VII SA/Wa 2747/17

WyrokWSA w Warszawie2018-08-09

Skład orzekający: Jadwiga Smołucha, Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wolnostojący nośnik reklamowy o powierzchni 90 m² jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza maksymalną powierzchnię planszy reklamowej 18 m² na jednym nośniku, i czy w przypadku niezgodności organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę, czy też wszcząć postępowanie legalizacyjne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wolnostojący nośnik reklamowy o powierzchni 90 m² jest rażąco niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza maksymalną powierzchnię planszy reklamowej 18 m². Brak zgodności z planem miejscowym stanowi przeszkodę do legalizacji obiektu budowlanego, co obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a nie do wszczynania postępowania legalizacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o wymiarach ok. 5 x 18 m, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego stwierdził, że obiekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza maksymalną powierzchnię planszy reklamowej 18 m², podczas gdy przedmiotowy nośnik miał 90 m². Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. poprzez uznanie braku przesłanek do legalizacji i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] września 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z [...] lipca 2017 r., nakazującą skarżącej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci konstrukcji stalowej ustawionej bezpośrednio na gruncie, obciążonej 12 szt. bloków betonowych z podświetlaną od góry 5 szt. lamp halogenowych na wysięgnikach tablicą reklamową o wymiarach ok. 5 x 18 m, wybudowanego na działce nr ew. [...] w obrębie [...], u zbiegu al. W. i al. N. w W. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Czynności kontrolne przeprowadzone 24 marca 2017 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wykazały, że na działce nr ew. [...] w obrębie [...] u zbiegu al. W. i al. N. znajduje się wolnostojący nośnik reklamowy w postaci konstrukcji stalowej, ustawionej bezpośrednio na gruncie, obciążonej 12 szt. bloków betonowych, z tablicą reklamową o wymiarach ok. 5 x 18 m podświetlaną od góry 5 szt. lamp halogenowych na wysięgnikach. Właściciel nie posiadał dla tego obiektu pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Zawiadomieniem z 19 czerwca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci rusztowania z rozpiętą na nim siatką winylową z nadrukiem reklamowym, usytuowanego na terenie działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy al. W. w rejonie al. N. w W. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z [...] lipca 2017 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm. – dalej: "Prawo budowlane"), nakazał M. sp. z o.o. z siedzibą w W. rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, w postaci konstrukcji stalowej ustawionej bezpośrednio na gruncie, obciążonej 12 szt. bloków betonowych, z podświetlaną od góry 5 szt. lamp halogenowych na wysięgnikach tablicą reklamową o wymiarach ok. 5 x 18 m, wybudowanego na działce nr ew. [...] w obrębie [...], u zbiegu al. W. i al. N. w W. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] lipca 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania decyzji właściwego organu administracji architektonicznobudowlanej, jak również bez dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowalnych niewymagających pozwolenia na budowę. Prawo budowlane co prawda zastrzega, iż wymóg legitymowania się pozwoleniem na budowlę nie dotyczy, co do zasady, przypadków określonych w art. 29 - 30 ustawy Prawo budowlane. Artykuł 29 Prawa budowlanego wymienia katalog budów i robót budowlanych, których realizacja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiąże się najczęściej z koniecznością dokonania zgłoszenia, zgodnie z treścią art. 30 tejże ustawy. Inwestor na budowę nośnika reklamowego o wskazanych powyżej parametrach zobowiązany był, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, do uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż inwestycja wykracza poza ramy przepisu art. 29 Prawa budowlanego. Urządzenie reklamowe jest związane trwale z gruntem i zawiera elementy zabezpieczające konstrukcję przed zniszczeniem. Cechy konstrukcyjne: rusztowanie wykonane z 6 zestawów kratownicowych obciążonych 12 sztukami bloków betonowych oraz wymiary nośnika 5,0 x 18,0 m - nie pozwalają na uznanie tego obiektu ani jako budynku (brak przegród budowlanych, fundamentu i dachu - art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), ani jako obiektu małej architektury, którym są zazwyczaj obiekty niewielkie, nieskomplikowane pod względem technicznym, łatwe do posadowienia czy przeniesienia w inne miejsce (w szczególności obiekty kultu religijnego, architektury ogrodowej, czy obiekty użytkowe, służące codziennej rekreacji i utrzymaniu porządku - art. 3 pkt 4 Prawa budowalnego). Przedmiotowy obiekt jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i technicznoużytkową całość, odpowiada zatem ogólnym cechom budowli określonych w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego. Organ drugiej instancji wskazał, że przedmiotowy obiekt usytuowany jest na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu tzw. Dworca Południowego, przyjętym uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Przedmiotowy nośnik reklamowy jest sprzeczny z ustaleniami przepisów planistycznych - usytuowany jest na obszarze, dla którego przepisy planu miejscowego nie przewidują tego typu inwestycji. Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada powierzchnię reklamową wielkości 90 m2 w sytuacji, gdy plan miejscowy dopuszcza maksymalną powierzchnię plansz reklamowych o wielkości 18 m2. W związku z niezgodnością z przepisami planistycznymi brak jest prawnej możliwości legalizacji przedmiotowego nośnika reklamowego, zatem zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo odstąpił od zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentacji wymaganej na podstawie przepisu art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W sytuacji takiej właściwy organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest nałożyć na inwestora nakaz rozbiórki, zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie zaś zobowiązać inwestora do przedłożenia określonych dokumentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2017 r., skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów: 1) art. 48 ust. 2 względnie art. 51 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki umożliwiające przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego; 2) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w stopniu dostatecznie wyjaśniającym sprawę, w szczególności poprzez przyjęcie, iż obiekt znajduje w obrębie objętym uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu tzw. D.; 3) art. 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego odniesienia się przez organ uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2017 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowalnego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu od tego zgłoszenia. Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, iż decyzje wydawane na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego mają charakter związany, gdyż organ budowalny jest zobligowany do wydania nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy brak jest przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej. Art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nakłada na organ budowlany obowiązek zbadania czy budowa, zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami technicznobudowlanymi. Jeżeli wszystkie przesłanki z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego są spełnione, to organ jest obowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego, którego celem jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Natomiast jeżeli brak którejś z przesłanek legalizacyjnych, organ ma obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki. Na obszarach, na których obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, organ ocenia obiekt budowlany pod względem jego zgodności z ustaleniami tego planu. Brak zgodności obiektu budowlanego z miejscowym planem stanowi przeszkodę do legalizacji tego obiektu. W rozpoznawanej sprawie organ ustalił, że wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę wolnostojący nośnik reklamowy jest w oczywisty sposób niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym dla terenu, na którym został nośnik ten został posadowiony. Powierzchnia reklamowa nośnika wynosi bowiem 90 m2, podczas gdy plan miejscowy dopuszcza 18 m2 jako maksymalną powierzchnię planszy reklamowej na wolnostojącym nośniku reklamowym. Okoliczność ta wyłącza dopuszczalność legalizacji obiektu budowlanego. Niezasadny jest zarzut dokonania przez organy błędnych ustaleń faktycznych w zakresie planu miejscowego obowiązującego na terenie, na którym znajduje się obiekt budowalny. Z akt administracyjnych wynika, że organ dokonał w sposób wyczerpujący ustalenia posadowienia obiektu budowlanego, a w szczególności numeru działki, na której znajduje się nośnik reklamowy i jego umiejscowienia na tej działce, oraz planu miejscowego, obowiązującego na tym terenie, na podstawie: oględzin obiektu, informacji z rejestru gruntów, wyjaśnień Zarządu Dróg Miejskich oraz użytkownika wieczystego nieruchomości, umowy dzierżawy gruntu pod nośnik reklamowy, map nieruchomości, treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sporządzonego na mapie rysunku planu, określającego granice obszaru objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stanowiącego załącznik graficzny do uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów wynika jednoznacznie, że nośnik reklamowy został wybudowany na gruncie stanowiącym część działki o numerze [...] obręb [...] w W. przy al. W., objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu tzw. D. Plan ten w § 13 ust. 4 pkt 5 określa jako jedną z zasad kształtowania wszelkiego typu reklam, że "na jednym wolnostojącym nośniku reklamowym może być umieszczona tylko jedna plansza reklamowa (jedno lub dwustronna) o maksymalnej powierzchni 18 m2 i maksymalnej wysokości nośnika reklamy (łącznie z planszą) 6 m – liczonej od poziomu istniejącego terenu". Powierzchnia planszy reklamowej na spornym nośniku reklamowym rażąco przekracza maksymalną dopuszczalną powierzchnię określoną w planie miejscowym. Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło