VII SA/Wa 2752/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. S. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 14 stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez J. S. Wniosek ten został rozpoznany przez Starszego referendarza sądowego w dniu 8 kwietnia 2016 r. i mocą postanowienia odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Na ww. postanowienie został złożony sprzeciw, stąd zaistniała konieczność ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem. Posiada mieszkanie o pow. 42 m2 o szacunkowej wartości ok. 250 000 zł. Mąż wnioskodawczyni wg oświadczenia uzyskuje dochód z prac dorywczych w wysokości około 1 200 zł. miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że uzyskuje dochód z emerytury w wysokości 1 128,65 zł. Do stałych wydatków zaliczyła egzekucję komorniczą – 485,47 zł., użytkowanie lokalu – 611,83 zł., zobowiązanie za lokal 2 500,18 zł., karta kredytowa 3 700 zł., kredyt odnawialny 7 400 zł., leczenie 200 zł., opłaty za media 156,82 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że uzyskuje niskie dochody, mąż ma pracę dorywczą i uzyskuje niesystematycznie dochody. Świadczenie ZUS jest zajęte przez komornika w wys. około 500 zł. W tej sytuacji wnioskodawczyni nie jest w stanie poczynić oszczędności i ponieść kosztów sprawy. Dodała, że zalega z opłatami za użytkowanie lokalu nie ma środków na leczenie i leki oraz spłatę karty kredytowej. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 2 marca br., wydanego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny (żywność, leki, odzież itp.), - wskazania jakie prace dorywcze wykonuje mąż wnioskodawczyni, - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podania czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczenia podatku dochodowego za 2014 i ew. za 2015 r. jeżeli wnioskodawczyni rozliczyła zobowiązanie podatkowe za rok 2015 oraz rozliczenie wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Wnioskodawczyni wykonując zarządzenie złożyła przy piśmie z dnia 18 marca 2016 r. wyjaśnienia w których wskazała, że ponosi następujące wydatki: opłata za użytkowanie lokalu 611, 83 zł., media – gaz 90,80 zł., energia elektryczna 182,46 zł., leki i leczenie 70 zł. Dodała, że cyt. "Mąż praca dorywcza, wiek 60+, otrzymuje wypłatę, która nie wpływa na konto bankowe, w systemie po sto złotych, co nie stanowi całej sumy, około 1200,00zł miesięcznie". Nie otrzymuje pomocy materialnej ani finansowej od rodziny. Dodała, że nie może poczynić oszczędności. Do pisma dołączono kopie dokumentów PIT wnioskodawczyni za rok 2014 i 2015, kopie dwóch decyzji ZUS i zawiadomienia z ZUS, kopie pisma SM "E." do komornika z 2010 r. W sprzeciwie na ww. postanowienie wnioskodawczyni wskazała, że nie zgadza się z ww. postanowieniem. Przedstawiła wydatki miesięczne (za miesiąc kwiecień): opłata za użytkowanie lokalu 800 zł., karta kredytowa 200 zł., opłata tv i internet 150 zł., opłata energię eklektyczną 132,46 zł., gaz 89,74 zł., rata kredytu 300 zł., lekarz i lekarstwa 200 zł. Oświadczyła, że otrzymuje emeryturę w wys. 1618,36 zł. Dodała, że mąż nie prowadzi działalności gospodarczej G., która została zlikwidowana, nie jest także prezesem Osiedla D., mąż wnioskodawczyni pracował tam tylko dorywczo, bez umowy, otrzymując pieniądze "do ręki". Mąż pracuje dorywczo przy pracach administracyjnych bez umowy w spółce "S." Spółka z ograniczona odpowiedzialnością w W. za otrzymuje wynagrodzenie około 1 200 zł. miesięcznie. Dodała, że jest nękana przez komorników, ma problemy ze spłatą kredytów, zaległości w opłatach, co doprowadziło do odcięcia prądu i gazu. Do sprzeciwu strona dołączyła kopie pism: zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwanie do zapłaty na kwotę około 23 500 zł. z 2010 r., pismo z 2012 r. o wznowieniu windykacji zadłużenia w którym wskazano stan zadłużenia na 2 440,33 zł., postanowienia w sprawie skargi na czynności komornika z wnioskiem o umorzenie egzekucji, pismo z 2014 r. w sprawie zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej na kwotę 1 207,61 zł., pismo z 2015 r. w sprawie zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej na kwotę 1 997,87 zł., kopię pisma z 2015 r. do posła Parlamentu Europejskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw nie jest zasadny. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie podzielić należy stanowisko referendarza sądowego, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niepełne wykonanie zarządzenia z dnia 2 marca 2016 r. i nieustosunkowanie się do wszystkich zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Strona nie uzupełniła tych danych takze przy składaniu sprzeciwu. Wnioskodawczyni ponownie nie nadesłała wyciągów z konta bankowego własnego i męża, nie nadesłała dokumentów PIT męża. Odniosła się wprawdzie do okoliczności jakie prace wykonuje mąż wnioskodawczyni, jednakże wszystkie te oświadczenia nie zostały poparte jakimikolwiek dokumentami (zaświadczenie o zamknięciu/zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej, zaświadczenie o dochodach uzyskiwanych w ww. spółce/spółkach). Z tego względu nie można podważyć ogólnodostępnych danych na ten temat (internetowy dostęp do Krajowego Rejestru Sądowego, internetowa ewidencja podmiotów prowadzących działalność gospodarczą CEIDG) z których wynika, że L. S. (ur. [...] r.) jest prezesem zarządu co najmniej dwóch spółek: "S." Spółka z ograniczona odpowiedzialnością w W., O. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością w W. oraz prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą L. S. P. G. z siedzibą pod adresem ul. J., W. Tym samym uznano, że wnioskodawczyni nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Nienależyte wykonanie zarządzenia i nie odniesienie się do wszystkich kluczowych informacji, nie może być uznane za okoliczność przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy. Niepełne odniesienie się do treści wezwania świadczy o tym, że skarżąca odmówiła ujawnienia wszystkich danych co do swojej sytuacji majątkowej, tak więc nie sposób jest stwierdzić, że uczyniła ona zadość warunkom uzyskania ulgi w postaci prawa pomocy. Z tych względów utrzymano w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak na wstępie.