VII SA/Wa 2745/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-26
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Włodzimierz Kowalczyk, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, które zostało już wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, które zostało już wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być prowadzone tylko w stosunku do aktu administracyjnego będącego w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] sierpnia 2016 r., które odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...].06.2015 r. WINB uchylił wcześniej postanowienie PINB nakładające grzywnę na C.N. WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 27.11.2015 r. (sygn. akt II SA/Łd 629/15) uchylił postanowienie WINB z dnia [...].06.2015 r. GINB utrzymał w mocy swoje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uznając, że postanowienie WINB z dnia [...].06.2015 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi W.N. i C.N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm. dalej k.p.a. ), po rozpatrzeniu wniosku W. i C. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].08.2016 r., znak: [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].08.2016 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...].06.2015 r., znak: [...] uchylającego w całości postanowienie PINB w P. Nr [...] z dnia [...].02.2015 r., znak: [...] (nakładające na C. N. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 2 000, 00 zł z powodu uchylenia się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w decyzji Nr [...] z dnia [...].03.2000 r., znak: [...], polegającego na dokonaniu rozbiórki samowolnie zrealizowanego w 1998 roku zbiornika ścieków na działce nr ew. dz. [...] położonej w S., gmina D.) i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Po rozpatrzeniu skargi C. N. na ww. postanowienie [...] WINB z dnia [...].06.2015 r. WSA w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 27.11.2015 r., sygn. akt II SA/Łd 629/15,uchylił zaskarżone postanowienie.
Następnie Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w postanowienia [...] WINB z dnia [...].08.2016 r. uchylonego wcześniej wskazanym wyżej wyrokiem.
W tej sytuacji w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w postanowienia nie mogło być prowadzone z przyczyny przedmiotowej, ponieważ postanowienie zostało już wyeliminowane z obrotu prawnego.
W. i C. N. zaskarżyli postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2016 r., znak: [...], wnosząc o przeprowadzenie postępowania mającego na celu udowodnienia braku jakiejkolwiek reakcji nadzoru budowlanego i "dopuszczanie przez PINB w P. bezprawnego działania przez okres od 2000 roku tj w chwili wydania decyzji w przedmiocie robót budowlanych i realizacji szamba na działce nr ew. dz. [...] położonej w S., gmina D..
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 j.t. ze zm. dalej p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. oraz poprzedzająca je postanowienie tego organu z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie naruszają prawa, bowiem po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] WINB z dnia [...].06.2015 r., nie może mogło być wszczęte z przyczyn przedmiotowych. Jak bowiem wynika z akt sprawy, postanowienie [...] WINB z dnia [...].06.2015 r., zostało wyeliminowane z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 27.11.2015 r., sygn. akt II SA/Łd 629/15.
Wniesienie przez stronę żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku przewidzianego w art. 61 § 4 k.p.a. (tj. wszczęcia postępowania). Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Przy tym nie ma tu zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 k.p.a., że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, ponieważ stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność" (por. wyroki NSA z dnia 10 lipca 2001 r., I SA 349/00, niepubl., z dnia 7 stycznia 2003 r., I SA 2128/02, Mon. Praw. 2003, Nr 4, poz. 147). Przyjąć zatem należy, że przed wszczęciem postępowania (postępowanie wstępne) organ powinien przeprowadzić analizę dopuszczalności podjęcia postępowania, która kończy się postanowieniem o wszczęciu lub odmowy wszczęcia postępowania.
Przepis art. 61a Kpa dopuszcza możliwość wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze przedmiotowym.
Niedopuszczalność przedmiotowa zachodzi w szczególności wtedy, gdy: strona wystąpi z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia administracyjnego, które już wcześniej została wyeliminowana z obrotu prawnego; żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji lub postanowienia, które jeszcze nie zostały wydane; żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która była już uprzednio kontrolowana w trybie art. 156 § 1 Kpa i organ administracji odmówił stwierdzenia jej nieważności lub kontrolowana przez sąd, który dokonał już oceny prawnej decyzji.
Należy ponownie podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być prowadzone tylko w stosunku do aktu administracyjnego będącego w obrocie prawnym.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie organ działający w nadzwyczajnym trybie zasadnie odmówił wszczęcia postępowania. Mając zatem na uwadze, że zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło