VII SA/Wa 2758/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-26
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. (art. 48), może zostać uznana za wadliwą w trybie postępowania nieważnościowego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) z powodu przyjęcia przez organ administracji rygoru uznania, że budowa nastąpiła po 1 stycznia 1995 r. w wyniku braku odpowiedzi strony na wezwanie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej, jest prawidłowa. Postępowanie nieważnościowe nie wykazało wad kwalifikowanych decyzji organu pierwszej instancji, w tym rażącego naruszenia prawa. Przyjęcie przez organ administracji rygoru uznania daty budowy po 1 stycznia 1995 r. w wyniku braku odpowiedzi strony na wezwanie nie stanowiło podstawy do stwierdzenia nieważności, gdyż niezależnie od zastosowanego przepisu (Prawo budowlane z 1974 r. lub 1994 r.), istniały podstawy do nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2007 r. nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia na budowę. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., twierdząc, że decyzja PINB została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ przyjął datę budowy po 1 stycznia 1995 r. na podstawie braku odpowiedzi na wezwanie, co skutkowało zastosowaniem Prawa budowlanego z 1994 r. zamiast z 1974 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] września 2007 r., znak: [...], nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych wzniesionych na terenie działki nr [...], położonej w [...] II gmina [...], - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 27 czerwca 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r., [...] wniosła o stwierdzenia nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] września 2007 r. znak: [...]. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że powyższa decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290), po rozpatrzeniu wniosku [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] września 2007 r., znak: [...], nakazującej [...] rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) nietrwale powiązanego z gruntem o wymiarach 0,90 m x 0,90 m, obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej nietrwale powiązanego z gruntem o wymiarach 5,05 m x 6,05 m, obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) nietrwale powiązanego z gruntem o wymiarach 0,70 m x 0,80 m, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w części oznaczonej na załączonym do protokołu oględzin rys. B, C, D położonej w [...] gmina [...].
Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. wniosła [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2016 r.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2016 r. organ odwoławczy podał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności organ nie może orzekać co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją.
Organ II instancji podał, że pismem z dnia 14 marca 2002 r., znak: [...], PINB w powiecie [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie samowolnej zabudowy działki nr [...] w [...] gmina [...].
W toku prowadzonego postępowania, w dniu [...] marca 2005 r. przedstawiciele organu powiatowego dokonali oględzin ww. nieruchomości, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy protokół. Ustalono, że przedmiotowa działka została podzielona przez współwłaścicieli na cztery mniejsze części, oznaczone na rysunku w protokole jako A, B, C, D. Stwierdzono, że na działce zostały wybudowane określone obiekty budowlane. Pismem z dnia 30 października 2006 r., znak: [...], PINB w powiecie [...] wezwał współwłaścicieli przedmiotowej działki do złożenia oświadczenia we wskazanym terminie: kto jest inwestorem poszczególnych obiektów, jak również do ustosunkowania się do protokołu oględzin z dnia 15 marca 2005 r. Jednocześnie organ poinformował, że w przypadku braku odpowiedzi organ przyjmie, że obiekty zostały wybudowane przez wszystkich współwłaścicieli działki po dniu 1 stycznia 1995 r. Pismo PINB w powiecie [...] z dnia 30 października 2006 r. zostało doręczone [...] w dniu 21 listopada 2006 r. zgodnie z art. 44 k.p.a.
Pismem z dnia 15 listopada 2006 r. [...] poinformował organ powiatowy, że określone obiekty budowlane wybudował w 1993 r. na działce nr [...] część A. W związku z powyższym, PINB w powiecie puckim decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), nakazał [...] rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu oraz obiektu budowlanego - wiaty, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w części "A" położonej w [...] gmina [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że przedmiotowe obiekty budowlane znajdują się na terenie przeznaczonym pod użytki rolne, bez prawa jakiejkolwiek zabudowy, zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] (Dz. Urzęd. Woj. [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r.).
Natomiast [...] pismem, które wpłynęło do organu powiatowego w dniu 21 listopada 2006 r. poinformował, że nie ponosi żadnej odpowiedzialności za zabudowania na działkach sąsiadujących z należącą do niego działką oznaczoną literą B.
