VII SA/Wa 2750/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-23

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający stałe dochody z emerytur, mieszkanie, samochód i przeznaczający znaczną kwotę na pomoc studiującemu wnukowi, mogą zostać uznani za osoby ubogie uzasadniające przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Posiadanie mieszkania, samochodu, stałych dochodów z emerytur oraz przeznaczanie znaczącej kwoty na pomoc wnukowi świadczy o tym, że nie można ich zaliczyć do osób ubogich, którym powinno być przyznawane prawo pomocy. Nie wszystkie wskazane wydatki można uznać za konieczne.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy M. W. i Z. W. złożyli do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wnioskodawcy wskazali, że utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3400 zł, posiadają mieszkanie i samochód, a ich miesięczne wydatki obejmują m.in. opłaty, leki, przejazdy, środki czystości oraz pomoc dla studiującego wnuka w kwocie 700 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. W. i Z. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. i Z. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K., W. K., R. J., W. J., A. M., K. G., M. G., M. W., Z. W., na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić M. W. i Z. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzach PPF wniosek M. W. i Z. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż M. W. i Z. W. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3 400 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że ich aktualny stan finansowy uniemożliwia ponoszenia dodatkowych kosztów. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 48,2 m2 oraz czternastoletni samochód osobowy. Wskazali, że stałe miesięczne wydatki wynoszą: opłaty za mieszkanie 450 zł., woda 100 zł., gaz 50 zł., energia elektryczna 100 zł., telefon 50 zł., tv 70 zł., podatek gruntowy 11 zł., wywóz śmieci 22 zł., leki 200 zł., przejazdy na badania lekarskiej 50 zł., środki czystości 70 zł., pomoc studiującemu wnukowi 700 zł. Dodano, ze na żywność i ubrania pozostaje wnioskodawcom 1427 zł. Innych danych we wniosku nie wskazano. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby ubogie, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową M. W. i Z. W. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawcy posiadają mieszkanie o pow. 48 m2, samochód. Posiadają stałe dochody w wysokości 3 400 zł. Nie posiadają szczególnych zobowiązań finansowych (zajęcia komornicze, obowiązek zapłaty alimentów). Okoliczności te wskazują, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim osobom powinno być przyznawane prawo pomocy. Należy również mieć na uwadze, że nie wszystkie wskazane wydatki można zaliczyć do koniecznych jak opłaty za telewizję czy internet. Dodatkowo należy wskazać, że o dobrej sytuacji materialnej wnioskodawców świadczy okoliczność, iż przeznaczają 700 zł. miesięcznie na pomoc dla studiującego wnuka. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło