VII SA/Wa 2776/11

WyrokWSA w Warszawie2012-10-30

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Tadeusz Nowak, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeśli skarga na tę decyzję została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która została uznana za zgodną z prawem prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę. Wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę stanowi przeszkodę przedmiotową uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ organ jest związany oceną prawną sądu.
Stan faktyczny
Skarżący E. W. złożył skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2001 r. Decyzja ta nakazywała rozbiórkę obiektu budowlanego. Skarga skarżącego do WSA dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, mimo że wcześniej WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem oddalił skargę na decyzję z 2001 r. Skarżący zarzucał rażące naruszenie prawa i fałszowanie dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Przedmiotem kontroli Sądu jest zaskarżone przez E. W. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011r. znak: [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z póź. zm.),zwanej dalej K.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia E. W. utrzymano w mocy postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.201lr., znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 r., znak: [...]. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001r., znak: [...], uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia r., znak: [...], w części dotyczącej rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzeczono nakaz wobec inwestora J. W. nakaz rozbiórki obiektu położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], będącego w budowie budynku o wymiarach w rzucie 11,20 m x 6,04 m z wiatrołapem o wymiarach 2,54 m x 3,20 m składającego się z następujących elementów: fundamentów, ścian, konstrukcji dachu, 13 słupów betonowych 0 20 cm, tarasu, schodów i uporządkowanie terenu po rozbiórce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 23 marca 2005r., sygn. akt II SA/Kr 732/01, oddalił skargę na ww ostateczną decyzję. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca2010r., znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2010r., znak: [...], GINB rozpatrując wniosek E. W. odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001r. z uwagi na fakt, że WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 23.03.2005r., sygn. akt II SA/Kr 732/01, oddalił skargę na ww ostateczną decyzję. Pismami z dnia 24.08.2011r. i z dnia 28.08.2011r E. W. ponownie wniósł o rozpatrzenie jego wniosku z dnia [...].05.2011r. o stwierdzenie nieważności w/w ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2001r. stawiając rażącego naruszenia prawa i zarzut fałszowania dokumentów administracyjnych. Odmawiając ponownie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2001 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w uzasadnieniu, że po wydaniu przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji i podważanie ustaleń dokonanych przez Sąd. Wskazał również, że Sąd administracyjny oddalając skargę badał nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę w skardze, ale kierując się dyspozycją art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z urzędu poddał ocenie wszystkie inne okoliczności w sprawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem ich zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury. Z tego względu Sąd oddalając skargę uznaje, że decyzja odpowiada prawu. Powyższe w przedmiotowej sprawie znalazło też swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 23.03.2005r., sygn. akt II SA/Kr 732/01. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. złożył E. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając skargę Skarżący wskazał na brak materiału dowodowego oraz fałszowanie istniejących w sprawie dowodów. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając legalność zaskarżonych rozstrzygnięć, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. oraz poprzedzająca je postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011r. nie naruszają prawa. Wymienione postanowienia zostały wydane w wyniku ponownie złożonego przez E. W. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001 r., znak: [...] w sytuacji gdy przedmiotowa sprawa była badana przez Sąd administracyjny który oddalając skargę badał nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę w skardze, ale kierując się dyspozycją art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z urzędu poddał ocenie wszystkie inne okoliczności w sprawie dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem ich zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury. Sąd oddalając skargę uznał, że decyzja odpowiada prawu co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 23.03.2005r., sygn. akt II SA/Kr 732/01. Zauważyć też należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca2010r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2010r., rozpatrując wniosek E. W. odmówił już wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001r. z uwagi na fakt, że WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 23.03.2005r., sygn. akt II SA/Kr 732/01, oddalił skargę na ww ostateczną decyzję. Zdaniem Sądu, organ administracji nie może wszcząć kolejnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem sądu została uznana za zgodną z prawem. W wyroku z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1732/07, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę jest rezultatem stwierdzenia niewystępowania wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona wadliwa z punktu widzenia ustawowych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnej. Po wydaniu wyroku oddalającego skargę niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem w postępowaniu sądowym sąd badał z urzędu, czy wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Wyrok oddalający skargę zatem stanowi - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - przeszkodę przedmiotową uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż organ administracji publicznej orzekający w tej sprawie jest związany oceną prawną sądu administracyjnego. Wobec tego w sprawie, w której sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję, w stosunku do której zostało następnie wniesione podanie o stwierdzenie jej nieważności, organ administracji, powinien, tak jak to uczynił w niniejszej sprawie, odmówić wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 K.p.a., ponieważ wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą warunki formalnoprawne jego dopuszczalności. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) ocena prawna i ewentualne wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podkreślić należy, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 ww. ustawy, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.). Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, iż oddalenie skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już przez sąd - oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem - są zaś w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt: IV SA 1849/03, LEX nr 164517). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zarówno organ I instancji jak i organ II instancji rozstrzygające w trybie nadzoru trafnie podniosły, że w związku z kontrolą jakiej dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie tj. kontrolą zgodności z prawem - decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2001r., będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego, nie może być ponownie badana, ani przez organ administracji publicznej, ani też przez sąd administracyjny. Oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na niezgodność decyzji z prawem zamyka bowiem organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 27 października 2005 r. (sygn. akt II SA/Rz 36/05) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. W tym stanie rzeczy, zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania nadzwyczajnego i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło