VII SA/Wa 2777/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] września 2018 r., znak: [...], Główny Inspektor Sanitarny (dalej: "GIS"), po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...](dalej: "[...] PWIS") z [...] lipca 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. [...] PWIS decyzją z [...] marca 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (dalej: "PPIS") z [...]października 2013 r., nr [...], o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: nowotwór pęcherza moczowego (poz. 17 pkt 5 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 328/14, oddalił skargę A. S. na ww. decyzję [...]PWIS [...] z [...] marca 2014 r. Wyrok jest prawomocny. Pismem z 15 lipca 2017 r. A. S. skierował do organu pierwszej instancji pismo zawierające (według jego stanowiska) dodatkowe dowody na przyczyny powstania raka pęcherza moczowego, tj. kopię pisma [...] PWIS [...] z [...] listopada 2013 r. oraz artykuł z Gazety Wyborczej z 30 marca 2015 r. o rakotwórczym działaniu spalin. Pismem z 29 lipca 2017 r. A. S. (na żądanie organu) sprecyzował, że żąda wznowienia - w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - postępowania zakończonego "decyzją [...] PWIS z [...] października 2013 r." [...] PWIS, postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., wznowił postępowanie w sprawie choroby zawodowej. Decyzją z [...] listopada 2017 r., znak: [...], Główny Inspektor Sanitarny uchylił decyzję [...] PWIS z [...] września 2017 r. w przedmiocie odmowy uchylenia własnej decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego była przedmiotem kontroli sądowej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lutego 2018 r., sygn. akt VII SAWA 2908/17, oddalił sprzeciw A. S. Rozpatrując ponownie sprawę, [...] PWIS wezwał A. S. do złożenia wyjaśnień dotyczących terminu, w którym wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowiących podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. kiedy wnioskodawca dowiedział się o nowych, istotnych dla sprawy okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydania ww. decyzji, nie znanych organowi, który wydał ww. decyzję, a na które wnioskodawca powoływał się we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. A. S. wyjaśnił, że informację o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania powziął z chwilą zapoznania się z artykułem z Gazety Wyborczej, tj. w dniu 1 lipca 2017 r. [...] PWIS, po rozpatrzeniu sprawy, powołaną wyżej decyzją z [...] lipca 2018 r., nr [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] marca 2014 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję PPIS w P. z [...] października 2013 r., nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. podniósł, że informacje zamieszczone w artykule Gazety Wyborczej z 30 marca 2015 r. dają podstawy, aby twierdzić, że nie została rozstrzygnięta w sposób prawidłowy kwestia szkodliwości spalin diesla i ich rakotwórczego wpływu na rozwój raka pęcherza moczowego, podczas prowadzenia postępowania administracyjnego w związku z podejrzeniem ww. choroby zawodowej. Podkreślił, że panująca rozbieżność w zakresie wiedzy medycznej powinna zostać ostatecznie wyjaśniona przez organ, w tym poprzez powołanie zespołu innych biegłych lub zasięgnięcie opinii instytutu badawczego. Zdaniem wnioskodawcy, wątpliwości odnośnie wpływu silników diesla na rozwój raka pęcherza moczowego powinny zostać rozstrzygnięte ostatecznie w kolejnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym podejrzenia choroby zawodowej: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: nowotwór pęcherza moczowego. Główny Inspektor Sanitarny ww. decyzją [...] września 2018 r. utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wyjaśnił, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym określonym w art. 145 § 1 i następnych k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że przywoływany przez wnioskodawcę dowód w postaci kopii pisma [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z 12 listopada 2013 r. był znany organowi prowadzącemu postępowanie, gdyż dokument ten pochodził od organu pierwszej instancji. Natomiast artykuł w Gazecie Wyborczej z 30 marca 2015 r. również nie spełnia kryterium określonego w 145 § 1 pkt 5 k.p.a. gdyż ma charakter dowodu poglądowego a ponadto został opublikowany po dacie wydania decyzji ostatecznej [...] PWIS [...] z [...] marca 2014 r. GIS podniósł, że postępowanie wznowieniowe jako postępowanie nadzwyczajne ma na celu rozpatrzenie jedynie przesłanek określonych szczegółowymi przepisami prawa a nie rozpatrzenie sprawy od początku, o co wnioskuje A. S. w swoim piśmie. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] września 2018 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł A. S. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie wskazał, że kwestia szkodliwości spalin diesla i jego rakotwórczego działania, w tym wpływu na rozwój nowotworu pęcherza moczowego nie została rozstrzygnięta w sposób prawidłowy oraz powoduje rozbieżność w zakresie wiedzy medycznej. Zdaniem skarżącego okoliczność ta ma istotne znaczenie dla ustalenia stwierdzenia choroby zawodowej. Skoro przeprowadzone badania naukowe, wynikające z załączonego artykułu, dają tezę, iż spaliny diesla powodują raka pęcherza moczowego (co stoi w sprzeczności z opiniami biegłych powołanych w poprzednim postępowaniu), to wątpliwości te należy rozstrzygnąć ostatecznie w kolejnym postępowaniu. Podkreślił, że jedynie biegły, bądź zespół biegłych, ewentualnie opinia instytutu badawczego, jako podmiotów posiadających wiadomości specjalne, będą w stanie ostatecznie odpowiedzieć na pytanie, czy w niniejszej sprawie wystąpiła choroba zawodowa. W jego ocenie, uchylenie decyzji i powołanie dowodu z opinii biegłego pozwoli na zakończenie postępowania w sposób rzetelny i nie dający jakichkolwiek wątpliwości co do zawartych w niej argumentów oraz twierdzeń. Ponadto podkreślił, że organ sprzeniewierzył się faktom udokumentowanym w artykule prasowym a wyniki badań winny być znane lekarzom wydającym opinię w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja GIS z [...] września 2018 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] PWIS [...] z [...] lipca 2018 r., nr [...], odmawiającą uchylenia - na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - ostatecznej decyzji tego organu z [...] marca 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję PPIS w P. z [...] października 2013 r. o braku postaw do stwierdzenia u A. S. choroby zawodowej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisy regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 - art. 152 k.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka jego etapów. Etap wstępny omawianego postępowania obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia (w tym zachowanie terminu z art. 148 k.p.a.), kolejny zaś - mający miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu - dotyczy badania istnienia przyczyny wznowienia. Art. 151 reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowania) nie wystąpiła, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to – w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zasady rządzące postępowaniem wznowieniowym zostały w sprawie zachowane; prawidłowo bowiem wznowiono postępowanie z wniosku A. S. przyjmując, że podmiot ten zachował termin miesięczny uregulowany w art. 148 § 1 k.p.a. oraz, że badanie przesłanki wznowienia wskazanej w tym wniosku może mieć miejsce tylko w toku postępowania, po jego wznowieniu. Sąd podziela także rozważania organów, które dotyczą ustalenia, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Powyższy przepis, jak podkreśla się w orzecznictwie może mieć zastosowanie, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki. Pierwsza jest to, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą z nich jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej, zaś trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. Do wniosku o wznowienie postępowania skarżący dołączył kopię pisma [...] PWIS [...] z 12 listopada 2013 r. skierowanego do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. oraz [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] – Oddział w L. oraz artykuł prasowy autorstwa Artura Włodarskiego pt. "Wrobieni w Diesle", zamieszczony w Gazecie Wyborczej z 30 marca 2015 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, że pismo [...] PWIS [...] z 12 listopada 2013 r. bez wątpienia znane było temu organowi w postępowaniu zwykłym odwoławczym w przedmiocie choroby zawodowej (jako jego autorowi) i stanowiło ono jedynie wystąpienie do wskazanych wyżej instytucji o wyjaśnienie pewnych kwestii medycznych. W tym miejscu podnieść należy, że skarżący domaga się dalszej weryfikacji stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatecznej decyzji. Tymczasem, próby przeprowadzenia ponownej oceny materiału dowodowego, znanego już organowi z punktu widzenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. są z założenia nieskuteczne. Nie stanowią one żadnej nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu, o którym mowa w tym przepisie. Nowe okoliczności faktyczne dotyczą tylko tych nowo odkrytych dowodów, czy też okoliczności po raz pierwszy zgłoszonych w postępowaniu, a więc takich, o których organ nie wiedział bez względu na przyczyny braku tej wiedzy. Także artykuł z Gazety Wyborczej opublikowany w 2015 r. a odwołujący się przez jego autora do badań Światowej Organizacji Zdrowia oraz Agencji Badań Raka - nie jest ani nową okolicznością ani nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W trafnej zatem ocenie organu odwoławczego, a także omówionego wyżej rozumienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podjęcie decyzji w myśl art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a więc o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej - w sytuacji braku rzeczywistego spełnienia się tej przesłanki - było prawidłowe i odpowiada prawu. Wobec powyższego - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skarga została oddalona.