VII SA/Wa 278/19

WyrokWSA w Warszawie2019-07-23

Skład orzekający: Monika Kramek, Andrzej Siwek, Jadwiga Smołucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca pozwolenia na prace budowlane (termomodernizację) w budynku stanowiącym element historycznego układu urbanistycznego, wpisanego do rejestru zabytków, jest zgodna z prawem, gdy skarżący zarzuca naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych dotyczących ochrony zabytków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą pozwolenia na prace budowlane (termomodernizację) w budynku stanowiącym element historycznego układu urbanistycznego, jest zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły wpływ planowanych prac na wartości zabytkowe, uznając, że docieplenie elewacji styropianem i wymiana stolarki okiennej na PCV naruszą autentyzm i proporcje budynku, co jest sprzeczne z interesem społecznym ochrony zabytków, który ma prymat nad interesem ekonomicznym właściciela.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o pozwolenie na prace termomodernizacyjne budynku stanowiącego element historycznego układu urbanistycznego miasta T. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił wydania pozwolenia, uznając, że planowane prace (docieplenie styropianem, wymiana stolarki okiennej na PCV) naruszą autentyzm i wygląd budynku. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał tę decyzję w mocy, częściowo korygując uzasadnienie organu I instancji, ale podzielając jego główny argument o niedopuszczalności docieplenia elewacji styropianem. Wspólnota zaskarżyła decyzję Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w T. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...] w T. (dalej: "skarżąca", "Wspólnota") jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ odwoławczy", "Minister") z [...] października 2018 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "organ I instancji") z [...] czerwca 2018 r., nr [...], którą odmówiono wydania pozwolenia na prowadzenie prac w budynku. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] maja 2018 r. zarządca Wspólnoty - [...] sp. z o.o. z siedzibą w T. – wniósł podanie o wydanie pozwolenia na prace budowlane budynku przy ul. [...] w miejscowości T. Zaprotokołowaną notarialnie uchwałą wspólnoty mieszkaniowej właścicieli lokali w nieruchomości [...] w T. z [...] lutego 2014 r. spółka została umocowana do reprezentowania Wspólnoty we wszystkich sprawcach przekraczających zakres zwykłego zarządu, w tym do reprezentowania Wspólnoty wobec organów administracji. Do wniosku dołączono projekt budowlany termomodernizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego, autorstwa jednostki [...] D. T., z maja 2018 r. Kierownik Delegatury w K., działając z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, decyzją nr [...] z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], odmówił wydania pozwolenia na prowadzenie prac w budynku mieszkalnym, usytuowanym przy ul. [...] w T., w granicach dz. nr [...] i [...], w obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta T.. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] października 2018 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 2018 r., nr [...]. Organ odwoławczy sprecyzował, że wnioskodawcą jest Wspólnota, reprezentowana przez zarządcę ([...] sp. z o. o., z siedzibą w T.). Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ pierwszej instancji w komparycji oraz tzw. rozdzielniku zaskarżonej decyzji nie wskazał prawidłowo wnioskodawcy, niemniej jednak sentencja tego orzeczenia nie zawiera błędu, a decyzja została skierowana do prawidłowo ustanowionego pełnomocnika zarządcy nieruchomości. Organ odwoławczy uznał, że właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, że budynek, objęty planowaną inwestycją, stanowi element układu urbanistycznego znajdującego się w mieście T., wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją [...] Konserwatora Zabytków w K. z [...] czerwca 1986 r. W uzasadnieniu wpisu wskazano m.in., że jest to zabudowa XIX-wieczna o skromnych cechach klasycystycznych. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że omawiany budynek, powstały w 1942 r., został ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Powołując się na treść art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami organ odwoławczy wyjaśnił, że wszystkie działania i rozstrzygnięcia organu konserwatorskiego winny być podejmowane dla zapewnienia odpowiednich warunków, umożliwiających zachowanie zabytków we właściwym stanie, ich odpowiedniego zagospodarowania i utrzymania, zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości, udaremnienia niszczenia i właściwego korzystania z zabytków. W związku z powyższym organ ochrony zabytków rozstrzyga w rozpoznawanej sprawie czy projektowane prace są dopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego, tj. czy nie naruszają wartości zabytkowych chronionego układu urbanistycznego, którego historycznym elementem jest analizowany budynek. Organ odwoławczy przytoczył art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i wyjaśnił, że organ pierwszej instancji winien był rozpatrywać wpływ planowanej inwestycji na wartości układu urbanistycznego miasta. Ochrona takiego układu ma na celu trwałe zachowanie jego dawnego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej, a także podstawowych cech zabudowy i cennych obiektów historycznych. Oznacza to między innymi zachowanie w niezmienionym kształcie rozplanowania placów i ulic, ich przebiegu, układu i sposobu zagospodarowania poszczególnych parceli, a także zachowanie gabarytów i linii zabudowy oraz zasadniczych proporcji wysokościowych kształtujących sylwetę całego układu, poszczególnych obiektów reprezentujących cechy charakterystyczne układu, jak również podstawowych cech charakterystycznych zabudowy. