VII SA/Wa 275/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-04
Skład orzekający: WSA Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych elementów budowlanych, oparty na argumentach o potencjalnej szkodzie majątkowej i niemajątkowej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, spełnia przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA. Argumenty dotyczące potencjalnego zaprzestania działalności gospodarczej i utraty miejsc pracy nie zostały uznane za wystarczające do wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza że przywrócenie do stanu poprzedniego po ewentualnej rozbiórce i odbudowie było możliwe.Stan faktyczny
Skarżąca B. M. wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych schodów i podjazdu. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, skarżąca podniosła, że jej wykonanie spowoduje niepowetowaną szkodę, uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej i doprowadzi do zwolnień pracowników. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]
W dniu 17 stycznia 2014 r. B. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] nakazującą B. M. i W. M. rozbiórkę samowolnie wykonanych nowych schodów wejściowych w miejscu istniejących i samowolnie wykonanego podjazdu dla wózków towarowych do sklepu wielobranżowego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...]. W skardze wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że wykonanie ww. decyzji spowoduje wyrządzenie skarżącej niepowetowanej szkody. Ewentualna rozbiórka schodów oraz podjazdu i budowa nowych w tym samym miejscu jest niemożliwa z punktu widzenia obowiązującego prawa, ponieważ przy przeprowadzeniu nowej budowy konieczna jest zgoda sąsiadów. Skarżąca wskazała, że jeżeli schody nie zostaną wybudowane od nowa, wejście do sklepu będzie niemożliwe, co będzie skutkowało, w ocenie skarżącej, niemożliwością dalszego prowadzenia działalności i koniecznością zamknięcia sklepu oraz zwolnienia pracowników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej ppsa), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa).
Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje więc oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 ppsa. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa, tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia: z 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 71/04 i sygn. akt FZ 87/04 oraz z 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04; niepublikowane) przyjmuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2004 r., FZ 86/04, niepubl., użycie w art. 61 § 3 ppsa zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął NSA w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811, stwierdzając, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, niepubl.).
Powołany wyżej przepis art. 61 § 3 ppsa stanowi ponadto, że wstrzymanie wykonania przez sąd administracyjny dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, posługując się zwrotem "granice sprawy" ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice te wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 ppsa objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1651/13, Lex nr 1438661).
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] nakazującą na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego B. M. i W. M., rozbiórkę samowolnie wykonanych nowych schodów wejściowych w miejscu istniejących i samowolnie wykonanego podjazdu dla wózków towarowych do sklepu wielobranżowego przy ul. [...] w [...]
W dniu 29 maja 2013 r. B. M. i W. M. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją organu wojewódzkiego. Organ ten postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją nr [...]. Łącznie z żądaniem wznowienia złożono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nr [...], a na skutek jego rozpoznania wydane zostały zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienia.
Z powyższego niewątpliwie wynika, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji wydanych w granicach tej samej sprawy, a mianowicie decyzji, które kontrolowane są w drodze postępowania wznowieniowego.
Przechodząc do analizy wniosku w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 ppsa należało stwierdzić, że nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, czy zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków.
Wprawdzie w przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę już z jej istoty wynika, iż jej wykonanie może powodować trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę, nie mniej jednak skarżący winien uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Biorąc pod uwagę argumenty strony skarżącej, w ocenie Sądu, nie istnieje niebezpieczeństwo, że wskutek wykonania decyzji rozbiórkowej, skarżącą będzie musiała zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej stanowiącej źródło utrzymania jej oraz rodziny, jak również pozbawić zatrudnienia pracowników. Nie można mówić w niniejszej sprawie, aby w wyniku rozebrania schodów i podjazdu dla wózków towarowych, uniemożliwione było, czy poważnie utrudnione przywrócenie do stanu poprzedniego.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło