VII SA/Wa 2752/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Sp. z o.o. w [...] w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione postanawia: odmówić C. Sp. z o.o. w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka C.Sp. z o.o. w [...] złożyła na formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2014 r. Na postanowienie to został złożony sprzeciw stąd, z mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., straciło ono moc, a sprawa przyznania prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. We wniosku ww. Spółka wskazała, że nie posiada obecnie płynności finansowej, gdyż kontrahenci z którymi współpracuje nie wywiązali się z zawartych umów. Spółka nie posiada środków na regulowanie bieżących należności. Z formularza PPPr wynika, że Spółka posiada na koncie bankowym 675,47 zł., natomiast za zeszły rok uzyskała zysk w wysokości 9 403,61 zł. Wysokość kapitału/majątku wskazano na kwotę 3 128 000 zł. Wartość środków trwałych Spółki to 9 405 245,06 zł. Do wniosku dołączono kopię decyzji o nadaniu nr identyfikacji podatkowej, kopię zaświadczenia o nr regon, kopię bilansu na dzień 31 grudnia 2013 r. W sprzeciwie Spółka wskazała, że zysk za ubiegły rok została przeznaczony na pokrycie strat z lat ubiegłych, a kwota wskazana na koncie bankowym została przeznaczona na pokrycie zadłużenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym (np. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby lub podmioty, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację faktyczną bądź prawną przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Przyznanie prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. W efekcie prowadzi do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych - gdy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 cyt. ustawy. Rozpoznając niniejszy wniosek należy wskazać, że przerzucanie ciężaru funkcjonowania Spółki, a wiec podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą ukierunkowaną na zysk, na społeczeństwo i Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność Spółki zostaje finansowana ze środków publicznych. Okoliczność ta stoi w sprzeczności z celem prawa pomocy - instytucja prawa pomocy powinna mieć zastosowanie w szczególnie uzasadnionych sytuacjach, w przypadku osób prawnych, wówczas gdy wnioskujący podmiot nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosując prawo pomocy nie można chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym (w tym również osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pamiętać należy również, że koszty sądowe są traktowane na równi z innymi świadczeniami publicznoprawnymi. W niniejszej sprawie analizując złożony wniosek trudno mówić by wnioskująca Spółka znajdowała się w sytuacji, w której nie ma środków na prowadzenie sprawy sądowej, we wniosku wskazano, że strona posiada na koncie bankowym 675,47 zł., a zysk za zeszły rok wyniósł 9 403,61 zł. Kwota posiadana na bieżącym rachunku bankowym przewyższa wysokość wpisu w niniejszej sprawie, stąd brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie zaznaczono wprawdzie, że zysk za ubiegły rok został przeznaczony na pokrycie strat z lat ubiegłych, a kwota wskazana na koncie bankowym została przeznaczona na pokrycie zadłużenia, jednakże należy pamiętać, że wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym (np. z tytułu zadłużenia), nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. W konsekwencji wskazane okoliczności nie uzasadniają zwolnienia z kosztów sądowych. Wnioskująca Spółka osiąga w swojej działalności zysk i ta okoliczność przesądza o odmowie przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.