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że nie akceptuje wymiany stolarki okiennej i drzwi zewnętrznych w budynku, docieplenia ścian zewnętrznych styropianem oraz montażu na elewacji frontowej tabliczki adresowej. Organ pierwszej instancji uznał, że obkładane styropianem obiekty budowlane tracą swój pierwotny wygląd, a oryginalna substancja zabytku zostaje zamaskowana materiałem z istoty swej nieszlachetnym i całkowicie obcym historycznym rozwiązaniom. W wyniku zastosowania płyt styropianowych zachwianiu ulega nie tylko integralność estetyczna budynku, ale również jego proporcje, a więc to, co w istotny sposób decyduje o wyrazie architektonicznym danej budowli. Ocieplane domy, kamienice, czy inne dzieła architektury, ulegają swoistej uniformizacji, często tracąc swoje immanentne właściwości, które decydują o ich stylu (opracowanie tynku, kolorystyka, sposób wykończenia detali). Następstwem inwazyjnej termomodernizacji ścian zewnętrznych zabytkowych budowli jest swego rodzaju ubożenie historycznego pejzażu architektonicznego miasta. Według organu I instancji podobnie negatywnie należy odnieść się do wymiany stolarki okiennej i drzwiowej na okna i drzwi z PCV o ahistorycznej formie. Ponadto według organu pierwszej instancji planowana do montażu na elewacji północnej tabliczka adresowa jest zbyt szeroka w stosunku do przestrzeni pomiędzy rurą spustową a opaską otworu okiennego, usytuowanych w skrajnej osi wschodniej. Organ odwoławczy ocenił, iż nie wszystkie argumenty organu pierwszej instancji są umocowane prawnym zakresem ochrony omawianego budynku. Organ odwoławczy wyjaśnił, że trzeba zróżnicować zakres ochrony konserwatorskiej wynikającej z poszczególnych form ochrony zabytków nieruchomych, tj. układu urbanistycznego, zespołu budowlanego i budynku wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków. Organ odwoławczy uznał argumenty organu I instancji, dotyczące samego budynku, ujętego w gminnej ewidencji zabytków, za wadliwe, stwierdzając, że argumentacja ta nie powinna odnosić się w tak dużym stopniu do samego budynku, lecz do zabytku obszarowego, którego elementem jest ten obiekt. Tym samym według organu odwoławczego wątpliwy wydaje się negatywny wpływ zamontowanej na budynku tabliczki adresowej na wartości zabytkowe układu urbanistycznego miasta. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w omawianym budynku okna mieszkań w większości zostały już wymienione na okna z PCV, podobnie jak okna piwnic, z których jedynie część pozostało drewnianych. Co do zasady organ odwoławczy podzielił pogląd, że okno jako integralna część elewacji budynku wywiera znaczny wpływ na architektoniczny wyraz całej budowli i w przypadku, gdy zachodzi konieczność wymiany historycznych okien w zabytkowym budynku, najlepszym rozwiązaniem jest odtworzenie cech charakterystycznych oryginalnej stolarki, w tym materiału, kształtu i proporcji. Odtworzenie okien we współczesnym, ahistorycznym materiale pozbawia obiekt waloru autentyzmu, który jest istotną wartością w ochronie zabytków. Organ odwoławczy wziął jednak pod uwagę, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż w omawianym budynku historyczna stolarka nie zachowała się w całości, gdyż obecnie w większości występują okna z PCV. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dokonując oceny planowanej inwestycji w kontekście ochrony wartości zabytkowego układu urbanistycznego, nie można abstrahować od zmian dokonanych już w budynku stanowiącym element tego układu, w zakresie jego wyglądu zewnętrznego. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.) a więc dowolności rozstrzygnięcia. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że omawiany budynek stanowi historyczny i wartościowy element zabytkowego układu urbanistycznego i pewne działania podejmowane przy tym obiekcie niewątpliwie mogą mieć negatywny wpływ na wartości tego zabytku obszarowego. Organ odwoławczy uznał, że niedopuszczalne jest docieplenie elewacji zewnętrznych historycznego budynku styropianem, gdyż działanie takie pozbawi obiekt waloru autentyzmu, który jest istotną wartością w ochronie zabytków. Organ odwoławczy podkreślił, że w budynkach historycznych obowiązuje zasada kontynuacji tradycyjnych materiałów i technologii, charakterystycznych dla okresu powstania obiektu oraz jak najmniejsza ingerencja w substancję zabytkową. Ochronie konserwatorskiej podlegają pierwotne rozwiązania materiałowe budynków stanowiących historyczny element zabytkowego obszaru. Istotną kwestią jest zatem konieczność zachowania wartości autentyczności budynków zabytkowych, tj. ich oryginalnej formy architektonicznej, opartej na proporcjach bryły, a także materiałów budowlanych, z jakich obiekty te zostały pierwotnie wykonane. Elementy te są bowiem nośnikiem zabytkowych walorów posiadanych przez dany obiekt, co przekłada się na wartości całego układu urbanistycznego. Organ odwoławczy wskazał, że polepszenie warunków użytkowania budynku, stanowiącego wartościowy element zespołu zabudowy, jest możliwe, o ile dokonywane zmiany nie umniejszają wartości zabytkowych obszaru. Ochrona zabytków nie polega bowiem na zakazie prowadzenia jakichkolwiek prac modernizacyjnych, ale dopuszcza jedynie tego rodzaju prace, które nie zmieniają stylu i charakterystycznych cech elewacji budynku. Wnioskowane zamierzenie powinno zatem w jak najmniejszym stopniu ingerować w wystrój i plastykę historycznej elewacji. Według organu odwoławczego rozpatrywane zamierzenie negatywnie wpłynęłaby na wartości budynku i wnętrza urbanistycznego, które współtworzy. Organ odwoławczy zauważył, że termomodernizacja budynku nie oznacza konieczności przeprowadzenia robót budowlanych polegających na obłożeniu elewacji płytami styropianu czy wełny mineralnej, z usunięciem oryginalnych wypraw tynkowych, detalu czy okładzin. W zależności od uwarunkowań, możliwe jest stosowanie alternatywnych metod poprawy warunków termicznych obiektu, do których należy: ocieplenie dachu, poddasza, stropu ostatniej kondygnacji, izolacja fundamentów, remont bądź wymiana instalacji grzewczej oraz remont lub wymiana stolarki okiennej. Ocieplenie zewnętrzne przy zastosowaniu szczelnych okien i braku odpowiedniej wentylacji może doprowadzić do szybkiej degradacji obiektu choćby przez nasilone zawilgocenie. Termomodernizację obiektu zabytkowego trzeba analizować poprzez bilans energetyczny całego budynku, a jeżeli okaże się niedostateczny, należy w pierwszej kolejności rozważyć termomodernizację przegród poziomych, czyli stropu nad piwnicą, stropodachu i dachu. Mury w obiektach zabytkowych, wybudowanych w technologii tradycyjnej, są bowiem masywne i cechuje je dobra izolacja termiczna, którą można poprawić stosując energooszczędne okna oraz efektywną wentylację. Według organu odwoławczego całość zamierzenia podporządkowana została termomodernizacji omawianego budynku, niedopuszczalnej ze względów konserwatorskich, wobec czego niezasadne byłoby wydanie pozwolenia na wnioskowane zamierzenie jedynie w pozostałym zakresie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w interesie społecznym leży ochrona obszarów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zdegradowania ich przestrzeni. W rozpoznawanej sprawie jest to sprzeczne z interesem inwestora, a organy ochrony zabytków przedłożyły interes społeczny nad interes skarżącego, ponieważ realizacja planowanej w takim zakresie inwestycji doprowadziłaby do obniżenia wartości zabytkowych zabytku obszarowego. W skardze na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego strona skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia interesu skarżącej, co doprowadziło organ odwoławczy do wydania sprzecznej z prawem decyzji utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków; - art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, w tym dokonania analizy zapisów projektu budowlanego, dotyczącego termomodernizacji budynku znajdującego się przy ul. [...] i stwierdzenie, iż działanie takie pozbawi obiekt waloru autentyzmu, który jest istotną wartością w ochronie zabytków; - art. 84 § 1, art. 85 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dowolnym dokonaniu ustaleń w zakresie stanu faktycznego budynku, bez przeprowadzenia oględzin przez osoby, które posiadają uprawnienia i wiedzę specjalną potrzebną do oceny, czy przeprowadzenie termomodernizacji będzie stanowiło uszczerbek dla wskazanego budynku; - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji polegające na braku analizy i braku odniesienia do wszystkich prac przedstawionych przez skarżącą w dokumentacji projektowej; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy z przedstawionego przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji wynika, iż przychyla się on do napraw przedstawionych przez skarżącą w dokumentacji projektowej oraz przedstawia rekomendacje dotyczące działań w zakresie docieplenia budynku pokrywające się z tym, o co wnosi skarżąca w dokumentacji projektowej; - art. 2 ust. 1 i art. 4 pkt 1-3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez utrzymanie w mocy skarżonej decyzji, sprzecznej z prawem, w której organ I instancji uznał, że w realiach sprawy konieczność zachowania oryginalnej substancji budynku ze względów ogólnospołecznych ma pierwszeństwo przed poprawą parametrów cieplnych budynku, bez uwzględnienia tego, czy dokonanie docieplenia nie będzie działaniem, które będzie zmierzało do realizacji celów, przewidzianych w art. 4 cyt. ustawy, w tym do zapobiegnięcia zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla zabytku; - art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez uznanie, że w rozpoznawanej sprawie dokonanie docieplenia i innych prac określonych w dokumentacji projektowej będzie działaniem, które doprowadzi do naruszenia oryginalnej substancji budynku i zmiany jego wyglądu; - art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym i bezzasadnym przyjęciu, że nieruchomość znajdująca się przy ul. [...] podlega ochronie przewidzianej dla zabytków wpisanej do rejestru zabytków, podczas gdy wskazana nieruchomość takiej ochronie nie podlega, gdyż jest wpisana do gminnej ewidencji zabytków, a nie rejestru zabytków. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, czyli ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Ministra z [...] października 2018 r., (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej: "u.o.z."), pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga wykonywanie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Wydając zgodę na roboty budowlane na terenie wpisanym do rejestru zabytków konserwator zabytków realizuje swoje zadania publiczne z zakresu ochrony zabytków wynikające z art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z art. 4 pkt 1-3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu m.in.: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Decyzje wymienione w art. 36 ust. 1 u.o.z. wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przepisy prawa nie określają w jakich przypadkach konieczne jest wydawanie pozwolenia, a w jakich odmawia się jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu ochrony zabytków. Ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniu, jaki wpływ konkretna inwestycja będzie miała na chronione wartości danego obszaru zabytkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2012 r., II OSK 1441/11). Decyzja wydawana w oparciu o uznanie administracyjne podlega ocenie sądu administracyjnego jedynie od strony formalnoprawnej, tj. czy decyzja została wydana z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego. Kontroli sądu administracyjnego poddana jest zatem spójność argumentacji przytoczonej w rozstrzygnięciu opartym na uznaniu administracyjnym. Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, że ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich autentycznej, zabytkowej substancji leży w interesie społecznym, który ma prymat przed interesem ekonomicznym właściciela obiektu, jeżeli realizacja planowanej inwestycji miałaby doprowadzić do destrukcji autentycznych obiektów posiadających walory historyczne. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Minister poddał szczegółowej analizie zgromadzony przez organ pierwszej instancji, wyczerpujący materiał dowodowy i przekonująco wyjaśnił, że wnioskowane roboty budowlane w elewacji budynku doprowadzą do zmiany oryginalnej formy architektonicznej obiektu, opartej na proporcjach bryły oraz materiałów budowlanych, z jakich obiekt został pierwotnie wykonany, co negatywnie wpłynie na walory zabytkowe całego układu urbanistycznego. Argumentacja organu jest spójna i przekonująca. Z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że wnioskowane zamierzenie termoizolacyjne obejmuje wykonanie szeregu robót budowlanych, w tym m.in. docieplenie elewacji ścian podłużnych budynku przez obłożenie ich styropianem o grubości 12 – 14 cm i pokrycie gładkim cienkowarstwowym tynkiem mineralnym oraz zmiana kolorystyki budynku. Obecnie ściany te pokryte są tynkiem cementowo-wapiennym. Niewątpliwie zmiana geometrii autentycznej bryły budynku, stanowiącego element chronionego układu urbanistycznego, doprowadzi do niekorzystnej dla walorów historycznych zabytku zmiany w jego układzie przestrzennym. Organ przekonująco wyjaśnił też, że technicznie możliwa jest taka poprawa parametrów energetycznych budynku, która zapewni spełnienie również wymogów ochrony zabytków, w tym zachowanie autentycznej bryły budynku. Reasumując, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane po rzetelnej i fachowej ocenie materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłowo zastosowaną podstawę prawną - przepisy prawa materialnego i prawidłową ich wykładnię, jak również w zgodzie z głównym celem jakiemu służy ustawa o ochronie zabytków. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Organ nie naruszył też wskazanych w skardze przepisów postępowania, gdyż dokonana przez niego ocena nie ma dowolnego charakteru, lecz jest oparta na wystarczającym materiale dowodowym i wyczerpująco umotywowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ konserwatorski nie miał obowiązku przeprowadzania dowodu z oględzin budynku na okoliczność czy przeprowadzenie wnioskowanej termoizolacji będzie stanowiło uszczerbek dla jego walorów zabytkowych, ponieważ w rozpoznawanej sprawie dla dokonania takiej oceny wystarczający był złożony przez Wspólnotę projekt budowalny, z którego jasno wynika obecny stan budynku i zamierzony zakres robót budowlanych. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło