliczeniu 208,00 zł/m-c, paliwo do ciągnika 200,00 zł/m-c. Łączna kwota wydatków na bieżące utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego wynosi około 1852,00 złotych. Pozostałą kwotę z uzyskiwanych dochodów wnioskodawcy przeznaczają na wydatki związane bieżącym utrzymaniem. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku wezwaniem z dnia 20 stycznia 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 18 stycznia 2017r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez podanie: - czy uzyskują dochody z tytułu posiadanych nieruchomości rolnych, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, - czy posiadają inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hodują i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, - czy uzyskują dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości, - czy uzyskują dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany, - wysokości dochodów uzyskiwanych przez synów, którzy jak wynika z wniosku pozostają z wnioskodawcami we wspólnym gospodarstwie domowym, - wysokości dochodów - emerytury W. N., która pozostaje z wnioskodawcami we wspólnym gospodarstwie domowym, - czy wnioskodawcy podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskują z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, oraz do nadesłania: - odcinków pobieranych świadczeń ( emerytury), - wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawców z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają, bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiadają. Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z dnia 28 stycznia 2017r. ( data wpływu do Sądu 2 lutego 2017r.) do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawców na powyższe. W ww. piśmie wnioskodawcy wyjaśnili, że nie uzyskują żadnych dochodów z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, z uwagi na klasę ziemi tj. VI posiadają więc 9,07 ha fizycznych, co stanowi jedynie 1,425 ha przeliczeniowych. Podali, że posiadają ok. 25 kur, 10 kaczek - na swoje potrzeby, poza tym nie posiadają żadnego inwentarza żywego. Nie posiadają żadnej plantacji ani hodowli i z tego tytułu nie uzyskują żadnych dochodów ze sprzedaży. Oświadczyli, że uzyskali dopłatę z Agencji Restrukturyzacji Rolnej wypłacanej za całość ziemi w wysokości 16 listopada 2016r.- 5100 złotych oraz 29 listopada 2016r. w wysokości 2180,64 złotych. Ponadto podali, że synowie zamieszkują z nimi razem i są na własnym utrzymaniu, jako rodzice nie żądają od nich żadnych pieniędzy za mieszkanie we wspólnym domu. Wnioskodawcy wyjaśnili także, że matka zamieszkuje z nimi, jest osobą starszą ma 90 lat i otrzymuje emeryturę w wysokości 1141,00 złotych miesięcznie, która z uwagi na jej stan zdrowia nie wystarcza jej na lekarstwa. Wnioskodawca podał, że nie podejmuje żadnego dodatkowego zatrudnienia. Zaznaczył, że przeszedł na emeryturę po 43 latach pracy w warunkach szkodliwych w wieku 62 lat. Obecnie toczy się postępowanie o wysokość emerytury, którą otrzymuje zaliczkowo wg. wskazanej kwoty 2305,00 złotych. Wnioskodawca oświadczył także, że nie posiada żadnego majątku, a dochody które otrzymuje z tytułu emerytury oraz dopłaty przeznaczają z małżonką na bieżące utrzymanie oraz utrzymanie gospodarstwa rolnego. Do ww. pisma wnioskodawcy załączyli m.in. odcinki pobieranego świadczenia ( emerytury) przez wnioskodawcę, raport o stanie rachunku wnioskodawców z Banku [...] w D. z dnia [...] 2017r., raport z Banku [...] S.A w W. z obrotów na koncie wnioskodawcy z okresu od 1 grudnia 2016r. do 31 stycznia 2017r., zaświadczenie Burmistrza Gminy D. z dnia 24 czerwca 2015r. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę przedstawioną wyżej sytuację finansową, majątkową wnioskodawców uznano, że nie są w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku koniecznego utrzymania. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza ich możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy są na tyle osobami ubogimi, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają im wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazać należy, że wnioskodawcy oprócz stałego dochodu z tytułu emerytury są właścicielami nieruchomości rolnych wraz z domem, budynkami gospodarczymi, otrzymują dopłaty do posiadanych nieruchomości. Posiadają i uprawiają gospodarstwo rolne. Nadto z wnioskodawcami pozostaje we wspólnym gospodarstwie matka, która uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury w wysokości 1141,00 złotych miesięcznie. Synowie według oświadczeń wnioskodawców są na własnym utrzymaniu. Powyższe świadczy to o tym, że wnioskodawcy nie pozostają w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nadto dodać należy, że na obecnym etapie sprawy na wnioskodawcach spoczywa jedynie koszt wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych. Pozostałe ewentualne opłaty sądowe, które mogą się pojawić na późniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego to jest: wpis sądowy od skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 złotych. W świetle powyższych okoliczności uznano, że wnioskodawcy są w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Oceniono, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawców nie spowoduje ich utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Wskazać należy, że strona wnosząc sprawę do Sądu winna w procedurze planowanych wydatków uwzględnić środki na poniesienie kosztów sądowych i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.