VII SA/Wa 2777/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch- Baranowska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia P. w R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Ogólnopolskiego Stowarzyszenia P. w R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanego dalej K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwanego dalej Prawem budowlanym , po rozpatrzeniu odwołania Pracowniczej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...]w W., odwołania Stowarzyszenia Z. oraz odwołania Ogólnopolskiego Stowarzyszenia P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. nr [...]z dnia [...].09.2011 r., znak [...], nakładającej na P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. obowiązek przedłożenia - w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna - dokumentacji budowlanej powykonawczej stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. oraz aktualnej oceny technicznej przedmiotowej stacji bazowej określającej prawidłowość wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem, że spełnia wymogi określone w przepisach i warunkach technicznych, a także zwierającej - w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - sposób ich usunięcia, z jednoczesnym wskazaniem, że dokumentacja winna być sporządzona w dwóch egzemplarzach przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na wykonaniu stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem postępowania administracyjnego była stacja bazowa telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] zlokalizowana na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., która została zrealizowana na podstawie decyzji Prezydenta m.W. nr [...] z dnia [...].07.2004 r., znak: [...], o pozwoleniu na budowę, utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].09.2004 r., znak: [...]. Wojewoda [...]w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego wydał w dniu [...].01.2006 r. decyzję, znak: [...], na mocy której uchylił własną decyzję z dnia [...].09.2004 r. oraz decyzję Prezydenta m.W. nr [...]i umorzył postępowanie I instancji w sprawie wydania pozwolenia na budowę ponieważ inwestycja została już zrealizowana. W związku z powyższymi okolicznościami w stosunku do przedmiotowej inwestycji budowlanej wdrożono postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w trybie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane. Jednakże zdaniem [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powołującego się na stanowiska zaprezentowanego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do przedmiotowej inwestycji budowlanej przez organy nadzoru budowlanego w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie której zrealizowano stację bazową telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Zgodnie z zaprezentowanym powyżej stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które podzielił organ odwoławczy uchylenie pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę winno skutkować wydaniem nowej decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie nowego wniosku inwestora, niezależnie od tego czy roboty zostały zrealizowane częściowo czy faktycznie wykonane. Organem właściwym do wydania takiej decyzji jest wyłącznie organ administracji architektoniczno- budowlanej. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, w ślad za Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego że kwestia skutków prawnych wyeliminowania z obrotu prawnego wydanej decyzji o pozwoleniu na budową uregulowana została w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.)., wskazał że przepis art. 37 ust. 2 ustawy — Prawo budowlane wprost przewiduje, że także w przypadku stwierdzenia nieważności i uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, konieczne jest uzyskanie, od organu administracji architektoniczno-budowlanej, nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem, uzyskanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę jest konieczne, niezależnie od tego, na jakim etapie robót budowlanych pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego (w trakcie realizacji budowy obiektu budowlanego, czy w przypadku faktycznego wykonania wszystkich robót budowlanych). Z punktu widzenia ustawy — Prawo budowlane inwestycja jest formalnie zakończona, jeżeli została oddana do użytkowania. Tym samym, inwestycja może zostać zakończona — przez oddanie do użytkowania - wyłącznie wtedy, gdy inwestor uzyska nową decyzję o pozwoleniu na budowę. Wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę należy do kompetencji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Jedynie w przypadku, gdy w sprawie prowadzone było postępowanie dotyczące istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót, o której mowa w art. 51 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do przedmiotowej inwestycji budowlanej przez organy nadzoru budowlanego w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie której zrealizowano stację bazową telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy stwierdził, że uchylenie pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę winno skutkować wydaniem nowej decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie nowego wniosku inwestora, niezależnie od tego czy roboty zostały zrealizowane częściowo czy faktycznie wykonane. Organem właściwym do wydania takiej decyzji jest wyłącznie organ administracji architektoniczno- budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego powyższy pogląd przyjmuje orzecznictwo sądów o administracyjne. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie P., które zarzuciło decyzji naruszenie : 1) Art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. poprzez uchylenie skarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania z uwagi na przyjęcie, iż w niniejszej sprawie organ architektoniczno-budowlany może na nowy wniosek inwestora udzielić pozwolenia na budowę oraz zatwierdzić projekt budowlany dla zrealizowanej inwestycji. 2) Art. 8 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie odniesienie się do stanowiska skarżącego, iż w niniejszej sprawie postępowanie winno zostać zakończone przy zastosowaniu art. 51 ust 1 pkt. 3 oraz 51 ust 4 ustawy prawo budowlane 3) Art. 6, 8, 107 § 3 kpa poprzez dokonanie wykładni ad absurdum albowiem zdaniem organu w istocie inwestor winien wystąpić o pozwolenie na budowę oraz zatwierdzenie projektu budowlanego dla zrealizowanej inwestycji, czego przepisy prawa budowlanego nie przewidują. Ponadto organ architektoniczno-budowlany wydaje tylko i wyłącznie pozwolenia dla przyszłych inwestycji bez możliwości ingerencji wstecz. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zarówno organ jak i sąd są związani (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oceną prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażoną w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2007r. Sygn akt VII SA/Wa 383/07 w tej sprawie. Przedmiotowe postępowanie administracyjne toczyło się w trybie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.), jak wynikałoby to ze wskazanej i przytoczonej przez oba organy podstawy prawnej rozstrzygnięć. Sąd zwraca przy tym uwagę, że przepis art. 51 ustawy - Prawo budowlane pozostaje w związku z przepisem art. 50 tej ustawy, regulującym sytuacje, w których wdrażane jest postępowanie naprawcze dotyczące samowoli budowlanej innej, niż określona w art. 48 lub w art. 49b ust. 1 przy czym zastosowanie tego przepisu poprzedzone zostało ustaleniem przez organ I instancji, że roboty budowlane przy spornej inwestycji na budynku mieszkalnym zostały zakończone przy czym organ odwoławczy stwierdził, że z punktu widzenia ustawy — Prawo budowlane inwestycja jest formalnie zakończona, jeżeli została oddana do użytkowania. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, inwestycja może zostać zakończona — przez oddanie do użytkowania - wyłącznie wtedy, gdy inwestor uzyska nową decyzję o pozwoleniu na budowę. Wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę należy do kompetencji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ odwoławczy uznał, że mimo uchylenia przez Wojewodę [...]pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę i umorzeniu postępowania - decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. inwestor winien wnioskować o wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, niezależnie od tego czy roboty zostały zrealizowane częściowo czy faktycznie wykonane, a organem właściwym do wydania takiej decyzji jest oczywiście wyłącznie organ administracji architektoniczno- budowlanej. Organ odwoławczy nie uwzględnił jednak stanowiska Wojewody [...] zawartego w ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2006r. wydanej w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, nie uwzglednił wcześniejszego własnego stanowiska zawartego w decyzj iż dnia [...] stycznia 2007r. i nie uwzględnił przede wszystkim stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia [...] stycznia 2007r. Nr [...]. Wojewoda wskazał w uzasadnieniu tej decyzji, że umorzył postępowanie I instancji w sprawie wydania pozwolenia na budowę ponieważ inwestycja została już zrealizowana. Wskazał również, że plan zagospodarowania terenu zawarty w projekcie budowlanym zawierał nieprawdziwe informacje dotyczące budynku [...]. Zdaniem Wojewody decyzja udzielająca pozwolenia na budowę stacji bazowej, w sytuacji, gdy budynek sąsiedni znajduje się w obszarze promieniowania stacji, naruszałaby uzasadnione interesy właściciela tego budynku. Wojewoda powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjnym stwierdził, że w sytuacji gdy roboty budowlane zostały wykonane, postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę powinno, jako bezprzedmiotowe, zostać umorzone. Nadmienić należy, że w dniu 05.04.2006r. inwestor złożył do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla m. W. zawiadomienie o zamiarze użytkowania stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...], zlokalizowanej na dachu budynku przy ul. [...] w W., jednakże Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].04.2006r., na podstawie art. 54 Prawa budowlanego zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] nr [...] zlokalizowanej na dachu budynku przy ul. [...] w W. Decyzją nr [...]z dnia [...].08.2006r, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. nakazał, na podstawie art. 48 art. 48 ust.1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), [...] Sp. z o.o. z siedzibą przy [...], rozbiórkę stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] zlokalizowanej na dachu budynku przy ul. [...] w W. Po rozpatrzeniu odwołania [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2007r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał niewłaściwej oceny stanu prawnego niniejszej sprawy, ponieważ inwestor rozpoczął roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenie na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zdaniem organu odwoławczego, inwestor legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, zatem niezasadnym było zastosowanie w sprawie trybu z art. 48 Prawa budowlanego, gdyż jakkolwiek decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, to jednak niezaprzeczalnym jest fakt, że inwestor w chwili rozpoczęcia robót taką decyzję posiadał. Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo sądowo-administracyjne przyjmując , że: " inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie uchylona, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej , a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę'' (wyrokNSA z dnia 03.03.1998r., sygn. akt IV SA 785/97). Następnie organ odwoławczy wskazał, że w przypadkach innych niż określonych w art. 48 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i w zależności od jego wyników zastosować odpowiednio przepisy art. 51 pkt 1-3 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. zgodnie z przepisami prawa winien wszcząć postępowanie naprawcze w trybie z art. 51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał również, że organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji zgłosił sprzeciw do użytkowania stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] nr [...] zlokalizowane na dachu budynku przy ul. [...] w W. co powoduje, że następstwem zgłoszenia sprzeciwu do przystąpienia do użytkowania jest zastosowanie procedury z art. 51 Prawa budowlanego. Powyższe stanowisko zostało zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który rozpatrując skargę Pracowniczej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...]na w/w decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007r. Nr [...] oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego a dot. w/w inwestycji - prawomocnym wyrokiem z dnia 3 lipca 2007r. Sygn akt VII SA/Wa 383/07. Sąd wskazał w swoim uzasadnieniu, że "wobec zgłoszonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien podjąć postępowanie w oparciu o przepis art.51 ustawy Prawo budowlane nie tylko na wniosek zainteresowanej strony ale przede wszystkim powinien podjąć takie postępowanie z urzędu". Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i ewentualne wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić należy, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 ww. ustawy, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. szerzej na ten temat J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 134 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.