VII SA/Wa 2761/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-04

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że jego dochody wraz z rodziną nie pozwalają na pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy dochód wnioskodawcy wraz z rodziną jest niski, a wydatki związane z utrzymaniem rodziny i edukacją dzieci są znaczące, zasadne jest przychylenie się do wniosku.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wnioskodawca wraz z żoną i dwoma synami utrzymuje się z dochodu 2786 zł miesięcznie. Jeden syn studiuje, drugi dojeżdża do szkoły. Wnioskodawca wskazał miesięczne wydatki na utrzymanie domu, syna studiującego i dojazdy do szkoły.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu B. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: przyznać skarżącemu B. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz dwóch synów. Skarżący posiada dom o powierzchni 133 m2. Wnioskodawca utrzymuje się wraz z rodziną z dochodów w wysokości 2786 zł miesięcznie, na które składają się wynagrodzenia za pracę otrzymywane przez skarżącego i jego żonę. Synowie wnioskodawcy uczą się (szkoła wyższa oraz szkoła w P.). Wnioskodawca wskazał, że miesięczne wydatki wynoszą - koszty utrzymania domu - 500 zł., utrzymanie studiującego syna - 1200 zł., dojazdy do szkoły w P. - 300 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby ubogie, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego przedstawioną w złożonym wniosku oraz wysokość wpisu od skargi należnego w niniejszej sprawie (500 zł) uznano, iż zasadne jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca utrzymuje się wraz z żoną i dwoma synami z dochodu 2786 zł. Jeden z synów studiuje, drugi dojeżdża do szkoły w P.. Dochód w przeliczeniu na członka rodziny to niecałe 700 zł. Okoliczność te wskazują, że wnioskodawcy nie stać na uiszczenie kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło