VII SA/Wa 2775/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-13

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy lądowisko wraz z infrastrukturą towarzyszącą, wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, może zostać zalegalizowane, czy też podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że lądowisko wraz z infrastrukturą towarzyszącą, stanowiące całość techniczno-użytkową, jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Skoro inwestor nie uzyskał takiego pozwolenia i nie skorzystał z możliwości legalizacji poprzez dostarczenie wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie, zasadne jest orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. T. rozbiórkę lądowiska wraz z infrastrukturą towarzyszącą, stwierdzając samowolę budowlaną z uwagi na brak wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor nie dostarczył wymaganych dokumentów w celu legalizacji obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. A. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując kwalifikację obiektu i potrzebę uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki lądowiska skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa ,nakazał A. T. rozbiórkę lądowiska (w skład którego wchodzi stacja t., tzw. domek pilota, szambo szczelne, miejsce postojowe z kostki betonowej, utwardzenie terenu o wymiarach ok. 15 x 15 m, studnia wiercona) usytuowanego na nieruchomości złożonej z działek nr ewid. [...],[...],[...],[...] w miejscowości gm. B. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] podał, że w dniu 16 czerwca 2011r. przeprowadził oględziny na działce nr ew. [...],[...],[...],[...] B., gm. B. podczas których stwierdzono, że na ww. nieruchomości "istnieje lądowisko wraz z zapleczem gospodarczo sanitarnym w postaci tzw. domku pilota. Wymiary przedmiotowego kontenera 5,0 m x 6,0 m. Kontener podłączony jest do szamba szczelnego. Przy kontenerach zrealizowana jest studnia wiercona. Na działce znajduje się stacja t. (nowa) oraz miejsca parkingowe z kostki betonowej wraz z utwardzeniem terenu kostką betonową o wymiarach ok. 15 mx 15 m. Lądowisko nie jest utwardzone. Obszar lądowiska pokrywa warstwa wierzchnia z trawy. Lądowisko o powierzchni ok. 4 hektary". W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że inwestor na budowę przedmiotowego lądowiska nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedstawione przez inwestora zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych z dnia 9 września 2010 r. dotyczyło obiektu tymczasowego na 120 dni o powierzchni zabudowy 28,0 m ², a nie lądowiska wraz z infrastrukturą. Organ pierwszej instancji wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów o którym mowa w przepisie art. 48 ust. 3 Prawa budowlane w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Zobowiązany nie wykonał nałożonych postanowieniem, obowiązków nie dostarczając określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego dokumentów. W związku z powyższym organ pierwszej instancji podjął decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego lądowiska. Po rozpatrzeniu odwołania A. T. od ww. decyzji M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2013r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że po ustaleniu stanu faktycznego sprawy przez organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie zostały podjęte następujące rozstrzygnięcia: Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. nałożył na inwestora A. T. obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia określonych w postanowieniu dokumentów. W związku z niedostarczeniem wymaganej ww. postanowieniem dokumentacji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. nakazał A. T. rozbiórkę przedmiotowego lądowiska. Na skutek odwołania A. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], M.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz z urzędu uchylił poprzedzające ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013r. skargi A. T. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. oddalił skargę. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. nałożył na inwestora A. T. obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia: - ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno - budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego (do projektu należy dołączyć kserokopię uprawnień projektanta i sprawdzającego oraz zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego). -oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 4, Prawa budowlanego, nakazał A. T. rozbiórkę lądowiska (w skład którego wchodzi stacja t., tzw. domek pilota, szambo szczelne, miejsce postojowe z kostki betonowej, utwardzenie terenu o wymiarach ok. 15 x 15 m, studnia wiercona) usytuowanego na nieruchomości złożonej z działek nr ewid. [...],[...],[...],[...] w miejscowości gm. B., zaś zaskarżona decyzją z dnia [...] października 2013r. organ II instancji utrzymał w mocy powyższe rozstrzygniecie. Dokonując merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. w podjętej decyzji w dniu [...] września 2013 r. