VII SA/Wa 2745/19

WyrokWSA w Warszawie2020-05-06

Skład orzekający: Monika Kramek, Joanna Gierak-Podsiadły, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu braku interesu prawnego strony, jeśli ustalenie tego interesu wymaga złożonego procesu wykładni lub podjęcia określonych czynności wyjaśniających?
Ratio decidendi
Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu braku interesu prawnego strony jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy brak ten jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jeśli ustalenie interesu prawnego wymaga złożonego procesu wykładni lub podjęcia określonych czynności, organ powinien wszcząć postępowanie i dopiero w jego toku badać istnienie interesu prawnego strony.
Stan faktyczny
E.W. złożyła wniosek o podjęcie działań kontrolnych i nakaz rozbiórki nielegalnie wybudowanej sieci wodociągowej na sąsiedniej działce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ obszar oddziaływania sieci zamyka się w granicach działki, której nie jest właścicielką. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. i zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E.W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Warszawie w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2020 r. sprawy ze skargi E.W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] lipca 2019 r. nr [...] 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E.W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z 19 września 2019 r., Nr 1713/19 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej kpa) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U.2019 poz.1186) po rozpoznaniu zażalenia E. W. z dnia 8 sierpnia 2019 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 345/19 z 30 lipca 2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek E. W., w sprawie odcinka sieci wodociągowej na działce nr. ew. [...], położonej w M. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Pismem z 13 czerwca 2019 r. E. W. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej organ I instancji, PINB) o "podjęcie czynności i działań kontrolnych oraz wydanie nakazu rozbiórki nielegalnie wybudowanej sieci wodociągowej tj. obiektu budowlanego oraz przywrócenie do stanu pierwotnego sąsiedniej działki nr ew. [...] położonej w M. przy ul. [...]". W dniu 18 lipca 2019 r. na działce oznaczonej nr. ew. [...] położonej w M.przeprowadzone zostały czynności kontrolne. PINB w [...] stwierdził, iż z informacji zaczerpniętych z map ewidencyjnych wynika, że na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości M. znajduje się odcinek sieci wodociągowej podłączony do miejskiej sieci wodociągowej przebiegającej w działce drogowej oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Organ I instancji wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości M. znajduje się metalowa pokrywa studzienki wodomierzowej o średnicy 18,8 cm oznaczona symbolem "W", zlokalizowana w odległości 3,85 m od północnej ściany budynku mieszkalnego znajdującego się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w M., której skarżąca jest właścicielem. Następnie PINB odniósł się do obszaru oddziaływania wynikającego z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, stwierdzając, iż biorąc pod uwagę lokalizację przedmiotowego odcinka sieci wodociągowej w świetle przepisów techniczno-budowlanych uznać należy, że jego obszar oddziaływania zamyka się w granicach działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości M.. Zaznaczył przy tym, że przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065) nie regulują minimalnych odległości lokalizacji sieci wodociągowej od budynków i granic nieruchomości. Ponadto podniósł, że jak wskazują informacje z ewidencji gruntów, wnioskodawczyni – E. M. W. nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, ani zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania omawianego obiektu budowlanego, jak również nie jest jego inwestorem i tym samym nie legitymuje się przymiotem strony w niniejszym przypadku. Powyższe ustalenia potwierdzają zdaniem organu I instancji, iż brak jest przepisu powszechnie obowiązującego prawa materialnego, na podstawie którego E. M. Wronka może skutecznie żądać podjęcia przez organ administracji publicznej stosownych czynności. W tej sytuacji PINB w [...], postanowieniem z 30 lipca 2019 r., Nr 345/19, na podstawie art. 61a kpa, odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odcinka sieci wodociągowej znajdującego się na działce oznaczonej nr. ew. [...], położonej w M.. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżąca podniosła, iż według mapy do celów projektowych sieć kanalizacyjna została zrealizowana na działce [...] w odległości 1,60 m od jej budynku, na głębokości 3,60 m poniżej wód gruntowych, powołując się w tym zakresie na mapę stanowiącą załącznik do jej pisma z 17 lipca 2019 r. Podniosła również, że źródłem jej interesu prawnego jest art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art. 415 kodeksu cywilnego. Rozpoznając zażalenie E. W., zaskarżonym postanowieniem Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej organ odwoławczy, Mazowiecki WINB), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Po przedstawieniu przebiegu postępowania, organ odwoławczy wskazał, że zażalenie E. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że w myśl art. 61a § 1 kpa: "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania." Zdaniem organu odwoławczego, za niedopuszczalne należy uznać wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu, które zostało wszczęte na wniosek podmiotu nie będącego stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Aby skutecznie mogło zostać wszczęte postępowanie przed organem nadzoru budowlanego należy wykazać, iż podmiot, który złożył wniosek posiada przymiot strony postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 kpa: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Według Mazowieckiego WINB w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka podmiotowa stanowiąca podstawę do odmowy wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy wskazał, iż przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 3 kpt 20 ustawy Prawo budowlane, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, w tym zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta usytuowana jest w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Mazowiecki WINB podał, iż przeprowadzone w sprawie czynności kontrolne przez organ I instancji, w toku których dokonano analizy map ewidencyjnych potwierdziły, że na działce oznaczonej nr ew. [...] położonej w miejscowości M. znajduje się odcinek sieci wodociągowej podłączony do miejskiej sieci wodociągowej przebiegającej w działce drogowej oznaczonej nr ew. [...] położonej jw. W toku kontroli zaobserwowano metalową pokrywę studzienki wodomierzowej o średnicy 18,8 cm oznaczoną symbolem "W" zlokalizowaną w odległości 3,85 m od północnej ściany budynku mieszkalnego znajdującego się na działce oznaczonej nr ew. [...] (której skarżąca jest właścicielem - co potwierdza informacja z rejestru gruntów z dnia 30.07.2019 r.). Za słuszne uznał organ odwoławczy stanowisko PINB, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisów powszechnie obowiązujących, w tym w szczególności zapisów warunków technicznych, które regulowałyby minimalne odległości sieci wodociągowych od budynków mieszkalnych. W związku z tym organ I instancji prawidłowo wskazał na brak przepisów, których naruszenie mogłoby przesądzać o istnieniu interesu prawnego skarżącej. Ponadto w ocenie organu odwoławczego zrealizowane zamierzenie inwestycyjne swym obszarem oddziaływania obejmuje wyłącznie działkę oznaczoną nr ew. [...], której skarżąca nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani też zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania w/w obiektu budowlanego lub inwestorem zrealizowanego zamierzenia budowlanego. Niezależnie od powyższego Mazowiecki WINB zauważył, iż skarżąca w żaden sposób nie wykazała, jakoby wykonanie wyżej opisanej sieci wodociągowej wprowadzało ograniczenia bądź utrudnienia w zagospodarowaniu, korzystaniu czy też w dysponowaniu w należącej do niej nieruchomości. Samo subiektywne przekonanie skarżącej, że posiada interes prawny nie jest wystarczające dla uznania za stronę postępowania. Brak jest także przepisów odrębnych, które wskazywałyby że skarżąca posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Opisywane wyżej okoliczności prowadzą, w ocenie organu odwoławczego do wniosku, iż skarżąca nie posiada w ramach rozpoznawanej sprawy interesu prawnego, dlatego też nie sposób traktować jej jako strony uprawnionej do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania w opisywanym na wstępie zakresie. Zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego interes prawny, w odróżnieniu od interesu faktycznego, musi opierać się na konkretnej normie prawa materialnego administracyjnego, bowiem jedynie orzekanie w tym dziale prawa należy do kompetencji organów administracji (wyrok NSA z dnia 08.04.1998 r., sygn. akt IV SA 928/96). Koniecznym jest więc ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby, a związanych z realizacją określonej inwestycji. Odnosząc się z kolei do argumentów przedstawionych w zażaleniu, zdaniem organu odwoławczego nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Z kolei w zakresie zarzutów skarżącej Mazowiecki WINB wyjaśnił, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła aby realizacja sieci wodociągowej groziła katastrofą budowlaną lub stanowiła zagrożenie życia lub zdrowia ludzi (okoliczności te nie zostały także potwierdzone w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych). Skargę na postanowienie Mazowieckiego WINB złożyła E.W. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa oraz artykułu 84 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuwzględnienie zarzutów oraz wniosków skarżącej, brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego i prawidłowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte postanowienie. Podnosząc te zarzuty wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi rozwinęła postawione zarzuty, akcentując, iż według mapy do celów projektowych sieć kanalizacyjna została zrealizowana na działce [...] w odległości 1,60 m od jej budynku, na głębokości 3,60 m, poniżej wód gruntowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kontrolowane postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 wrzesnia 2019 r., jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 30 lipca 2019 r. wydane zostały z naruszeniem prawa. Podstawę prawną wydanych postanowień stanowił art. 61a § 1 kpa, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z art. 61 § 1 kpa wynika zaś, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przypomnieć należy, że Sąd kontroluje postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącej w przedmiocie wykonania odcinka sieci wodociągowej na działce [...] położonej w miejscowości M. . Odmawiając wszczęcia postępowania organy uznały, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w domaganiu się wszczęcia takiego postępowania. Z treści art. 61a § 1 kpa wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, natomiast drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 kpa jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie i doktrynie ustalono jednak, że do takich innych uzasadnionych przyczyn należy zaliczyć sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno - prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1163/12, https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do innych usprawiedliwionych przyczyn należy zaliczyć również przedawnienie materialnoprawne tj. upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2011 r., str. 298). Wyjaśnienia wymaga, że funkcjonuje ugruntowane stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym art. 61 § 1 kpa - w zakresie, w jakim wskazuje na podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną - ma zastosowanie, jeżeli już z żądania wszczęcia postępowania wynika w sposób oczywisty, że podmiot je wnoszący nie ma interesu prawnego, którego mogłoby dotyczyć postępowanie. Natomiast gdy ustalenie istnienia interesu prawnego bądź związków takiego interesu z postępowaniem, którego wszczęcia domaga się żądający wymaga dokonania złożonego procesu wykładni czy podjęcia określonych czynności, to mogą być one dokonane wyłącznie w toku postępowania administracyjnego. Właściwe rozumienie unormowania zawartego w art. 61a § 1 kpa musi więc prowadzić do wniosku, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty. Chodzi tu zatem o przypadek niewątpliwego i nieskomplikowanego ustalenia, że żądanie osoby dotyczy cudzej sprawy. Odmowa wszczęcia postępowania powinna więc mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma wątpliwości co do przyczyn podmiotowych takiego rozstrzygnięcia. Zastosowanie zatem art. 61a § 1 kpa powinno być ograniczone zasadniczo do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zatem, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie negatywnego wyniku są podstawą do zakończenia postępowania decyzją o charakterze formalnym. Jednocześnie wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepisy Prawa budowlanego regulujące tryby postępowań nadzorczych organów nadzoru budowlanego w sprawach związanych z kontrolą legalności wykonywanych robót budowlanych nie zawierają regulacji w zakresie wszczęcia postępowania w tego rodzaju sprawach. Jeżeli zatem przepis prawa nie wyłącza dopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek, nie jest dopuszczalne wyprowadzenie ograniczenia co do wszczęcia postępowania wyłącznie z urzędu. Brak jest więc uzasadnionych podstaw do wyłączenia dopuszczalności wszczęcia postępowania na żądanie strony poprzez przyjęcie wyłącznie zasady oficjalności (wszczęcia postępowania z urzędu). Co więcej w orzecznictwie ustalono, że regulacja art. 61 § 1 kpa w powiązaniu z treścią art. 233 kpa oraz art. 28 kpa wskazuje na konieczność przyjęcia możliwości wszczęcia postępowania naprawczego (legalizacyjnego) nie tylko z urzędu ale również na wniosek właściciela działki sąsiedniej. Skoro bowiem właściciel działki sąsiedniej do terenu inwestycji ma w postępowaniu naprawczym (legalizacyjnym) przymiot strony, to ma prawo do ustalenia, czy nie zostały naruszone jego prawa samowolną lub niezgodną z prawem inwestycją. Brak w przepisach ustawy Prawo budowlane wyraźnego wyłączenia dopuszczalności wszczynania postępowania naprawczego i legalizacyjnego na wniosek, nie pozwala przyjąć, że takie postępowanie może być wszczynane jedynie z urzędu. Wprawdzie działalność organów nadzoru budowlanego co do zasady ma na celu ochronę interesu publicznego, nie oznacza to jednak, że prowadzone w tym trybie postępowanie nie może jednocześnie chronić interesu indywidualnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 584/11; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1815/13 – wszystkie dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się jednocześnie, że w razie gdy jednostka żąda wszczęcia postępowania ze względu na swój interes prawny, to nie można jej tego prawa pozbawić wywodząc o dopuszczalności wszczęcia postępowania jedynie z urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1815/13, LEX nr 1361618). Organ ma obowiązek ocenić czy wnioskodawca ma interes prawny do złożenia wniosku i dopiero jeżeli ustali, że wnoszący takiego interesu nie ma, będzie mógł skorzystać z możliwości zastosowania art. 61 a kpa. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Inaczej mówiąc, aby mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym należy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku, w oparciu o który można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby lub żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuacją prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Orzekające w sprawie organy nie dokonały żadnych ustaleń w celu zbadania interesu prawnego składającej wniosek o wszczęcie postępowania, organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia nie zawarł żadnych informacji w tym zakresie. Z kolei organ odwoławczy stwierdził, iż wnioskodawczyni nie wskazała jakoby wykonanie sieci wodociągowej wprowadzało ograniczenia bądź utrudnienia w zagospodarowaniu czy dysponowaniu jej nieruchomości. Organ odwoławczy pominął całkowicie, że w piśmie z 17 lipca 2019 r., skarżąca podnosiła, iż wykop pod sieć został zrealizowany poniżej wód gruntowych na głębokości 3,60m bezpośrednio przy jej budynku, co w jej ocenie grozi katastrofą budowlaną oraz zagraża życiu i zdrowiu osób. Ponadto nie odniósł się do argumentów zażalenia w zakresie wskazywanego źródła interesu prawnego. Wskazać nadto należy, że organ I instancji, odmawiając wszczęcia postępowania, odwołał się w istocie do merytorycznych kwestii. Wskazał bowiem, że przepisy prawa materialnego – Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) normują położenie budynków i związanych z nimi urządzeń na działce budowlanej, lecz nie ustalają zasad regulujących minimalną odległość sieci wodociągowej od budynku, w związku z czym, zdaniem organu, brak jest przepisu prawa, z którego wypływałaby legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z akt administracyjnych przeprowadzono czynności kontrolne (protokół kontroli na gruncie), dokonano analizy map ewidencyjnych, co do ustalenia usytuowania odcinka sieci wodociągowej. Organ odwoławczy dokonał analizy i oceny usytuowania metalowej pokrywy studzienki wodomierzowej, wskazując jej średnicę 18,8 cm, która zlokalizowana jest w odległości 3,85 m od północnej ściany budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce oznaczonej nr ew. [...], której skarżąca jest właścicielem (co potwierdzał wypis z rejestru gruntów). Również organ odwoławczy uznał zasadność braku przepisów prawnych w zakresie regulacji minimalnych odległości sieci wodociągowych od budynków mieszkalnych. Powyższe wskazuje o dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego, jak podsumował organ I instancji. Z kolei organ odwoławczy uznał, że argumenty przedstawione w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów. Przypomnieć należy, że skarżąca składając wniosek o wszczęcie postępowania podnosiła samowolę budowlaną, natomiast w piśmie z 17 lipca 2019 r. wskazywała na zrealizowanie wykopu pod sieć poniżej wód gruntowych, w granicy z jej działką i bezpośrednio przy jej budynku, co w jej ocenie grozi katastrofą budowlaną oraz zagraża życiu i zdrowiu osób. Nie przesądzając tego, czy obawa ta jest uzasadniona, jak też samego faktu posiadania przez skarżącą interesu prawnego wskazać należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy ocena tego, czy skarżąca posiada interes prawny nie mogła być rozstrzygana na wstępnym etapie dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych w tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" są stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Kwestia natomiast ustalenia ewentualnego rzeczywistego negatywnego oddziaływania, stanowi element postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w ramach toczącego się postępowania. Niezależnie od wskazanych wyżej okoliczności uzasadniających uchylenie obu rozstrzygnięć organów wskazać również należy, że organ I instancji prowadził czynności kontrolne dotyczące prawidłowości inwestycji, w postaci protokołu czynności kontrolnych, załączeniu mapa, informacji z rejestru gruntów. Oznaczało to, że dla organu brak interesu prawnego skarżącej nie był oczywisty. Jednocześnie organ odwoławczy nie odniósł się do wywodów skarżącej w zakresie wskazywanego przez nią interesu prawnego. Z tego względu Sąd uznał, że postanowienia wydane w sprawie nie mogą się ostać, co skutkowało ich uchyleniem. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącej, organ zobligowany będzie wszcząć postępowanie z jej wniosku i w pierwszej kolejności rozważyć jej interes prawny w sprawie, uwzględnić prezentowane przez skarżącą stanowisko, mając przy tym na uwadze, że o interesie prawnym skarżącej świadczyć mogą przepisy prawa w ujęciu szerokim, jak również, że stwierdzenie istnienia przymiotu strony opiera się na potencjalności naruszenia prawa, a nie na stwierdzeniu tego naruszenia. Orzekając ponownie organy stosownie do treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) uwzględnią ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Sąd. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło