VII SA/Wa 2777/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę D. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Wojewody [...] z [...] września 2016r. (nr [...]), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2014r. (nr [...]) o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji tego organu z [...] sierpnia 2007r. (nr [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu M. i J. P. pozwolenia na budowę. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją z [...] sierpnia 2007r. zatwierdził projekt budowalny i udzielił M. i J. P. pozwolenia na budowę zespołu trzech domów rodzinnych w zabudowie bliźniaczej na nieruchomościach nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], gmina [...]. D. P. - właściciel nieruchomości nr [...] w [...], pismem z [...] sierpnia 2012r. zwrócił się do Starosty [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku podał n. in., że posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji, ponieważ jego nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, a bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Wnioskodawca wyjaśnił, że jego działka służy do obsługi terenu inwestycji. Odnosząc się do podstawy wznowienia o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skarżący powołał się na opinię komunikacyjną dla działki [...] i stwierdził, że jest ona "niezgodna ze stanem faktycznym". W piśmie z dnia 5 października 2015r. skarżący oświadczył, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedział się 8 sierpnia 2012r. W dniu 14 sierpnia 2012r. zapoznał się z aktami sprawy. W tych okolicznościach faktycznych organ I instancji postanowieniem z [...] października 2012r. wznowił postępowanie w tej sprawie (w stosunku do obu podstaw wznowienia). W uzasadnieniu stwierdził, że wniosek o wznowienie został złożony w terminach określonych w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji decyzją z [...] grudnia 2012r. (nr [...]), odmówił uchylenia decyzji tego organu z [...] sierpnia 2007r. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2013r. (nr [...]) uchylił powyższą decyzję i stwierdził, że Starosta powinien "zbadać, czy [skarżący] jako właściciel działki nr ew [...] powinien zostać uznany za stronę (...) i w sposób nie budzący wątpliwości, przesadzić czy w sprawie, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Starosta ponownie orzekając w tej sprawie decyzją z [...] października 2013r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji i umorzył postępowanie z wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu organ podał, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 148 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W rozpoznawanej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę została doręczona inwestorowi 28 lutego 2012r., co oznacza, że obecnie nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Opisana decyzja Starosty została uchylona przez organ odwoławczy (decyzją z [...] stycznia 2014r., (nr [...]). W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda stwierdził, że skoro organ I instancji ustalił, że nie została spełniona przesłanka wznowieniowa o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., powinien odmówić uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (...) oraz podał, że Starosta odmawiając przymiotu strony wnioskodawcy powinien umorzyć wznowione postępowanie w części dotyczącej przesłanki z art. 145 ust. 1 pkt. 5 k.p.a. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organ I instancji decyzją z [...] czerwca 2014r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] sierpnia 2007r. Odnosząc się do podstawy wznowienia postępowania o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., starosta stwierdził, że skarżący jest właścicielem działki nr ew. [...] (działka drogowa), na której ustanowił aktem notarialnym służebność gruntową prawa przejazdu i przechodu oraz przeprowadzenia sieci uzbrojenia terenu dla obsługi działek nr ew. [...]. Budowa trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie stwarza jednak ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżącego, a więc nie oddziałuje na jego nieruchomość w rozumieniu art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Zatem nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Badając przesłankę wznowienia postępowania o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Starosta stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał okoliczności o kolej mowa w tym przepisie. W istocie kwestionuje on bowiem opinię komunikacyjną z lipca 2007r. (istniejącą w dniu wydania decyzji) dotyczącą skomunikowania działek przeznaczonych pod inwestycję z drogą publiczną. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art.8, art. 9, art. 10 § 1, art. 107 § 3 k.p.a przez niedostateczne ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Odwołujący się podniósł, że zaprojektowany dojazd do działek inwestycyjnych faktycznie nie tylko jego działkę (o szerokości 3 m.), ale faktycznie także sąsiednią nieruchomość ([...]). W związku z tym ta działka ([...]) powinna mieć ustanowioną służebność przechodu i przejazdu na rzecz jego nieruchomości (nr [...]). Nie może on więc np. postanowić ogrodzenia miedzy tymi działkami, z uwagi na treść § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r., poz. 1422). Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2015r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. P. od decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2014r., uchylił tę decyzję w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przytoczył przepisy dotyczące wznowienia postępowania i stwierdził, że jeżeli wnioskującemu o wznowienie postępowania nie przysługiwał przymiot strony postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, należało stwierdzić, że nie był on uprawniony do żądania wznowienia postępowania z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i postępowanie w tej sprawie należało umorzyć. Wojewoda podał, że Starosta powinien umorzyć wznowione postępowanie, w części dotyczącej art. 145 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ wniosek w tej sprawie nie pochodzi od strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi D. P. na tę decyzję, wyrokiem z 5 maja 2016r. VII SA/Wa 974/15 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Jeżeli bowiem po wszczęciu postępowania, organ administracyjny dojdzie do wniosku, że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 k.p.a., to powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a nie umorzyć postępowanie wznowieniowe. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od tej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2016r. działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] czerwca 2014r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., decyzji tego organu z [...] sierpnia 2007r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę interes prawny strony postępowania ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. W związku z tym wnoszący o wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego powinien w celu wykazania swojej legitymacji procesowej, przedstawić wszelkie fakty i okoliczności mające wskazywać na oddziaływanie inwestycji na jego nieruchomość, a organy budowlane powinny taki materiał dowodowy rozpatrzeć i na jego podstawie ocenić czy rzeczywiście nieruchomość znajduje się w sferze oddziaływania planowanej inwestycji. Zgodnie z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z definicji tej wynika zatem, że chodzi to o ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z obiektem terenu mające źródło w tych odrębnych przepisach. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że D. P. nie powołał się na naruszenie własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego, nie wykazał bowiem, aby sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała w jakikolwiek sposób zagospodarowanie jego nieruchomości. W związku z tym nie posiada przymiotu strony w sprawie zakończonej decyzją tego organu z [...] sierpnia 2007r., a zatem nie została spełniona określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ dodał, że nie ma przeszkód do zagospodarowania nieruchomości skarżącego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zamierzona inwestycja w żaden sposób nie oddziałuje na niezabudowaną działkę drogową należącą do skarżącego. Z tych powodów, powołując się na wytyczne WSA zawarte w wyroku z 5 maja 2016r. VII SA/Wa 974/15, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę. D. P. w skardze do Sądu zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niedostateczne ustalenie i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji naruszenie art. 28 ust. 2 prawa budowalnego. Skarżący stwierdził, że sporna inwestycja została zaprojektowana w bezpośrednim sąsiedztwie jego nieruchomości i "wymusza korzystanie z jego działki w większym zakresie niż ustalone uprawnienia". W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumenty przedstawione w odwołaniu o podkreślił, że nieruchomość nr [...] powinna mieć ustanowioną służebność przechodu i przejazdu na rzecz jego nieruchomość. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 maja 2016r. VII SA/Wa 974/15, którym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany na mocy art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), stwierdził, że jeżeli po wszczęciu postępowania, organ administracyjny dojdzie do wniosku, że nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania wymieniona przez stronę we wniosku o jego wszczęcie, to powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a nie umorzyć postępowanie wznowieniowe. Kierując się tymi zaleceniami, Wojewoda w zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] czerwca 2014r. o odmowie uchylenia decyzji tego organu z [...] sierpnia 2007r. o pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu ta decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z definicji tej wynika zatem, że chodzi to o ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z obiektem terenu wynikające z tych odrębny przepisów. Organy prawidłowo przyjęły, że niezabudowana nieruchomość skarżącego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania spornej inwestycji. Nie wskazuje na analiza projektu budowlanego tej inwestycji. Należy przypomnieć, że takimi przejawami oddziaływania powodującego ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej mogą być np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego. Na uzasadnienie posiadania interesu prawnego w tej sprawie skarżący podnosił, że zaprojektowany dojazd do działek inwestycyjnych obejmuje nie tylko jego działkę (o szerokości 3 m.), ale faktycznie także sąsiednią nieruchomość ([...]). W związku z tym ta działka ([...]) powinna mieć ustanowioną służebność przechodu i przejazdu na rzecz jego nieruchomość (nr [...]). Takiej służebności nie ustanowiono, a to oznacza, że "nie jest prawnie dopuszczalny" dojazd (dojście) do działki [...] przez jego nieruchomość. Skarżący stwierdził, że "ograniczenia dla jego działki, wynikające z przepisów prawa (§ 14 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) powodują, że nie może wybudować ogrodzenia między działkami, a ponadto musi udostępnić przejście i przejazd do działki [...] na podstawie powołanego przepisu, mimo że jego nieruchomość nie jest obciążona służebnością na rzecz działki [...]". Zdaniem Sądu, te okoliczności faktyczne nie świadczą o oddziaływaniu planowanej inwestycji na jego nieruchomość. Z akt sprawy wynika, że skarżący ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela działek nr [...] służebność gruntową polegającą na prawie przechodu i przejazdu pasem gruntu o szerokości 3 m wzdłuż całej granicy działki nr [...] oraz na prawie położenia w tym pasie gruntów wszelkich instalacji i urządzeń doprowadzających media, za jednorazową opłatą w wysokości 36.000 zł. (akt notarialny z [...] czerwca 2007r.). Z tego tylko powodu nie można przyjąć, że sąsiednie obiekty budowlane oddziałują na tą nieruchomość drogową. Skarżący upatruje tego oddziaływania w rzekomym poszerzeniu szerokości dojazdu do tych nieruchomości także o część działki sąsiedniej ([...]) i z tego wywodzi potrzebę ustanowienia służebności na tej działce. To "oddziaływanie" nie jest jednak oddziaływaniem o którym mowa w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Można dodać, ze z § 14 ust. 1 rozporządzenia wynika, że do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Powołany w skardze § 2 dotyczy natomiast minimalnej szerokości dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego. Wobec charakteru działki, która nie jest działką budowlaną, nie można było przyjąć, jak tego domagał się skarżący, że inwestycja spowoduje wynikające z przepisów ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości. Podnoszone przez skarżącego ewentualne zwiększenie natężenia ruchu na działce drogowej świadczy jedynie o interesie faktycznym, z którego nie można wywodzić przymiotu strony. Nie wiadomo również jaki przepis prawa materialnego, z którego wynikałyby ograniczenia w zagospodarowaniu jego nieruchomości miał na myśl skarżący podnosząc, że "realizacja inwestycji znacząco wpłynie na zagrożenie (jego) bezpieczeństwa i osób postronnych ". Sąd podziela stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Po pierwsze - wnioskujący o wznowienie postępowania na tej podstawie nie jest stroną tego postępowania, po drugie - okoliczności podniesione na jej zaistnienie były znane organowi w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym (o wznowienie), które służy wzruszeniu decyzji ostatecznych obarczonych kwalifikowanymi wadami wyliczonymi w art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145a § 1 k.p.a. W związku z tym to postępowanie nie może służyć ponownemu rozpoznaniu sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.