Na podstawie akt sprawy organ stwierdził, że inwestorzy [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudowali po dniu 1 stycznia 1995 r. na terenie działki nr [...] w części B, C, D położonej w [...] gmina [...], następujące obiekty budowlane:
- obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) nietrwale powiązany z gruntem o wymiarach 0,90 m x 0,90 m,
- obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej nietrwale powiązany z gruntem o wymiarach 5,05 m x 6,05 m,
- obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) nietrwale powiązany z gruntem o wymiarach 0,70 m x 0,80 m.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy.
PINB w powiecie [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowych obiektów budowlanych oraz nałożył na [...], obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 stycznia 2007 r. następujących dokumentów:
1) zaświadczenia wójta gminy [...] o zgodności przedmiotowych obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowych obiektów budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi,
3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli organ nakazuje rozbiórkę samowoli budowlanej.
W uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia [...] listopada 2006 r. organ powiatowy wskazał, że w przypadku niewykonania nałożonych obowiązków, w drodze decyzji orzeczony zostanie nakaz rozbiórki przedmiotowych obiektów.
Z akt sprawy wynika, że zobowiązani: [...] nie wykonali w wyznaczonym terminie nałożonych na nich obowiązków i nie przedstawili żądanych dokumentów.
PINB w powiecie puckim decyzją z dnia [...] września 2007 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego z 1994 r., nakazał [...] rozbiórkę przedmiotowych obiektów budowlanych.
GINB wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wydanie przez organ powiatowy decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki, stanowiło konsekwencję tego, że zobowiązani nie wykonali nałożonych na nich obowiązków.
W świetle powyższego GINB stwierdził, że [...] WINB decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w powiecie [...] z dnia [...] września 2007 r. W ocenie organu II instancji, ww. decyzja organu powiatowego nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ wojewódzki do stwierdzenia nieważności decyzji. Badana decyzja została bowiem wydana przez właściwy organ, bez rażącego naruszenia prawa, nie została wydana bez podstawy prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że "PINB w powiecie [...] przyjął rygor polegający na tym, że nie ustosunkowanie się do jego wezwania będzie skutkowało przyjęciem, iż obiekty budowlane (...) zostały wykonane po 1 stycznia 1995 roku", GINB wyjaśnił, że powyższy zarzut nie stanowi przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności decyzji PINB w powiecie [...] z dnia [...] września 2007 r. Dodał, że PINB w powiecie [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazał [...] rozbiórkę obiektów budowlanych wykonanych w 1993 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w części "A" położonej w [...] gmina [...]. Jednocześnie wskazał, że wnioskodawczyni w postępowaniu nieważnościowym nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wybudowanie spornych obiektów przed dniem 1 stycznia 1995 r.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji GINB stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na zasadność niniejszego rozstrzygnięcia.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], wniosła [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] września 2007 r., w której to organ dowolnie przyjął, że budowa obiektu służącego do rekreacji wykonana została po dniu 1 stycznia 1995 r., tylko z tej przyczyny, że strona nie wypowiedziała się co do okoliczności faktycznej, która nie została udowodniona i zastosował dowolnie wybrany stan prawny.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że pismem z dnia 20 października 2006 r. organ I instancji wezwał skarżącą do złożenia oświadczenie, w przedmiocie kto jest inwestorem wymienionych w piśmie obiektów oraz ustosunkowania się do protokołu oględzin z dnia [...] marca 2005 r., pod rygorem, że nieustosunkowanie się do wezwania będzie skutkowało przyjęciem, że obiekty budowlane (domki letniskowe) zostały wykonane po dniu 1 stycznia 1995 r., a w konsekwencji, że zastosowanie do nich ma ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a nie ustawa Prawo budowlane z 1974 r, stanowiąca m. in. inny rygor legalizacji samowoli budowlanych. Zdaniem skarżącej ustalenie stanu faktycznego i wybór stanu prawnego opierał się na złożeniu albo niezłożeniu oświadczenia o dacie wybudowania obiektu budowlanego, przy czym niezłożenie oświadczenia było traktowane przez organ jako przyjęcie niekorzystnej dla strony interpretacji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1368, dalej: p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Badając legalność zaskarżonej decyzji - stosownie do dyspozycji powołanych przepisów - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] września 2007 r., znak: [...], nakazującej [...] rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.), obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.), wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w części oznaczonej na załączonym do protokołu oględzin rys. B, C, D położonej w [...] gmina [...].
Na wstępie wskazać należy, że kontrolowana przez Sąd decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym - nieważnościowym.
Stwierdzenie nieważności decyzji jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji rozstrzygnięć ostatecznych. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy rozstrzygnięcie organu dotknięte jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z tych podstaw jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2).
Zauważyć również trzeba, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo - w sposób jasny i niedwuznaczny. Podkreślić także należy, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia i nie może być interpretowane rozszerzająco. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie przyjmuje się także, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują natomiast łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.
Z powyższego wynika, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1999 r., sygn. akt V SA 1970/98, Baza Orzeczeń LEX nr 50195).
Kierując się powyższym, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przede wszystkim, w ocenie Sądu, została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w sprawie miał bowiem na względzie, że znajduje się w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności oraz, że z uwagi na tryb w jakim orzeka, obowiązany jest kierować się stanem faktycznym i prawnym z daty badanego aktu. Miał też na względzie, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, iż w tego rodzaju postępowaniu nadzwyczajnym (samodzielnym i niezależnym od postępowania zwykłego) inne są obowiązki organu, które to ukierunkowane są wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (tj. ten materiał, który posłużył do wydania badanego orzeczenia). W konsekwencji, organ ten słuszne stwierdził, że weryfikowana decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności.
Prawidłowo przy tym organ przyjął, że zarzuty kierowane pod adresem badanej decyzji w toku postępowania przez skarżącą, nie wykazały wadliwości kwalifikowanej tego aktu. Rozważając te zarzuty organ dokonał wyczerpującej ich analizy i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które to zawiera szeroką ocenę badanego orzeczenia (i spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.). Ocena ta zawiera odniesienie się do okoliczności sprawy. W efekcie, Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania orzeczenia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i podziela ocenę tego organu w zakresie ważności badanej decyzji o nakazie rozbiórki.
I tak, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] prawidłowo nakazał [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r., znak: [...], rozbiórkę obiektów budowlanych wskazanych powyżej wzniesionych na terenie działki nr [...], położonej w [...] gmina [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.).
Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji), właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W myśl ust. 2 ww. przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Na podstawie ust. 3 ww. przepisu, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Stosownie do ust. 4 ww. przepisu, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5 ww. przepisu).
W ocenie Sądu, prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] przyjął, że sporna inwestycji została zrealizowana po dniu 1 stycznia 1995 r., a zatem w okresie obowiązywania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Wskazać w tym miejscu należy, że z akt sprawy (w tym z protokołu oględzin z dnia [...] marca 2005 r.) wynika, że inwestorzy: [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudowali na terenie działki nr [...] w części oznaczonej na załączonym do protokołu oględzin rys. B, C, D położonej w [...] gmina [...] określone obiekty budowalne. W związku z powyższym pismem z dnia 30 października 2006 r., znak: [...], PINB w powiecie [...] wezwał współwłaścicieli przedmiotowej działki do złożenia oświadczenia, kto jest inwestorem poszczególnych obiektów, jak również do ustosunkowania się do protokołu oględzin z dnia [...] marca 2005 r. Jednocześnie organ poinformował, że w przypadku braku na powyższe wezwanie organ przyjmie, że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane przez wszystkich współwłaścicieli działki po dniu 1 stycznia 1995 r. Na powyższe wezwanie odpowiedzi udzielił [...] pismem z dnia 15 listopada 2006 r. i wskazał, że określone obiekty budowlane wybudował w 1993 r. na działce nr [...] część A. Wobec powyższego PINB w powiecie [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał [...] rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu oraz obiektu budowlanego - wiaty, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w części "A" położonej w [...] gmina [...]. Natomiast [...] nie udzielili odpowiedzi na wezwane organu z dnia 30 października 2006 r. Wobec powyższego PINB w powiecie [...] przyjął – zgodnie z rygorem zawartym w wezwaniu z dnia 30 października 2006 r. - że inwestorzy [...] wybudowali po dniu 1 stycznia 1995 r. wskazane powyższej obiekty budowlane, bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie działki nr [...] w części B, C, D położonej w [...] gmina [...]. W konsekwencji, w ocenie Sądu, prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] zastosował wobec [...] przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót przy budowie przedmiotowych obiektów budowlanych, i jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 stycznia 2007 r. następujących dokumentów:
1) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności przedmiotowych obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowych obiektów budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (zaświadczenie),
3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z akt sprawy wynika, że [...] nie wywiązali się w wyznaczonym terminie z nałożonego ww. postanowieniem obowiązku, zatem – w ocenie Sądu - prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją z dnia [...] września 2007 r. [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r., nakazał [...] rozbiórkę przedmiotowych obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], w części oznaczonej na załączonym do protokołu oględzin rys. B, C, D położonej w [...] gmina [...].
W konsekwencji stwierdzić należy, że przedmiotowe obiekty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, zaś inwestorzy takiego pozwolenia nie posiadali, a co za tym idzie obiekty zostały zrealizowane z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w ramach samowoli budowlanej). Zatem, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w oparciu o przepisy art. 48 tej ustawy. W toku postępowania organ nadzoru budowlanego I instancji wydaje, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 powyższej ustawy, postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia w określonym terminie wymienionych w sentencji postanowienia dokumentów. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (wydane postanowienie), organ nadzoru budowlanego I instancji stosuje przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Procedura legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony. Jeżeli w ocenie strony tego rodzaju postępowanie jest z jakiegokolwiek względu dla niej zbyt uciążliwe, to legalizacji przeprowadzać nie musi, licząc się z konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki obiektu.
Z tych też przyczyn, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podziela ocenę w niej wyrażoną i zgadza się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym z art. 156 § 1 pkt 2.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w trybie nieważności i orzekły o braku wad powodujących nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] września 2007 r., znak: [...], przy czym decyzje organów obu instancji wydane zostały w zgodzie z zasadami postępowania administracyjnego w szczególności z art. 6-9, art. 77, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a. Organy przeanalizowały zebrany w sprawie materiał dowodowy i poddały go prawidłowej analizie oraz subsumpcji prawnej, ta zaś znalazła odzwierciedlenie w szczegółowym i rzetelnym uzasadnieniu sporządzonym w myśl art. 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu skargi Sąd uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. W szczególności stwierdzić należy, że nie ma wpływu na zasadność niniejszego rozstrzygnięcia przyjęcie przez PINB w powiecie [...] w wezwaniu z dnia 30 października 2006 r. skierowanym do inwestorów: [...] rygoru uznania, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana po 1 stycznia 1995 r., i w konsekwencji – wobec braku odpowiedzi na wezwanie - zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. Wskazać w tym miejscu należy, że bez znaczenia jest w niniejszej sprawie to, czy organ zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., czy ustawę Prawo budowlane z 1994 r., bowiem stosując przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. PINB w powiecie [...] zobowiązany byłby także do wydania decyzji nakazującej inwestorom przymusową rozbiórkę przedmiotowych obiektów budowlanych, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak wynika z akt sprawy, w tym również z decyzji PINB w powiecie [...] z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], wydanej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nakazującej [...] rozbiórkę określonych obiektów budowlanych, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w części "A" położonej w [...] gmina [...] – wybudowane obiekty naruszają zapisy miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] (Dz. Urzęd. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...].08.1993 r.), bowiem obiekty te zostały wybudowane na terenie przeznaczonym pod użytki rolne, bez prawa jakiejkolwiek zabudowy. Zatem, zarówno na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., jak i ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. zachodziły podstawy do wydania w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych.
W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty podniesione w skardze nie znajdują oparcia w przepisach prawa i nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło