VII SA/Wa 2784/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-03
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Paweł Groński, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 kpa, orzekając w odniesieniu do żądania strony, które zostało zmodyfikowane w postępowaniu odwoławczym i obejmuje obowiązki już wykonane?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 kpa, jest zobowiązany do jednoznacznego ustalenia zakresu żądania strony i orzeczenia wyłącznie w odniesieniu do tego przedmiotu. Utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zmiany, która obejmuje obowiązki już wykonane i wykracza poza zmodyfikowane żądanie strony w postępowaniu odwoławczym, stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 155 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji nakładającej obowiązki sanitarne. Decyzja z 2007 r. nakazywała m.in. doprowadzenie do należytego stanu ścian i sufitów w holu, szatni i korytarzach oraz naprawę natrysków. Termin wykonania tych obowiązków był kilkukrotnie przedłużany. Ostatecznie organ odmówił kolejnego przedłużenia, uznając, że interes społeczny wymaga niezwłocznego wykonania. Strona skarżąca argumentowała, że większość obowiązków została wykonana, a pozostałe prace (dotyczące korytarzy) wymagają dalszego terminu. Skarżący zarzucił organom orzekanie w oderwaniu od faktycznego żądania strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Zespołu Szkolno-Przedszkolnego Nr (...) w K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia (...) sierpnia 2011 r., znak: (...) Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122 poz. 851 ze zm. ), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa) i § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. Z 2003 r. Nr 6, poz. 69), po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) w K. przy ul. (...), znak: (...) od decyzji (...) Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia (...) lipca 20l1 r. znak: (...) odmawiającej zmiany ostatecznej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia (...) października 2007 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia (...) października 2007 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., po przeprowadzeniu kontroli sanitarnej w Szkole Podstawowej Nr (...) w K., nakazał:
1) doprowadzić do należytego stanu sanitarno-technicznego ściany i sufit w holu głównym, szatni centralnej i korytarzach,
2) uzupełnienie brakującego wyposażenia w sanitariatach
3) doprowadzenie natrysków przy sanitariatach obok Sali gimnastycznej do stanu zapewniającego ich funkcjonowanie
zakreślając termin wykonania obowiązku z pkt 2 do dnia (...) lutego 2008 r., zaś z pkt 1 i 3 do dnia (...) sierpnia 2008 r.
Strona wykonała część obowiązków tj. w zakresie sanitariatów, natomiast w odniesieniu do pozostałych wniosła o przedłużenie terminu ich wykonania.
Do roku 2011 decyzja była na wniosek Dyrektora Szkoły zmieniana trzykrotnie. I tak decyzją z dnia 3 września 2008 r. (...) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. przedłużył termin wykonania obowiązków określonych w pkt 1 i 3 do dnia (...) sierpnia 2009 r. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2009 r. organ ten przedłużył wykonanie ww. obowiązków do dnia (...) sierpnia 2010 r., natomiast decyzją z dnia (.) sierpnia 2010 r. organ przedłużył wykonanie ww. obowiązków do dnia (...) sierpnia 2011 r.
Decyzją z dnia (...) lipca 2011 r. (...) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. odmówił kolejnego przedłużenia wykonania zobowiązań, uznając, iż interes społeczny wymaga by dzieci przebywające w szkole miały zapewnione odpowiednie warunki higieniczno-sanitarne. Decyzja ta została zaskarżona przez stronę, która wniosła o nowy termin wykonania obowiązków tj. do dnia (...) sierpnia 2012 r.
Rozpatrując odwołanie Główny Inspektor Sanitarny, stwierdził, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach ¡placówkach (Dz. U. Z 2003 r. Nr 6, poz. 69) dyrektor szkoły zobowiązany jest do zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek. Przepis zawarty w ww. rozporządzeniu dotyczy również zajęć odbywających się w szkolnych obiektach sportowych.
Główny Inspektor Sanitarny przychylił się do opinii (...) Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., iż kolejna zmiana terminu realizacji decyzji z dnia (...) października 2007 r. znak (...) oznacza dalsze opóźnienia w zapewnieniu uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków, co jest sprzeczne z interesem społecznym. W interesie społecznym jest niezwłoczne doprowadzenie boisk szkolnych do należytego stanu technicznego.
Powyższa decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr (...) w K. reprezentowany przez Dyrektora.
W uzasadnieniu skargi Dyrektor placówki wskazała, że od (...) października 2007 r. podejmowała nieustannie działania mające na celu zdobycie środków finansowych na wykonanie ww. decyzji. W związku z powyższym wskazała, że do (...) lutego 2008 r. uzupełniono brakujące wyposażenie w sanitariatach, do (...) sierpnia 2008 r. doprowadzono do należytego stanu sanitarno - technicznego ściany i sufit w holu głównym i szatni centralnej, natomiast w drugiej połowie lipca 2011 r. doprowadzono natryski obok sali gimnastycznej do stanu zapewniającego ich funkcjonowanie. Ponadto do (...) sierpnia 2009 r. wykonano generalny remont elewacji budynku, bowiem odpadające tynki i gzymsy zagrażały zdrowiu i życiu uczniów i pracowników. Ta inwestycja pochłonęła ogromne środki finansowe. Podała również, że w pierwszej połowie 2010 r. Urząd Miasta K. przyznał środki finansowe na realizację pozostałych punktów ww. decyzji, jednakże przyznane środki zostały cofnięte, w związku z czym szkoła straciła fundusze potrzebne na realizację nałożonych obowiązków. Dodatkowo podniosła, że w 2010 r. zrealizowano budowę boisk szkolnych, gdyż stan techniczny dotychczasowych zagrażał zdrowiu i bezpieczeństwu uczniów, a w 2011 r. do Szkoły Podstawowej Nr (...) w K. zostało przeniesione Samorządowe Przedszkole Nr (...). Adaptacja budynku na ten cel, również pod względem sanitarno - technicznym pochłonęła ogromne środki finansowe.
Konkludując w ocenie skarżącego od momentu wydania decyzji z dnia (...) października 2007 r. Dyrektor Zespołu Szkolno - Przedszkolnego Nr (...) w K. podejmowała liczne działania zmierzające do zdobycia środków finansowych na wykonanie nałożonych obowiązków. Sukcesywnie, w miarę możliwości i zdobytych środków finansowych wykonał w całości pkt. 2 i 3 oraz w części pkt. 1. Do wykonania pozostało doprowadzenie do należytego stanu sanitarno - technicznego ściany i sufity korytarzy. Dodatkowo w w/w okresie Dyrektor placówki zrealizowała trzy inwestycje, które wymagały wysokich nakładów finansowych. Ich realizacja służyła przede wszystkim poprawie stanu technicznego i sanitarnego budynku i otoczenia, a tym samym bezpieczeństwa przebywających tu uczniów, pracowników, rodziców i innych osób. W związku z powyższym zwróciła się z prośbą o uchylenie zaskarżonej decyzji i przedłużenie terminu wykonania decyzji z dnia (...) października 2007 r., znak (...) w pozostałym zakresie, tzn. części pkt. 1 (doprowadzenie do należytego stanu sanitarno - technicznego ścian i sufitów korytarzy) do (...) sierpnia 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wyczerpuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ppsa.
Podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 155 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
W niniejszej sprawie (...) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając w oparciu o art. 155 kpa odmówił stronie przedłużenia terminu wykonania decyzji w zakresie dotyczącym punktu 1 i 3 tj. doprowadzenia do należytego stanu sanitarno-technicznego ściany i sufit w holu głównym, szatni centralnej i korytarzach oraz doprowadzenie natrysków przy sanitariatach obok Sali gimnastycznej do stanu zapewniającego ich funkcjonowanie.
Tymczasem w odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazuje wyraźnie, że uzupełniono brakujące wyposażenie w sanitariatach, doprowadzono do należytego stanu sanitarno-technicznego ściany i sufit w holu głównym i szatni centralnej oraz doprowadzono natryski obok sali gimnastycznej do stanu zapewniającego ich funkcjonowanie. W rezultacie precyzuje, że zwraca się z prośbą o przedłużenie terminu wykonania decyzji z dnia (...) października 2007 r. jedynie w pozostałym zakresie tj. części punktu 1 tej decyzji (doprowadzenie do należytego stanu sanitarno-technicznego ściany i sufity korytarzy).
Po rozpatrzeniu ww. odwołania Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a zatem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie obejmujące odmowę zmiany decyzji w zakresie przedłużenia terminu wykonania obowiązków z całego punktu 1 i punktu 3 ww. decyzji z dnia (...) października 2007 r. W konsekwencji należy uznać, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy orzekały w odniesieniu do nieaktualnego stanu faktycznego sprawy i wbrew żądaniu strony, które wprawdzie pierwotnie dotyczyło wykonania w całości obowiązków z pkt 1 i 3 decyzji z dnia (...) października 2007 r., jednakże po sprecyzowaniu przez stronę odwołującą się uległo znacznej modyfikacji.
Jako niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której organ administracji publicznej dokonuje oceny na żądanie strony możliwości zmiany decyzji administracyjnej w trybie art. 155 kpa w oderwaniu od właściwej treści żądania. Obowiązkiem organu jest ustalić jednoznacznie zakres zmiany, o który wnosi strona i orzec wyłącznie co do tego przedmiotu. Skoro strona nie wnosiła o zmianę całego pkt 1 i pkt 3 ww. decyzji z dnia (...) października 2007 r. to organ mógł orzec wyłącznie w odniesieniu do zmiany terminu wykonania części pkt 1 ww. decyzji, na który wskazała strona. W sytuacji, gdy żądanie strony ulega modyfikacji na etapie postępowania odwoławczego organ odwoławczy zobowiązany jest zastosować art. 138 § 2 kpa i przekazac sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, mając na uwadze wyrażoną w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego.
Reasumując w niniejszej sprawie Główny Inspektor Sanitarny naruszył art. 155 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, ponieważ wykroczył poza żądanie strony jednoznacznie zmodyfikowane w postępowaniu odwoławczym, orzekając w odniesieniu do terminu wykonania części obowiązków, które już zostały przez stronę zrealizowane. Z tego powodu Sąd uwzględnił skargę dopatrując się z urzędu istotnego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał także za zasadne zastosowanie art. 135 ppsa i uchylenie decyzji organu I instancji, gdyż jest do konieczne do końcowego załatwienia sprawy, czyli rozstrzygnięcia przez organy obu instancji w stosunku do właściwie ustalonego żądania strony, na podstawie art. 155 kpa.
Prowadząc ponownie postępowanie (...) Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny zobowiązany będzie do jednoznacznego ustalenia żądania strony i rozstrzygnięcia w trybie art. 155 kpa o ewentualnej zmianie decyzji z dnia (...) października 2007 r. lub odmowie jej zmiany wyłącznie w odniesieniu do przedmiotu żądania strony.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło