VII SA/Wa 2783/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi C. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. numer [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. na podstawie art. 68 i art. 83, ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku, Nr 243, poz.' 1623) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego. (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w sprawie stanu technicznego; budynku mieszkalnego konstrukcji drewnianej usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w [...] nakazał C. K. opróżnienie w całości budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w [...] oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa i wykonanie doraźnych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób postronnych do budynku. Decyzji nadał się rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...]. 07. 2011 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w [...]. Czynności kontrolne wykazały nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, wobec czego postanowieniem z dnia [...]. 08. 2011 organ nałożył na właściciela obiektu – C. K. obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej, inwestor nie dopełnił nałożonego obowiązku. Ponowne oględziny budynku wykazały, że stan poszczególnych elementów obiektu stwarza zagrożenie zawalenia się, wskazano na znaczne ugięcie kalenicy oraz deformację konstrukcji więźby dachowej. Stwierdzono ugięcia stropu wewnątrz budynku oraz nadpróchnienia elementów ścian szczytowych i belek podwalinowych. Obiekt stwarza zagrożenie zdrowia i życia dla użytkowników z uwagi niebezpieczeństwo zawalenia się. W świetle powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził potrzebę jego opróżnienia. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2012 r. została doręczona skarżącej w dniu [...] września 2012r. (odbiór osobisty). C. K. w dniu [...].09.2015 r. wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia [...].09.2012 r., nakazującej jej opróżnienie budynku mieszkalnego, usytuowanego przy ulicy [...] w [...] oraz zarządzającej umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństw, wykonanie doraźnych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób postronnych do budynku. We wniosku wskazała, że nie mogła złożyć odwołania w ustawowym terminie, ponieważ uczestniczyła w wypadku samochodowym, po którym przebywała w szpitalu, a następnie poddana była długotrwałej rehabilitacji (ponad 2 lata). Ponadto, w tym czasie ciężko zachorowała jej matka, którą musiała się opiekować 24 godziny na dobę. Obecny stan zdrowia jej i matki, pozwala na zajęcie się sprawą stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2015r. na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu wniosku C. K. z dnia [...].09.2015r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].09.2012r. nakazującej C. K. opróżnienie budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...].09.2015r. wpłynął wniosek C. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].09.2012r.. Wnioskodawczyni wskazała, iż nie mogła złożyć odwołania w ustawowym terminie, ponieważ uczestniczyła w wypadku samochodowym, po którym przebywałam w szpitalu, a następnie na długotrwałej rehabilitacji. Ponadto w tym czasie ciężko zachorowała jej matka, którą musiała się opiekować 24 godziny na dobę. Organ wskazał, że zgodnie z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ administracji publicznej przywraca termin do dokonania określonej czynności procesowej, gdy spełnione są łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym przypadku wniesienie odwołania), strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W kontekście tej regulacji organ odwoławczy wskazał, iż C. K. nie dołączyła do wniosku z dnia [...].09.2015r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, odwołania od decyzji PINB w [...], czym uchybiła przepisowi art. 58 § 2 Kpa. Strona nie uprawdopodobniła również, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 8.12.1999r. sygn. akt. I SA/Lu 1246/98: "O braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku". Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. C. K. nie przedłożyła żadnej dokumentacji np. medycznej, z której wynikałoby, że nastąpił wspomniany przez nią wypadek samochodowy, dokumentów potwierdzających długotrwałą rehabilitację oraz dokumentacji dotyczącej choroby matki wnioskodawczyni. Na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23.10.2014r. sygn. akt II SA/Łd 573/14). Z wniosku z dnia [...].09.2015r. nie wynika również kiedy ustały przyczyny uniemożliwiające złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu powiatowego Nr [...] z dnia [...].09.2012r.. Powyższe spowodowało nieuwzględnienie wniosku C. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].09.2012r. C. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...].10.2015 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].09.2012 r. W uzasadnieniu skargi wskazała, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].09.2012 r. nakazująca opróżnienie w całości budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej trzy ul [...] w [...] jest dla niej bardzo krzywdząca i nie odzwierciedla stanu faktycznego budynku. Nie mając wiedzy i nie znając procedur prawnych do wniosku o przywrócenie terminu, nieświadomie nie łączyła dokumentów potwierdzających wiarygodność jej argumentów. Wskazała, że nie mogła złożyć odwołania od decyzji z dnia [...].09.2012r. w ustawowym terminie wobec nieprzewidzianego splotu wydarzeń, od niej niezależnych, nie wynikających z jej złej woli. Okoliczności te to, wypadek któremu ulegała, choroba matki, anomalie pogodowe (silny huragan), który zniszczył poszycie na dachu domu w którym mieszka, brak pracy i środków do życia, pogoń za możliwością pracy zarobkowej. To sprawiło, że nie zdołała dźwignąć wszystkich problemów jednocześnie i sprostać im. W dniu [...] stycznia 2011 r. została poszkodowana w wypadku komunikacyjnym jako piesza, którego skutki zdrowotne odczuwa do dnia dzisiejszego. Przebywała w szpitalu, a następnie na długotrwałym leczeniu i rehabilitacji. Doznała złamania żebra, pęknięcia w połowie strzałki podudzia prawego ze stawem skokowym nogi, potłuczenia głowy, kręgosłupa. Doznane urazy wymagały długiego leczenia u chirurga, neurologa, rehabilitacji (dołączyła kserokopię dokumentacji medycznej.) Ponadto choroba 86-letniej matki z neurologiczną demencją starczą wymagała 24 godzinnej opieki. W miarę posiadanych środków finansowych przedmiotowy budynek systematycznie remontuje. Przedłożyła organowi opinię stanu technicznego budynku, podłączyła go do sieci kanalizacyjnej. Wstąpiła w dniu [...].10.2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z wnioskiem o zmianę decyzji w sprawie stanu technicznego budynku. Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu, uzupełnił zarzuty podniesione w skardze z dnia [...].11.2015 r. podnosząc, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 58 k.p.a. oraz art. 7, 8 i 9 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, że przepisy nakazują takie załatwianie spraw przez organ administracyjny, aby zapewnić realizację zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa), pogłębiania zaufania (art. 8 kpa) oraz udzielania informacji (art. 9 kpa). Z zasady udzielania informacji wynika m.in. obowiązek czuwania organu nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Skarżąca nie miała świadomości co do wymogów wniosku o przywrócenie terminu. Organ powinien był wezwać skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Zaniechał tego, zatem postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Wpływ tego naruszenia na wynik sprawy jest oczywisty. Gdyby skarżąca miała możliwość, prawidłowego sformułowania wniosku, dopełniłaby wszystkich wymogów z art. 58 k.p.a. Organ powinien zapewnić skarżącej możliwość uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu w sposób uwzględniający jej interes indywidualny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Jest to kontrola legalności rozstrzygnięcia, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa. Zaskarżone rozstrzygnięcie wskazuje na dwie przyczyny odmownego rozpatrzenia wniosku C. K. o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołalnia: fakt, iż nie dołączyła do wniosku o przywrócenie terminu, samego odwołania, oraz brak uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy jak też brak zachowania terminu siedmiu dni na złożenie wniosku, od kiedy ustały przyczyny które były źródłem uchybienia terminu. Należy zgodzić się z twierdzeniami skargi, iż niedopełnienie obowiązku jednoczesnego dokonania czynności wraz z prośbą o przywrócenie terminu skutkować mogło co najwyżej koniecznością zastosowania przez organ procedury z art. 64 § 2 k.p.a., polegającej na wezwaniu wnioskującej o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie dokonała pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Zatem z tej przyczyny nie można było wydać postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Jednak mimo błędnej oceny tej przesłanki (co nie miało znaczenia dla prawidłowości postanowienia), słuszna była ocena barku uprawdopodobnienia przez skarżącą, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści przywołanej regulacji wynika obowiązek strony, która domaga się przywrócenia terminu, uprawdopodobnienia faktu, iż przez cały czas biegu terminu, któremu uchybiono, istniała przeszkoda nie do pokonania, na którą strona nie miała wpływu, a która uniemożliwiała dokonanie czynności procesowej w ustawowym terminie. Ustawodawca wymaga jedynie uprawdopodobnienia podnoszonych okoliczności, a nie ich dowodzenia. Nie mniej jednak strona składająca omawiany wniosek musi przywołać okoliczności świadczące o braku jej winy w dochowaniu terminu. Biorąc pod uwagę upływ trzyletniego terminu od dnia kiedy skarżącej doręczono zaskarżoną decyzję organu powiatowego, to w rzeczywistości wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał wskazania okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu do złożenia odwołania, ani też wskazania iż składany był on w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny będącej przeszkodą do zachowania terminu. Powołanie się przez wnioskodawczynię jedynie na wypadek komunikacyjny następnie rehabilitację jaką przechodziła oraz chorobę matki w konfrontacji z upływem trzech lat od dnia doręczenia decyzji, nie może być potraktowane jako spełnienie obowiązku o jakim mowa w art. 58 § 1 K.p.a. Brak tego uprawdopodobnienia jest ewidentny jeśli zważyć iż w grudniu 2012r. jak i w styczniu 2013r. skarżąca prowadziła korespondencję z organem nadzoru budowlanego jak również uczestniczyła w czynnościach procesowych (oględziny z dnia [...] stycznia 2013r.) Zatem nie wykazała aby przyczyny niedochowania terminu w tak długim czasie miały charakter obiektywny, co świadczyłoby o braku winy. Wskazanie przyczyn usprawiedliwiających niedochowanie terminu powtórzono w skardze do tutejszego Sądu, przywołując w sposób bardziej konkretny te same okoliczności. Żadna z nich jednak w konfrontacji z upływem 3 lat nie czyni zadość uprawdopodobnieniu niemożliwości dochowania terminu po dacie odebrania kwestionowanej decyzji, tj. [...] września 2012 r. Ustalenie, że przesłanka ta nie została spełniona, stanowiło zasadniczą podstawę do odmowy przywrócenia terminu. W sprawie niniejszej niezachowanie tego terminu było ewidentne i nie wymagało podejmowania przez organ dodatkowych czynności w celu jego ustalenia. Organ dysponował pełnym stanem faktycznym, nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wówczas, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w tym zakresie należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie okoliczności obiektywne, występujące bez woli strony, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna. Nie byłoby zgodne z prawem, bezpodstawne przywracanie terminu do wniesienia odwołania po upływie wielu lat i wprowadzanie niepewności stosunków materialnoprawnych ukształtowanych przez ostateczne decyzje administracyjne. W odniesieniu do argumentacji skargi, należy przypomnieć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2012 r. II OSK 2175/10, publ. LEX nr 1138097 – "nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich." W orzecznictwie i literaturze przedmiotu wyrażany jest pogląd, że zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2005, str. 335, wyrok NSA z 1 marca 1999 r., sygn. II SA 45/99, LEX 46785, wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, LEX 36902). Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżąca w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniła, że w okresie 3 lat od dnia doręczenia jej decyzji, także przy uwzględnieniu prowadzonej rehabilitacji oraz choroby matki, dołożyła najwyższych starań i mimo to nie miała możliwości sporządzenia i przesłania do organu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, osobiście lub przy pomocy innej osoby. W świetle tych faktów, prawidłowe jest stanowisko organu, że w okolicznościach sprawy długotrwała choroba skarżącej i jej matki nie stanowiły wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w zasadniczej części prawidłowo ocenił materiał dowodowy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)