VII SA/Wa 2750/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-20
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający dochody w wysokości 6 000 zł miesięcznie, mieszkanie o powierzchni 39 m2 i 18-letni samochód, a także ponoszący znaczne wydatki na spłatę pożyczek i telewizję satelitarną, mogą zostać uznani za osoby, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Posiadanie stałych dochodów w wysokości 6 000 zł miesięcznie, mieszkania, samochodu, brak osób na utrzymaniu i szczególnych zobowiązań finansowych, a także wskazanie wydatków, które niekoniecznie muszą być uznane za konieczne (np. telewizja satelitarna, spłata pożyczek), przemawiają przeciwko zaliczeniu ich do osób ubogich, którym powinno być przyznawane prawo pomocy. W związku z tym odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek B. K. i W. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wnioskodawcy wskazali, że utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 6 000 zł, posiadają mieszkanie i samochód, a ich miesięczne wydatki obejmują m.in. opłaty za mieszkanie, spłatę pożyczek, media, leki i przejazdy na badania. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. K. i W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. i W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K., W. K., R. J., W. J., A. M., K. G., M. G., M. W., Z. W., na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić B. K. i W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek B. K. i W. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z treści złożonego wniosku wynika, iż B. K. i W. K. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 6 000 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że ich aktualny stan finansowy uniemożliwia ponoszenia dodatkowych kosztów. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 39 m2 oraz osiemnastoletni samochód osobowy. Wskazali, że stałe miesięczne wydatki wynoszą: opłaty za mieszkanie 470 zł., spłata pożyczek w czterech bankach 3 300 zł., woda 150 zł., gaz 50 zł., energia elektryczna 150 zł., telefon i internet 100 zł., tv sat. 150 zł., podatek gruntowy 11 zł., wywóz śmieci 22 zł., leki 400 zł., przejazdy na badania lekarskiej 250 zł., środki czystości 70 zł. Dodano, że na żywność i ubrania pozostaje wnioskodawcom 977 zł. Innych danych we wniosku nie wskazano.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby ubogie, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową B. K. i W. K. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawcy posiadają mieszkanie o pow. 39 m2, samochód. Posiadają stałe dochody w wysokości 6 000 zł. Nie mają nikogo na utrzymaniu. Nie posiadają szczególnych zobowiązań finansowych (zajęcia komornicze, obowiązek zapłaty alimentów). Okoliczności te wskazują, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim osobom powinno być przyznawane prawo pomocy. Należy również mieć na uwadze, że nie wszystkie wskazane wydatki można zaliczyć do koniecznych jak opłaty za telewizję satelitarna czy internet, jak również konieczność spłaty pożyczek zaciągniętych w bankach. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło