VII SA/Wa 2780/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243 z 2010r., poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej – k.p.a.) nakazał A. O. rozbiórkę budynku gospodarczego, realizowanego na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. [...], pozostawiając istniejącą sprzed przystąpieniem do budowy ścianę o wymiarach 10,36 m x 2,60 m x 0,25 m, biegnącą w granicy między działkami oraz istniejące fundamenty w obrysie starego budynku gospodarczego. Poprzednia decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. nakazująca rozbiórkę oraz utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. zostały uchylane na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1375/11. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ bez odpowiedniego wyjaśnienia przyjął, iż inwestor wybudował budynek gospodarczy w lipcu 2010r. z wykorzystaniem jednej ze ścian istniejącego wcześniej budynku, który został częściowo rozebrany około 2000r. Zdaniem Sądu data tej rozbiórki została przez organ ustalona w sposób dowolny. Wprawdzie Sąd zauważył, iż ustalenie daty częściowej rozbiórki poprzednio istniejącego budynku nie było niezbędne dla wydania aktualnego rozstrzygnięcia, ale powinno być elementem prawidłowo prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Natomiast za niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd uznał ustalenie jakie fragmenty przedmiotowego budynku zostały wybudowane samowolnie, a jakie wykorzystano z istniejącego wcześniej budynku. Zdaniem Sądu nakaz rozbiórki mógł obejmować tylko tą cześć która została wybudowana (lub jest budowana) bez wymaganego pozwolenia na budowę. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ powiatowy stwierdził, że wykonując wytyczne sformułowane w uzasadnieniu ww. wyroku, przeprowadził w dniu [...] maja 2012 r. rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania oraz świadka I. O. Jej celem było ustalenie daty rozbiórki "starego" budynku gospodarczego oraz jaką część starego budynku pozostawiono do obecnego czasu. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na zeznania złożone podczas rozprawy wedle, których budynek gospodarczy rozbierano etapami w latach 2005 - 2010. Po rozbiórce pozostawiono ścianę usytuowaną na granicy działek nr ew. [...] i [...] o wysokości 2,50 m i długości starego budynku gospodarczego oraz ścianę wspólną pomiędzy budynkiem mieszkalnym i gospodarczym. Następnie w odniesieniu do twierdzeń inwestora, że dysponuje projektem budowlanym, organ wskazał, że obecny budynek gospodarczy powstał bez wymaganego pozwolenia budowlanego. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. uchylił bowiem w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, iż w projekcie zagospodarowania sporządzonym w 2003 r. budynek gospodarczy oznaczony symbolem C1 był przeznaczony do rozbiórki. Okoliczność ta zdaniem organu świadczy, że w 2003 r. budynek jeszcze istniał. Oznacza to także, że rozbiórkę budynku przeprowadzono po 2003 r., a ustalenie to jest spójne z zeznaniami osób biorących udział w rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2012 r. Nadto organ podkreślił, iż będący przedmiotem decyzji obiekt wykonany samowolnie przez inwestora, od początku nie spełniał przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i dlatego przeprowadzenie legalizacji tej samowoli było niemożliwe. Dalej wskazał, iż budynek narusza przepisy § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Działka inwestora nr ew. [...] ma szerokość większą niż 16 m. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] nie przewiduje lokalizowania obiektów gospodarczych w granicy z działkami sąsiednimi. Inwestor nie ma możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji, co wynika z pisma zastępcy Burmistrza miasta [...] z dnia [...] marca 2011 r. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, odnosząc się do wniosku A. O. o zawarcie ugody administracyjnej, iż ze względu na treść art. 48 Prawa budowlanego nie jest dopuszczalne zawarcie w niniejszej sprawie ugody. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. O., wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się twierdził, że błędnie ustalono datę rozbiórki poprzednio istniejącego budynku, gdyż budynek ulegał stopniowemu zniszczeniu w wyniku upływu czasu i działania warunków atmosferycznych. Organ nie uwzględnił okoliczności, iż ściana budynku istnieje do dzisiaj w stanie nienaruszonym, stanowi wspólną ścianę nośną, z przylegającym budynkiem mieszkalnym. W odwołaniu zakwestionowano także stwierdzenie organu, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] nie przewiduje lokalizowania obiektów gospodarczych w granicy z działkami sąsiednimi. W opinii odwołującego brak ustaleń planu w tym zakresie świadczy, iż usytuowanie budynku w granicy działki jest dozwolone. Odwołujący zarzucił także organowi iż, nie podjął on żadnych czynności mających na celu zawarcie ugody. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2012r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz nałożył na A. O. (na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego) obowiązek rozbiórki budynku gospodarczego, realizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, z pozostawieniem: istniejącej przed przystąpieniem do budowy ściany o wymiarach 10,36 m x 2,60 m x 0,25 m, biegnącej po granicy pomiędzy działkami o nr ew. [...] i [...], istniejących fundamentów w obrysie starego budynku gospodarczego oraz ściany wspólnej pomiędzy budynkiem mieszkalnym i gospodarczym na działce o nr ew. [...], prostopadłej do granicy działki, o wysokości istniejącego budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji co do zasady prawidłowo zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Jednakże sentencja zaskarżonej decyzji nie określała precyzyjnie przedmiotu rozbiórki, tj. elementów budynku, które podlegają rozbiórce oraz wskazania elementów, które należy pozostawić. Organ II instancji wyjaśnił, iż w decyzji pominięto ścianę wspólną pomiędzy budynkiem mieszkalnym i gospodarczym na działce o nr ew. [...], prostopadłą do granicy działki, o wysokości istniejącego budynku mieszkalnego. Dlatego organ wojewódzki uchylił decyzję organu powiatowego i orzekł merytorycznie określając precyzyjnie części podlegające rozbiórce oraz wyłączone z rozbiórki. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż brak możliwości zawarcia ugody administracyjnej został już dostatecznie wyjaśniony. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył A. O. wnosząc o jej uchylenie w całości. W skardze, podobnie jak w odwołaniu wskazał na błędy w ustaleniach faktycznych. Skarżący zarzucił, także iż decyzja wydana została z naruszeniem art. 6-8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. Skarżący twierdził, iż nieprawidłowe było ustalenie, wedle którego budynek gospodarczy oznaczony symbolem C1 miał być przeznaczony do rozbiórki. Zaznaczył, iż nigdy nie wydano decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę w/w budynku. Wskazał także, iż nie uwzględniono okoliczności, iż budynek miał być rozebrany, jeżeli pozwolenie na przebudowę będzie miało charakter prawomocny. Zdaniem skarżącego organ pominął, jako dowód w sprawie, projekt techniczny i pozwolenie na budowę. Wskazał, że data rozbiórki została ustalona w oparciu o rozbieżne zeznania T. K. W ocenie skarżącego organy błędnie przyjęły, iż na działce nr [...], został wybudowany nowy budynek. Zakwestionował także twierdzenie organu, iż budynek został zbudowany niezgodnie z prawem. Powołał się przy tym na uzasadnienie decyzji Starosty [...], w której stwierdzono, że zamierzenie inwestora jest zgodne z planem zagospodarowania. Skarżący dodatkowo wskazał, że nie były dokonywane zmiany w planie zagospodarowania w zakresie dotyczącym działki nr [...]. Stwierdził także, iż niedopuszczalność przeprowadzenia remontu, czy modernizacji istniejącego budynku godzi w zasadę zaufania do organów państwa oraz praw nabytych. W skardze został powtórzony zarzut dotyczący możliwości zawarcia ugody. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skargę należało oddalić. Aktualne postępowanie organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie było realizowaniem wytycznych, które zostały nakreślone w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia z dnia 12.12.2011r., sygn. VII SA/Wa 1375/11. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, iż: "... organ nie przeprowadził w sposób właściwy postępowania wyjaśniającego przyjmując, że skarżący wybudował (bez pozwolenia na budowę) budynek gospodarczy w lipcu 2010r. z wykorzystaniem jednej ze ścian istniejącego wcześniej budynku, który częściowo rozebrał około 2000r. Organ zupełnie dowolnie wskazał datę rozbiórki budynku mimo, że współwłaścicielka sąsiedniej działki biorąca udział w rozprawie administracyjnej kategorycznie wskazała jako datę rozbiórki okres pomiędzy 1990 a 1995r. Organ pominął również znajdujący się projekt budowlany jaki skarżący przedstawił organowi. W części opisowej projektu (z 2003r.) wskazano, że na działce skarżącego istnieje budynek gospodarczy i budynek garażowym przy czym istniejący gospodarczy przylega do budynku mieszkalnego i jest przeznaczony do rozbiórki. Ustalenie daty rozbiórki budynku nie było konieczne dla wydania rozstrzygnięcia ale jest elementem prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Natomiast koniecznym jest dla wydania zgodnej z prawem decyzji rozbiórkowej dokładne i jednoznaczne ustalenie jakie fragmenty przedmiotowego budynku zostały wybudowane samowolnie (a jakie pozostawiono z istniejącego wcześniej budynku) bowiem ewentualny nakaz rozbiórki może obejmować tylko tą część która została wybudowana (lub jest budowana) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę ". Organ powiatowy mając obowiązek zrealizowania tych wytycznych przeprowadził w dniu [...].05.2012r. rozprawę administracyjną. Miała ona na celu ustalenie daty rozbiórki "starego" budynku gospodarczego oraz ustalenie jaką część "starego" budynku pozostawiono i wykorzystano obecnie. W toku tej rozprawy inwestor A. O. zeznał m.in., że zniszczone elementy budynku były rozbierane sukcesywnie w latach 2005 do 2010. Twierdził, że ostatnie elementy budynku rozebrano w roku 2010, przed jego remontem, pozostawiając ścianę w granicy działek nr ew. [...] i [...] o wysokości 2, 50 m oraz ścianę wspólną pomiędzy budynkiem mieszkalnym i gospodarczym na działce o nr ew. [...], prostopadłą do granicy działki, o wysokości istniejącego budynku mieszkalnego (na dowód tego przedstawił dokumentację fotograficzną -wykonaną w 2005r.). I. O. potwierdziła te zeznania. Natomiast T. K., po zapoznaniu się z dokumentacją zdjęciową potwierdziła datę rozbiórki poprzednio istniejącego budynku na lata 2005-2010, a ponadto oświadczyła, że po rozbiórce pozostała ściana usytuowana wzdłuż granicy pomiędzy działkami, murowana z pustaków o długości starego budynku i wysokości 2,50 m oraz ściana szczytowa budynku mieszkalnego, do którego budynek gospodarczy został dobudowany. Słusznie zatem organ I instancji stwierdził, że skoro na projekcie zagospodarowania działki o nr ew. [...] sporządzonym w 2003r. budynek gospodarczy (o symbolu C1) został przeznaczony do rozbiórki, to oznacza że został on rozebrany po 2003r. Fakt ten potwierdzają ustalenia dokonane podczas w/w rozprawy administracyjnej, na której wyraźnie wskazano, że ostatnie elementy budynku rozebrano w 2010r. Ustalenia dokonane podczas oględzin z dnia [...].07.2010r., iż roboty budowlane polegające na wybudowaniu spornego budynku gospodarczego zostały wykonane w 2010r., były spójne z pozostałymi dowodami. Prawidłowo w świetle powyższych dowodów ustalono również jakie fragmenty przedmiotowego budynku zostały wybudowane samowolnie, a jakie wykorzystano z istniejącego wcześniej budynku. Dokonana przez organ odwoławczy zmiana zakresu wydanej decyzji rozbiórkowej, jest nie tylko zgodna z ustaleniami faktycznymi, ale również uwzględnia twierdzenia samego inwestora. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy obiekt budowlany jako całość został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, przy czym jego usytuowanie w granicy z działka sąsiednią narusza przepisy techniczne. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] nie zawiera zapisów, co do możliwości lokalizowania obiektów gospodarczych w granicy z działkami sąsiednimi (a takie jest usytuowanie przedmiotowego obiektu). Zastosowanie w tej sprawie miały zatem przepisy § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. ( Dz. U. Nr 75 , poz. 690, ze zm.) określające minimalne odległości budynku od granic działki sąsiedniej. Należy podkreślić, że inwestor nie ma możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla spornej inwestycji, co zostało stwierdzone w piśmie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].03.2011r. Odległość przedmiotowego budynku od granicy z działką sąsiednią jest mniejsza od tej, jaką przewiduje powoływane rozporządzenie Ministra Infrastruktury, stąd też należy stwierdzić, iż obiekt wykonany samowolnie przez inwestora od początku nie spełniał przesłanki z art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, dlatego zalegalizowanie powyższej samowoli było niemożliwe. W odniesieniu do twierdzeń wadliwego ustalenia stanu faktycznego, należy podkreślić, że protokół z przeprowadzonej w dniu [...].05.2012r. rozprawy administracyjnej został przez skarżącego podpisany. Na rozprawie A. O. nie zgłaszał jakichkolwiek uwag, a zatem słusznie organy uznały iż należy go ustalić m. in. na podstawie twierdzeń samego inwestora. Mając na uwadze powyższą argumentację i to, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).