VII SA/Wa 2763/13

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2014r. po rozpoznaniu wniosku K. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: przyznać K. O. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 20 stycznia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy K. O., w których wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci. Wspólnie utrzymują się z uzyskiwanych przez żonę wnioskodawcy dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.759,89 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada z żoną mieszkanie o pow. 98,10 m², które jest hipotecznie obciążone w banku i w ZUS z powodu zadłużenia związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że nie osiąga dochodu. Wskazał, że wspólnie z rodziną utrzymują się wyłącznie z dochodów uzyskiwanych przez małżonkę. Dodał, że wynagrodzenie to jest obciążone egzekucją komorniczą z tytułu zaległości kredytowych (kredyt hipoteczny). Podał, że obecnie jest to kwota ponad 20.000 złotych. Wskazał, że średnio kwotę wolną od zajęć komorniczych jaką uzyskuje żona to ok. 1320,00 złotych. Podniósł, że kwota jaka pozostaje na utrzymanie jest poniżej minimum egzystencjonalnego. Wnioskodawca podkreślił, że jest z rodziną w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego. Zarządzeniem z dnia 12 lutego 2014r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy o wskazane w nim dane. W dniu 6 marca 2014r. do Sądu wpłynęły wyjaśnienia wnioskodawcy na powyższe zarządzenie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a . Jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Jednocześnie należy wskazać, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Zatem instytucja prawa pomocy, na co wskazuje treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a może być zastosowana wobec wnioskodawcy jedynie w sytuacjach szczególnych. Przy czym wymaga podkreślenia, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej reguły ponoszenia kosztów procesu (vide: J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 505; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005 , s. 592). Wyjaśnić nadto należy, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi się liczyć z określoną, prawnie uregulowaną w strefę jego prywatności. Prawo pomocy jest bowiem uprawnieniem, dla którego realizacji strona jest obowiązana dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje. Dlatego też jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana, na mocy art. 255 p.p.s.a, złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Analizując informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy uznał, że do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej koniecznym jest uzupełnienie wniosku o stosowne oświadczenia. O dodatkowe informacje został wnioskodawca wezwany zarządzeniem z dnia 12 lutego 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przesłał pismo z dnia 1 marca 2014 r. (data wpływu do Sądu 6 marca 2014 r.) w którym wyjaśnił, że nie uzyskuje dochodów pomimo, iż posiada zarejestrowaną jednoosobową działalność gospodarczą. Działalność ta dotyczy pomocniczo-wspomagająca usługi finansowe, wspomagająca ubezpieczenia i fundusze emerytalne, działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych. Dodał, że zamierza ją wyrejestrować, gdyż nie może jej prowadzić z powodu zadłużenia w ZUS. Wnioskodawca podał, że za rok 2013 r. nie osiągnął żadnego dochodu, także za styczeń 2014 r. Oświadczył, że wobec powyższego nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie ma przyznanego zasiłku. Nie podejmuje prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych, umów zlecenia, nie osiągnął i nie posiada dochodu z tego tytułu. Nie posiada z żoną pojazdów mechanicznych. Wnioskodawca podał, że ponosi następujące wydatki tj. roczny podatek za użytkowanie wieczyste gruntu dotyczący mieszkania w wysokości 114,53 złotych i podatek od nieruchomości 84,00 złotych, miesięcznie zaś to: opłatę za śmieci 52,00 złotych, opłatę za wodę ok. 80,00 złotych, opłatę za gaz ok. 65,00 złotych, opłatę za energię elektryczną w wysokości 189,00 złotych. Wyjaśnił, że na codzienne wydatki związane z utrzymaniem siebie i rodziny pozostaje kwota ok.700,00-900,00 złotych w zależności od miesiąca. Wnioskodawca podkreślił, że posiada zadłużenie w ZUS, nie jest w stanie jednak podać pełnej kwoty, nie zna także odsetek ani kosztów egzekucyjnych. Podał, że jest to kwota kilkadziesiąt tysięcy złotych. Wyjaśnił także, że kredyt który zaciągnęli z małżonką w banku podlega egzekucji komorniczej. Z tego też względu wynagrodzenie małżonki obecnie jest obciążone tą egzekucją. Wskazał, że na dzień 19 czerwca 2013 r. kwota zaległości wynosiła 29.941,53 złotych, odsetki do 19 czerwca 2013 r. wynosiły 351,92 złotych i dalsze odsetki dzienne w wysokości 13,54 złotych, opłata egzekucyjna wynosiła 4.042,25 złotych. Wnioskodawca zaznaczył, że bieżącego zadłużenia nie mogą z żoną określić precyzyjnie. Wnioskodawca podał, że w lutym 2014r.wynagrodzenie żony netto wynosiło 1.237,24 złotych. Podkreślił, że jest to dochód czteroosobowej rodziny. Mając na względzie informacje zawarte w formularzu PPF i w piśmie wnioskodawcy z dnia 1 marca 2014r. referendarz sądowy uznał, iż wnioskodawca wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdzono, że wnioskodawca z uzyskiwanych w jego gospodarstwie domowym dochodu przez małżonkę obciążonego dodatkowo egzekucją pieniężną, spłatą kredytu i niezbędnymi kosztami utrzymania czteroosobowej rodziny nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Oceniono, że sytuacja materialna wnioskodawcy w jakiej obecnie się znajduje, nie pozwala mu na ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.