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że bezspornym jest, iż w rozpoznawanej sprawie stwierdzono samowolną budowa lądowiska (w skład którego wchodzi stacja t., tzw. domek pilota, szambo szczelne, miejsca postojowe z kostki betonowej, utwardzenie terenu o wymiarach 15 m x 15 m, studnia wiercona), usytuowanego na nieruchomości złożonej z działek nr ewid. [...],[...],[...],[...] w miejscowości B., gm. B. Inwestor powinien przed przystąpieniem do wykonania inwestycji uzyskać pozwolenie na budowę od organu administracji architektoniczno - budowlanej i dopiero wówczas mógł realizować ww. inwestycję. Organ odwoławczy uznał, iż skoro powyższy wymóg nie został spełniony, słusznie stwierdzono, że przedmiotowe lądowisko stanowiące zespół obiektów tworzących całość techniczno - użytkową zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej. W konsekwencji zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] z dnia [...] stycznia 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. nałożył na inwestora A. T. obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia określonych w postanowieniu dokumentów. Organ odwoławczy podkreślił, że możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest możliwa jeżeli inwestor wypełni obowiązek wynikający z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości że inwestor nie wywiązał się w terminie z nałożonych na niego obowiązków i nie przedłożył żądanej dokumentacji. Jednocześnie M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że postanowienie nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi inwestora, który odebrał je w dniu 22 stycznia 2013r., a więc obowiązek przedstawienia dokumentów nałożony ww. postanowieniem upłynął z dniem 22 kwietnia 2013 r. Do dnia wydania decyzji nr [...] z dnia [...] września 2013 r. zobowiązany miał niemal 9 miesięcy na skompletowanie dokumentacji żądanej postanowieniem nr [...]. Skarżący nie przedstawił także dowodów potwierdzających, że zmierza do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Wobec powyższego w ocenie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ pierwszej instancji słusznie nakazał rozbiórkę spornego lądowiska. Zdaniem organu odwoławczego argumenty przedstawione przez skarżącego w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] wskazujące, że obiekty zrealizowane przez inwestora stanowią infrastrukturę lądowiska jako całość techniczno-użytkową do której powinno być prowadzone jedno postępowanie. Organ odwoławczy powołał przepis art. 3 pkt 1 lit b art. 3 pkt 9 i art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego i podkreślił, że w sytuacji gdy inwestycja polega na budowie budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, projekt budowlany winien obejmować nie tylko sam obiekt, ale także infrastrukturę towarzyszącą, bez której użytkowanie tego obiektu nie byłoby możliwe. Wskazał, że skoro postępowanie w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę ww. inwestycji powinno obejmować "całość zamierzenia budowlanego", to tym bardziej w takim zakresie powinno być prowadzone postępowanie naprawcze na skutek braku wymaganego pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wyjaśnił, że budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jest lądowisko jako całość, nie zaś jej poszczególne elementy, w związku z czym nie jest możliwe prowadzenie postępowania legalizacyjnego odrębnie w stosunku do miejsc postojowych oraz utwardzenia terenu o wymiarach ok. 15 m x 15 m. Podkreślił, że powyższe stanowisko wyrażone zostało przez M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r., które podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013r. skargę na ww. decyzję. Organ drugiej instancji za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 10 kpa. Zgodził się wprawdzie ze stroną skarżącą, iż obowiązkowi dokonania stosownego zawiadomienia w trybie art. 10 kpa uchybił organ pierwszej instancji. Wyjaśnił jednak, że dla stwierdzenia przez organ odwoławczy naruszenia art. 10 kpa w stopniu uzasadniającym uchylenie rozstrzygnięcia organu powiatowego nie wystarcza samo stwierdzenie naruszenia standardów określonych tym przepisem. Strona musi bowiem musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce ale ponadto uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że inwestor nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków przedłożenia dokumentacji, od której uzależniona była legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wniósł A. T. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki orzeczenia rozbiórki zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego. W ocenie skarżącego organy nadzoru budowlanego nie wykazały aby sporny obiekt podlegał obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący podkreślił, że wskazywał już w toku postępowania, że zarówno budowa miejsc postojowych, jak również roboty polegające na utwardzeniu powierzchni nie wymagały pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi. Powołał przepis art. 29 ust. 1 pkt 10 i art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego. W odniesieniu do domku pilota zdaniem skarżącego jego posadowienie również nie wymagało pozwolenia na budowę, bowiem nie miały zastosowania do niego przepisy Prawa budowlanego. Skarżący podniósł, że domek pilota nie należy do żadnej z wymienionych kategorii albowiem nie posiada on fundamentów, co wskazuje, iż nie jest on ani budynkiem ani budowlą w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Odnośnie stacji t. skarżący wskazał, że ma ona charakter tymczasowy. W ocenie skarżącego organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego celem potwierdzenia okoliczności przez niego podanych czym naruszył przepisy postępowania art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący zaznaczył, iż organ nie ustalił czy poszczególne elementy lądowiska mogły funkcjonować niezależnie od siebie. Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie dla ustalenia możliwości zastosowania przez organ procedury określonej w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, bądź jej braku. Podał, że od początku postępowania przeczył, aby poszczególne elementy lądowiska stanowiły całość techniczno - użytkową. Zdaniem skarżącego zaniechanie poczynienia ustaleń w tym zakresie skutkowało brakiem dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Przede wszystkim organ pierwszej i drugiej instancji naruszyły przepisy postępowania obligujące organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta żadną z wad uzasadniających jej uchylenie. Analizując art. 48 Prawa budowlanego, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, należy zwrócić uwagę, że odnosi się on wyłącznie do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pojęcie budowy należy przy tym rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 tj "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". W tym miejscu należy wyjaśnić, że Prawo budowlane znajduje zastosowanie w stosunku do obiektów kwalifikowanych jako budowlane, dzieląc je na trzy grupy: budynki, budowle i obiekty małej architektury. Rozważając kwestię ewentualnego zaliczenia tego obiektu do określonej kategorii obiektów budowlanych Sąd stanął na stanowisku, że nie można zgodzić się ze skarżącym, że stanowi on jedynie poszczególne roboty budowlane wymagające zgłoszenia jak np. utwardzenie powierzchni ( art. 29 ust 1 pkt 10) czy posadowienie tzw. Domku pilota , do którego zdaniem skarżącego w ogóle nie miało zastosowanie Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż analizując przedstawione wyżej normy prawne stwierdzić trzeba, iż cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. To, że dane urządzenie jest przestawne nie oznacza jeszcze, że nie można przyjąć, iż nie jest ono trwale związany z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Dotyczy to każdego rozwiązania ,które ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Pojęcie "trwałego związania z gruntem" poza aspektem technicznym zawiera w sobie jeszcze powiązanie z aspektem czasowym. Tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego z tej racji, że są przeznaczane do czasowego użytkowania, nie wymagają trwałego połączenia z gruntem w przeciwieństwie do tych obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, których użytkowanie nie zostało ograniczone czasowo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1005/10). Z tych względów przedmiotowe lądowisko należy zaliczyć do kategorii budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym przez budowlę, z woli ustawodawcy, należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Lądowisko (w skład którego wchodzi stacja t., tzw. domek pilota, szambo szczelne, miejsce postojowe z kostki betonowej, utwardzenie terenu o wymiarach ok. 15 x 15 m, studnia wiercona) jako szczególnego rodzaju obiekt budowlany według przepisów ustawy Prawo budowlane nie jest budynkiem, ani obiektem małej architektury, albowiem nie spełnia kryteriów wskazanych w art. 3 pkt 2 i 4 ww. ustawy, zatem właściwym jest zakwalifikowanie tego obiektu jako budowli. Tym samym podzielić należy także pogląd organów , że powstały obiekt budowlany wymagał pozwolenia na budowę, a wobec jego braku został zrealizowany jako samowola budowlana. Zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Wyjątki przewidują przepisy art. 29-31 ww. ustawy. W związku z tym należy uznać, iż, przedmiotowa budowla jako całość techniczno – funkcjonalna w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit b oraz art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem wyeliminowanie możliwości zastosowania zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie przepisów Prawa budowlanego skutkuje przyjęciem, iż niewątpliwie sporna budowla objęta była wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, poza sporem jest, że skarżący takim pozwoleniem nie dysponuje, zatem budowla ta powstała w warunkach samowoli budowlanej. W tym miejscy wskazać należy, iż organy administracji wszczęły w stosunku do tej budowli postępowanie legalizacyjne, jednakże skarżący z prawa do legalizacji nie skorzystał nie wykonując postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. Wprowadzoną w aktualnym stanie prawnym zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu właściwego organu architektoniczno-budowlanego oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Oczywiście, legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, Baza orzeczeń LEX nr 478287). Takie postępowanie legalizacyjne zostało zainicjowane przez organ I instancji w niniejszym stanie faktycznym lecz skarżący nie wykonując postanowienia nakładającego na niego stosowne obowiązki , dobrowolnie z dobrodziejstwa legalizacji zrezygnował co w konsekwencji doprowadziło do obligatoryjnego orzeczenia rozbiórki. W kontekście powyższych rozważań prawidłowo także organ wskazał jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie przepis art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Wydanie nakazu rozbiórki stosownie do dalszych postanowień tego przepisu, o czym zresztą mowa była powyżej, musi być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, którego skutkiem może być prawna aprobata dla samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia określonych ustawowych wymogów. Nakaz rozbiórki orzeczony decyzją organu I instancji poprzedzony został opisanym wyżej postanowieniem tego organu z dnia 16 stycznia 2013r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844). Podkreślenia wymaga okoliczność, że w przypadku, gdy proces budowlany powinien być kwalifikowany jako prowadzony bez wymaganego pozwolenia na budowę zastosowanie ma właśnie art. 48 Prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów, skoro zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło