VII SA/Wa 275/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-03

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w tym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie prawa. Wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić w formie decyzji, ale tylko gdy z żądania w sposób oczywisty wynika, że osoba wnosząca żądanie nie ma przymiotu strony. W sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Badanie przymiotu strony wnoszącej o wszczęcie postępowania nieważnościowego, z uwzględnieniem obszaru oddziaływania inwestycji ustalonego w decyzji, która ma być weryfikowana, wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Mieszkańcy wsi wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wieży antenowej. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca B. K. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. K. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. mieszkańcy wsi G. i Ł. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...]maja 2008 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej dla [...] sp. z o.o., pozwolenia na budowę wieży antenowej z systemem RTV o konstrukcji stalowej H-136.1 m npt., budynku technicznego i przyłącza energetycznego na działce nr [...] w obrębie wsi Ł., gm. [...]. Decyzją z dnia [...] października 2010r., nr [...], znak: [...] Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2008r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], znak: [...] Wojewoda [...], po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z wniosku Mieszkańców wsi G. i Ł., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2008r. Nr [...] znak: [...] Starosty Powiatu [...]. Decyzja organu pierwszej instancji została następnie uchylona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Organ wspomniał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na tę decyzje. Wojewoda [...] wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę, postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., nr [...] wezwał do usunięcia braków we wniosku Mieszkańców wsi G. i Ł.. Następnie, postanowieniem z dnia [...] października 2009r. Nr [...] znak: [...] na podstawie art. 62 k.p.a. połączył sprecyzowane wnioski do rozpatrzenia w jednym postępowaniu. Ostatecznie organ uznał, że wniosek o stwierdzenie ww. decyzji pochodzi od T. N. - właściciela działki o nr [...] w jednostce ew. [...] obręb G., Z. T. - właściciela działki o nr ew.[...], W. B. - właściciela działki o nr ew. [...], S. S. - właściciela działki o nr ew. [...], B. i A. K. - właścicieli działek: nr [...], [...]. Wojewoda [...] stwierdził, że wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...]maja 2008r. nie posiadają przymiotu stron w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa w zw. z art. 28 ustawy Prawo budowlane. Nieruchomości, którymi są właścicielami nie znajdują się w obszarze oddziaływania w/w obiektu określonym w decyzji pozwolenia na budowę. Wnioskujący nie brali udziału w postępowaniu przed organem I instancji w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę. Obszar oddziaływania obiektu określony decyzją z dnia [...] maja 2008r. o pozwoleniu na budowę obejmuje tylko działki wskazane w tej decyzji. Działki te należą do konkretnych innych niż wnioskujący osób. Wśród tych był L. F., z którego wniosku pozwolenie na budowę było badane w postępowaniu nieważnościowym. Decyzją z dnia [...] października 2010r. Nr [...], Wojewoda [...] o odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Po rozpoznaniu odwołania od opisanej wyżej decyzji Wojewody [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 28 k.p.a. i art. 28 ustawy Prawo budowlane. Dalej przytoczył treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08, zgodnie z którym postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową, a nie materialnoprawną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak jest racjonalnych przesłanek do rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. Dokonując ponownego rozpoznania sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że występujący z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] A. i B. K. są właścicielami działek nr [...]. [...], [...]. [...]. [...], [...], [...], [...]. [...], [...]. [...]. [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...]- położonych w miejscowości G. oraz działki [...] - położonej w miejscowości Ł., S. S. - działek nr [...]. [...], [...]. [...] -położonych w miejscowości Ł.; [...], [...], [...]. [...]. [...]. [...]. [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...] - położonych w miejscowości G., W. B. - działki nr [...] w miejscowości G., Z. J. - działki nr [...] w miejscowości Ł., T. N. - działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...] - położonych w miejscowości G.. Obszar oddziaływania inwestycji stanowi teren w promieniu 114,2 m od wieży antenowej o wysokości 136,10m. Nieruchomości wnioskodawców znajdują się poza tym obszarem. Ponadto z części opisowej projektu budowlanego wynika, że promień oddziaływania ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego (gęstość mocy pow. 0,1 W/m² wynosi poniżej 115m. Pole o ponadnormatywnej wielkości zlokalizowane jest na wysokości ponad 90m nad poziomem terenu (npt.) - nie będzie dostępne dla ludzi i elementów środowiska na powierzchni ziemi otaczającej wieżę. Jak wynika z akt sprawy, nieruchomości skarżących znajdują się poza w/w obszarem. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w świetle ww. okoliczności, brak jest podstaw do odmiennego niż przy wydaniu pozwolenia na budowę ukształtowania stron postępowania dotyczącego niniejszej inwestycji. Skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010r., znak: [...], wniosła B. K., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 6 oraz 104 § 1 oraz 2 k.p.a. w związku z art. 2 oraz 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przeprowadzenie postępowania poza uregulowaniami określonymi w przepisach obowiązujących w demokratycznym państwie, art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane poprzez zbadanie tylko i wyłącznie zasięgu pola ponadnormatywnego jak wyznacznika przymiotu strony bez uwzględnienia obszarów, które określa moc EIRP anteny wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania. Podniosła też brak analizy innych czynników mogących mieć wpływ na ograniczenie zagospodarowania terenu działek sąsiednich oraz art. 28 k.p.a. poprzez stwierdzenie, iż nie może mieć on zastosowania w trybie nadzwyczajnym w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, co zaprzecza poglądowi Profesora Romana Hausera Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd, zgodnie z ww. przepisem art. 134 § 1 ww. ustawy, rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze, ale które miały wpływ na tę ocenę. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem prawa. Niniejsze postępowanie nieważnościowe, zostało zainicjowane wnioskiem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2008r., nr [...], znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej dla [...] Sp. z o.o., pozwolenia na budowę wieży antenowej z systemem RTV o konstrukcji stalowej H-136.1 m npt., budynku technicznego i przyłącza energetycznego na działce nr [...] w obrębie wsi L., gm. [...]. Wskazać należy, że w odniesieniu do niniejszego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, zapadały już wcześniej decyzje i doszło do ich sądowej kontroli. I tak, decyzją z dnia [...] lipca 2009r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009r., odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji pozwolenia na budowę. Kontrolując tą decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lutego 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 1751/09 skargę oddalił. Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że w sprawie nie doszło do właściwych ustaleń, które pozwolą na zindywidualizowanie wnioskodawców i właściwą ocenę ich przymiotu strony w tym postępowaniu. Decyzja organu pierwszej instancji sprostała, nałożonemu przez organ II instancji i zaakceptowanemu przez Sąd, nakazowi ustalenia, w sposób zindywidualizowany, od kogo wniosek pochodzi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uwadze organów obu instancji, uszło jednak to, że w ww. wyroku Sąd jednoznacznie wskazał, że zgodnie z treścią art. 153 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania następuje w formie decyzji, przy czym przepis ten ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy z żądania w sposób oczywisty wynika, że osoba wnosząca żądanie nie ma przymiotu strony. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może więc dotyczyć jedynie kwestii formalnych, Natomiast w sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie . Jak stanowi przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie Sądu powyższa okoliczność stanowi podstawę do orzeczenia jak w sentencji niniejszego wyroku. Ponadto Sąd stwierdza, że badanie przymiotu strony, wnoszących o wszczęcie postępowania nieważnościowego, z uwzględnieniem obszaru oddziaływania inwestycji ustalonego w decyzji, która ma być weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym, wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy. Takie postępowanie gwarantuje właściwą kontrolę obszaru oddziaływania określonego w decyzji, objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Sąd zwraca też uwagę na wyrok, jaki zapadł przed tutejszym Sądem w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 122/09, gdzie uchylono decyzje Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008r, nr [...]. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją pozwolenia na budowę. Sąd, wprawdzie na kanwie innego, bo wznowieniowego postępowania, zawarł istotne wskazania, jak w sprawie niniejszego pozwolenia na budowę należy postrzegać krągu stron postępowania podnosząc, że niezbędna jest merytoryczna weryfikacja ustalonego w pozwoleniu na budowę obszaru oddziaływania niniejszej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło