VII SA/Wa 2756/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. G. i Z. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala Postanowieniem z dnia [...].09.2012 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: "Kpa"), po rozpatrzeniu zażalenia T. G. i Z. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...].08.2012 r., odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego (na wniosek T. G. i Z. G.) w sprawie dotyczącej karuzeli do treningu koni zlokalizowanej na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w W. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 3.07.2012 r. do PINB [...] wpłynęło podanie T. G. i Z. G. opatrzone datą 30.06.2012 r., zawierające żądanie objęcia nadzorem budowlanym inwestycji polegającej na realizacji karuzeli do treningu koni na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W. PINB [...], po uprzednim dokonaniu w dniu 3.08.2012 r. czynności kontrolnych w powyższym zakresie na terenie ww. nieruchomości, wydał w dniu [...].08.2012 r. postanowienie nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania. W ocenie [...]WINB rozstrzygnięcie to jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Organ wskazał, że obowiązujący od dnia 11.04.2011 r. przepis art. 61a Kpa stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Podkreślił, że powodem odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w omawianym przypadku jest to, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu powiatowego, iż T. G. nie posiada interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, gdyż w ogóle nie dysponuje ona prawem własności w stosunku do działek nr ewid. [...] – [...] usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr ewid. [...]. Wskazał, że jakkolwiek Z. G. dysponuje prawem własności w stosunku do ww. działek zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr ewid. [...], na terenie której realizowana jest przedmiotowa karuzela do treningu koni, to jednak o interesie prawnym osoby domagającej się wszczęcia postępowania nie decyduje sam fakt graniczenia ze sobą dwóch działek, lecz to, że działka wnioskodawcy znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na sąsiedniej nieruchomości. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko PINB [...], iż działki należące do Z. G. nie znajdują się w strefie oddziaływania przedmiotowej karuzeli do treningu koni. Ponadto podniósł, że Z. G. nie wskazał konkretnej normy prawa materialnego, w tym też przepisów określających np. normy techniczno-budowlane, które w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji budowlanej powodowałyby naruszenie jego indywidualnego interesu prawnego, a więc godziłyby bezpośrednio w jego prawa i obowiązki. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu organu pierwszej instancji. Jednocześnie zauważył, iż organ powiatowy w sprawie dotyczącej przedmiotowej karuzeli do treningu koni wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, gdyż czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 3.08.2012 r. wykazały, że w trakcie realizacji tej inwestycji dokonano odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2012 r. nr [...] złożyli T. i Z. G., wnosząc o uchylenie ww. postanowienia i poprzedzających je postanowień organu pierwszej instancji. Skarżący podkreślili, iż organ nie uwzględnił w postępowaniu sposobu zagospodarowania działki nr [...]. Wskazali, że cała działka o powierzchni ok. 2,5 ha jest przeznaczona do prowadzenia stadniny koni i oddziaływuje negatywnie na działki sąsiednie wprowadzając uciążliwości i obniżenie ich wartości rynkowej. Istniejące nieutwardzone wybiegi dla zwierząt oraz fakt składowania obornika bezpośrednio na gruncie powoduje, że stadnina koni negatywnie wpływa na możliwość zagospodarowania działek sąsiednich zgodnie z ich przeznaczeniem i ustaleniami miejscowego planu. Podnieśli, że studnia na działce nr [...] zaopatrująca w wodę dom mieszkalny będący współwłasnością T. G. i Z. G. znajduje się w zbyt małej odległości od nieutwardzonych wybiegów dla koni zlokalizowanych na działce nr [...]. Wskazali, iż rozbudowa budynku gospodarczego i budowa urządzenia karuzeli dla koni stanowi istotne odstępstwo w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki zatwierdzonym decyzjami Prezydenta [...] nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Skarżący podkreślili też, że przed Wojewodą [...] toczy się postępowanie w sprawie unieważnienia decyzji Prezydenta [...] nr [...], w którym przyznano im status strony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].09.2012 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...].08.2012 r., którym organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej karuzeli do treningu koni znajdującej się na terenie działki nr ewid. [...], przy ul. [...] w W., uznając, że wnioskodawcom – T. i Z. G. - nie przysługiwał przymiot strony. Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 61a § 1 Kpa, który został dodany do tej ustawy z dniem 11 kwietnia 2011 r. mocą ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Zauważyć należy, że zgodnie z art. 61 Kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem ustalenie, czy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu posiadającego przymiot strony. W przypadku ustalenia, że żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną organ administracji publicznej – na podstawie art. 61a Kpa - wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepisem ogólnym określającym, kto posiada legitymację strony w postępowaniu administracyjnym jest art. 28 Kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przesłanką decydującą o przymiocie strony postępowania administracyjnego jest zatem interes prawny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że interes prawny oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Jest to występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania zaaprobować należy stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że skarżący nie wykazali własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego w postępowaniu w sprawie dotyczącej karuzeli do treningu koni znajdującej się na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W. Wskazać trzeba, iż w postępowaniu toczącym się przed organami nadzoru budowlanego, dotyczącym kwestii zgodności z Prawem budowlanym zrealizowania danej inwestycji, stroną postępowania jest właściciel czy inwestor obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie. Możliwe jest także uznanie za stronę takiego postępowania właścicieli nieruchomości sąsiadujących z obiektem, którego postępowanie dotyczy, np. w sytuacji, gdy obiekt ten został wybudowany z naruszeniem przepisów regulujących dopuszczalne odległości między obiektami oraz granicami nieruchomości sąsiednich. Jak wynika z akt sprawy sporna inwestycja zrealizowana została na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. W toku postępowania organy nadzoru budowlanego ustaliły, że T. G. nie jest właścicielką żadnej nieruchomości, która sąsiadowałaby z nieruchomością objętą inwestycją. Właścicielem działek nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr ewid. [...] jest natomiast Z. G., mąż skarżącej T. G. Zaznaczyć trzeba, że z samego faktu małżeństwa z właścicielem działki sąsiadującej z inwestycją, czy z faktu zamieszkiwania na takiej działce, nie wynika przymiot strony postępowania. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma bowiem osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Skoro zaś skarżąca nie jest właścicielką żadnej nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą inwestycją, a jedynie na takiej nieruchomości zamieszkuje, to jej interes w rozstrzygnięciu sprawy nie jest interesem chronionym prawem. Bezsporne jest zatem, że T. G. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie dotyczącej karuzeli do treningu koni znajdującej się na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W. Jak już wskazano, właścicielem nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji jest natomiast Z. G., który również złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie dotyczącej spornej karuzeli dla koni. Podkreślić jednakże trzeba, że, jak słusznie zauważyły organy, z samego faktu sąsiedztwa z nieruchomością objętą daną inwestycją nie wynika automatycznie przymiot strony. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja obejmuje karuzelę do treningu koni, usytuowaną w odległości 3 m od granicy działki nr [...], o wysokości 3,40 m i nieutwardzonej powierzchni biegalnej o średnicy 16 m. Biorąc pod uwagę rozmiary i charakter inwestycji, podzielić należy stanowisko organów orzekających w sprawie, że również Z. G., właścicielowi nieruchomości sąsiadujących z inwestycją, nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym spornej karuzeli. Zauważyć też trzeba, że skarżący nie wskazał żadnego przepisu prawa materialnego, z którego wynikałyby dla niego uprawnienia czy obowiązki związane ze sporną inwestycją. Niewątpliwie skarżący może być zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej karuzeli dla koni zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., jednakże samo zainteresowanie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej należy oceniać w kontekście interesu faktycznego. Podkreślić jednocześnie trzeba, w związku z zarzutami skargi, iż nie ma prawnego znaczenia okoliczność, że kwestionowane zamierzenie budowlane na przedmiotowej działce (karuzela dla koni), wchodzi w skład "zorganizowanego gospodarczo i funkcjonalnie zespołu obiektów (...) służącego do prowadzenia stadniny koni". Na przymiot strony w niniejszej sprawie nie może mieć też wpływu podnoszona przez skarżących kwestia zbyt małej odległości nieutwardzonych wybiegów dla koni znajdujących się na działce nr [...] od studni zlokalizowanej na działce nr [...] czy kwestia uciążliwości związanych z prowadzeniem stadniny koni na działce nr [...]. Zaskarżone postanowienie dotyczyło bowiem odmowy wszczęcia postępowania w stosunku do karuzeli do treningu koni i tylko w takim zakresie dokonywana mogła być ocena interesu prawnego wnioskodawców. Zainteresowanie T. i Z. G. sposobem funkcjonowania całej nieruchomości o powierzchni ok. 2,5 ha świadczy o posiadaniu przez nich interesu faktycznego, który nie może być podstawą do przyznania im statusu strony w omawianym przypadku. Nie może odnieść zamierzonego skutku również argument wskazujący, iż skarżącym przyznano przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym odnoszącym się do decyzji Prezydenta [...] na [...]. Należy bowiem podkreślić, że każda sprawa rozpatrywana jest odrębnie i uznanie za stronę w innym postępowaniu, dotyczącym innego obiektu nie musi automatycznie oznaczać przyznania takiego statusu w niniejszej sprawie, chociażby ze względu na inne odległości od granicy działki oraz charakter samego obiektu budowlanego. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).