VII SA/Wa 2785/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi Miasta W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2025 r. nr 1179/2025 w przedmiocie nakazu sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2) zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Miasta W. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 2785/25 UZASADNIENIE Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr 1179/2025 z dnia 9 września 2025 r., znak: WOP.7722.330.2025.API, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418), po rozpatrzeniu zażalenia Miasta W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy Nr IIWT/441/2025 z dnia 29 lipca 2025 r., znak: PINB.IIWT.5144.223.2025.MCE, nakładające na Miasto W. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie 30 dnia od daty, kiedy w/w postanowienie stanie się ostateczne, ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] (działka nr ew. [...], obr: [...]) w W. – utrzymał w mocy postanowienie Nr IIWT/441/2025 z dnia 29 lipca 2025 r., znak: PINB.IIWT.5144.223.2025.MCE. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Do organu I instancji dnia 21 lipca 2025 r. wpłynęła opinia techniczna dotycząca stanu technicznego budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] (dz. ew. nr: [...], obr. [...]) w Dzielnicy T. w W. opracowana przez mgr inż. L. R., z której wynikało, że budynek stwarza realne i bezpośrednie zagrożenie wystąpienia katastrofy budowlanej. Dnia 25 lipca 2025 r. przeprowadzono czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości, podczas których ustalono, że budynek mieszkalny jest w bardzo złym stanie technicznym. W dniu kontroli brak było dostępu do wnętrza obiektu. W czasie oględzin z zewnątrz stwierdzono: spękania ścian zewnętrznych - pęknięcie ściany frontowej o znacznej rozwartości; odparzony tynk zewnętrzny grożący odpadnięciem; ślady zawilgoceń. Stwierdzono zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z bardzo złym stanem technicznym budynku, gdyż pęknięta ściana frontowa może grozić zawaleniem. Jednocześnie przyjęto, że budynek jest prawdopodobnie użytkowany w zakresie jego parteru. Wskazano, że stosownie do treści art. 66 ustawy Prawo budowlane to na właścicielu ciąży obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Przez należyty stan techniczny obiektu budowlanego rozumieć należy sprawność techniczną obiektu jako całości, a także poszczególnych jego elementów, wyznaczoną na podstawie przepisów prawa, w tym przepisów techniczno-budowlanych, a także zasad wiedzy technicznej. Zgodnie z art. 62 ust. 3 ww. ustawy organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Samo stwierdzenie, że stan obiektu może stworzyć zagrożenie dla dóbr wymienionych w art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, jest wystarczającą przesłanką do zastosowania trybu ww. przepisu. Organ powiatowy stwierdził, że sporządzenie takiej ekspertyzy jest konieczne celem sprecyzowania wniosków odnośnie możliwości dalszej eksploatacji obiektu i zakresu wykonania niezbędnych napraw i remontów. Mając na uwadze powyższe, organ powiatowy postanowieniem Nr IIWT/441/2025 z dnia 29 lipca 2025 r., znak: PINB.IIWT.5144.223.2025.MCE, na podstawie art. 62 ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a. nałożył na właściciela budynku Miasto W. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w tut. Inspektoracie z siedzibą przy ul. [...] w W. ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] (dz. ew. nr: [...], obr: [...]) w Dzielnicy T. w W. Zaznaczono, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości należy podać sposób ich usunięcia. Nałożony obowiązek należało wykonać w terminie 30 dni od daty, kiedy postanowienie stanie się ostateczne. Po rozpatrzeniu zażalenia na ww. rozstrzygnięcie, organ II instancji postanowieniem Nr 1179/2025 z dnia 9 września 2025 r., znak: WOP.7722.330.2025.API utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu bądź jego części, które mogłoby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Musi zatem istnieć nie tylko zły stan techniczny obiektu budowlanego, ale także występujące potencjalne zagrożenie, które się z nim wiąże. Organ powiatowy stwierdził w przedmiotowej sprawie wystąpienie ww. przesłanek, bowiem jak już wcześniej wskazano budynek znajduje się w złym stanie technicznym, a w wyniku powyższego stanowi zagrożenie co najmniej częściowym zawaleniem. Jednocześnie wskazano, że organ nadzoru budowlanego nie może samodzielnie ocenić, przy użyciu dostępnych środków techniczno-organizacyjnych szczegółowych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu (spękań ścian zewnętrznych, w tym znacznego pęknięcia ściany frontowej), a dalej ewentualnego zakresu robót naprawczych niezbędnych do wykonania. Dokonanie ustaleń stanu faktycznego w powyższym względzie możliwe jest jedynie poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane. W ocenie organu wyższej instancji stwierdzone przez organ kontrolowany okoliczności w sposób wystarczający uzasadniają nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, która dokładnie oceni stan techniczny obiektu, oraz określi ewentualne roboty budowlane konieczne do wykonania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo został ustalony także adresat spornego postanowienia. Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować i utrzymywać obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, jak też utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Natomiast w świetle art. 62 ust. 1 zd. 1 ww. ustawy obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli (...). Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku określonego w sentencji postanowienia na skarżącą. Z wypisu z rejestru gruntów z dnia 23 lipca 2025r. znajdującego się w aktach sprawy wynika bowiem, iż właścicielem nieruchomości jest Miasto W. Organ podniósł również, iż niezależnie od objęcia działki ew. nr [...] z obr. [...] działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, obowiązek określony w sentencji zaskarżonego postanowienia winien być nałożony na obecnego właściciela, tj. Miasto W. Zły stan techniczny spornego budynku stwarza bowiem niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia ludzkiego, celowe zatem jest podjęcie bezzwłocznych działań mających na celu wyeliminowanie takiego stanu. W złożonym zażaleniu wskazano, iż postępowanie reprywatyzacyjne dotyczące obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania nie zostało zakończone, a skarżący wskazuje jedynie, iż posiada wiedzę o toczącym się postępowaniu. Jednak nie podaje dalej, na jakim jest ono etapie oraz kto jest domniemanym właścicielem spornego budynku. W aktach sprawy zaś brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikało prawo innego podmiotu niż skarżący do władania nieruchomością. Oczekiwanie na zakończenie postępowania reprywatyzacyjnego, które z zasady ma długotrwały charakter, może powodować utrzymywanie się dalszego występowania zagrożenia. Zasadnym zatem było wydanie skarżonego postanowienia, gdzie za adresata przyjęto stronę skarżącą. Skargę na postanowienie Nr 1179/2025 z dnia 9 września 2025 r., znak: WOP.7722.330.2025.API złożyło Miasto W., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: przepisów prawa materialnego: art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - w ten sposób, że organy obydwu instancji nie uwzględniły przy orzekaniu posiadanej dokumentacji, z której jednoznacznie wynika, że budynek położony na nieruchomości przy ul. [...] W., którego zabezpieczenie nakazano Miastu W., stanowi własność osób fizycznych, w konsekwencji czego obowiązek zabezpieczenia budynku został nałożony na podmiot nie będący jego właścicielem. art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane - w ten sposób, że organy obydwu instancji nie uwzględniły przy orzekaniu posiadanej dokumentacji, z której jednoznacznie wynika, że budynek położony na nieruchomości przy ul. [...] W., którego zabezpieczenie nakazano Miastu W., stanowi własność osób fizycznych, w konsekwencji czego obowiązek zabezpieczenia budynku został nałożony na podmiot nie będący jego właścicielem, podczas gdy taki obowiązek powinien zostać nałożony na właściciela (osoby fizyczne) bądź zarządcę nieruchomości. przepisów postępowania: art. 76 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. - w ten sposób, że organy obydwu instancji nie uwzględniły przy orzekaniu posiadanej dokumentacji, z której jednoznacznie wynika, że budynek położony na nieruchomości przy ul. [...] W., którego zabezpieczenie nakazano Miastu W., stanowi własność osób fizycznych. art. 10 § 1-2 k.p.a. - poprzez nieumożliwienie Miastu W. czynnego udziału w postępowaniu, możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie oraz odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że nieruchomość położona przy ul. [...] stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Działka ta stanowi własność m. W., znajduje się jednak w posiadaniu spadkobierców/następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych. W Biurze Spraw Dekretowych Urzędu m.st. Warszawy prowadzone jest postępowanie reprywatyzacyjne obejmujące powyższą nieruchomość. Zgodnie z art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, budynki oraz inne przedmioty, znajdujące się na gruntach, przechodzących na własność gminy m. W., pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Bezspornym zatem jest, że w niniejszej sprawie prawo własności budynku położonego na nieruchomości przy ul. przysługuje osobom fizycznym - spadkobiercom poprzednich właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., którzy są stronami postępowania administracyjnego o zwrot ww. nieruchomości. Strona skarżąca podała przy tym imiona i nazwiska spadkobierców dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, wraz z ich adresami oraz wskazała, że to te osoby powinny być uczestnikami postępowania oraz adresatami obowiązków z zakresu prawa budowlanego. Ponadto wskazano, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i postanowienie organu I instancji zostały wydane tego samego dnia, tj. 29 lipca 2025 r. Nie zapewniono zatem stronie - m. W. czynnego udziału w postępowaniu, możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie oraz odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 10 § 1-2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe wniesiono: na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. o uchylenie skarżonego postanowienia w całości; na podstawie art. 135 p.p.s.a. o rozważenie przez Sąd uchylenia w całości postanowienia organu I instancji; na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację wskazaną w postanowieniu Nr 1179/2025 z dnia 9 września 2025 r., znak: WOP.7722.330.2025.API. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 1179/2025 z dnia 9 września 2025r. , utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy Nr IIWT/441/2025 z dnia 29 lipca 2025r. , nakładające na Miasto W. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie 30 dni, ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku położonego przy ul. [...] w W. ( działka nr ew. [...] obręb [...]). Zgodnie z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, który stanowił podstawę prawna zaskarżonego postanowienia, organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5-6a, przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności (ust. 4). Mając na uwadze literalne brzmienie przytoczonego przepisu – przyjąć należy, że dopuszczalne jest jednoczesne zastosowanie przez właściwy organ środków w postaci obowiązku przeprowadzenia kontroli oraz przedłożenia ekspertyzy. Wątpliwości interpretacyjne mogą się natomiast wiązać z tym, że w treści przepisu nie została doprecyzowana forma, w jakiej orzeczenia w tym przedmiocie powinny być podjęte. Wskazać jednak należy, że w orzecznictwie ukształtował się pogląd o dopuszczalności określenia w decyzji obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego jednocześnie rozstrzyga o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia kontroli. Jeżeli zachodzi potrzeba dostarczenia samej ekspertyzy, to organ orzeka o tym w drodze postanowienia. Natomiast orzeczenie wyłącznie o nakazie przeprowadzenia kontroli powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. W piśmiennictwie wskazano, że w zależności od konkretnego stanu faktycznego, ustalenia dokonane przez organ co do stanu technicznego obiektu budowlanego mogą stanowić wystarczającą podstawę do nakazania przeprowadzenia kontroli i w takim przypadku, jeżeli będzie to konieczne, organ nadzoru budowlanego w decyzji może orzec również obowiązku przedstawienia ekspertyzy. Wyniki przeprowadzonej kontroli oraz treść przedłożonej ekspertyzy mogą stanowić podstawę do podjęcia decyzji przewidzianej w art. 66 bądź art. 67 Prawa budowlanego. Możliwa jest również sytuacja gdy w trakcie postępowania organ dojdzie do przekonania, że niezbędne jest wykonanie ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego. Wówczas orzeczenie o obowiązku przedstawienia ekspertyzy ma charakter dowodowy, a właściwą formą działania będzie forma postanowienia, zgodnie z art. 123 § 1 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 lipca 1999 r., II SA/Po 1886/98; 28 listopada 2001 r., SA/Sz 2346/99, 14 października 1999 r., IV SA 1622/97, 11 kwietnia 2010 r., II OSK 711/09; 1 sierpnia 2012 r., II OSK 820/11, oraz Prawo budowlane. Komentarz, pod. red. A. Glinieckiego, wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 582-583). W uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r., II OPS 4/15 przyjęto, że art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, w zakresie przewidzianej w nim możliwości zobowiązania właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego, nie jest unormowaniem samodzielnym, lecz stosowanym w związku z art. 81c ust. 2-4 prawa budowlanego. Uwarunkowania niniejszej sprawy pozwalały więc na wydanie postanowienia w trybie wymienionych przepisów, aczkolwiek prawidłowe było zastosowanie wyłącznie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jako podstawy nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej przedmiotowego obiektu budowlanego. Niewątpliwie okoliczności sprawy przedstawione przez organy obu instancji uzasadniały podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie wymienionego przepisu. W tym zakresie stanowisko organów nadzoru budowlanego wymagało skorygowania, nie miało to jednak wpływu na wynik postępowania. W przypadku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 66 prawa budowlanego bardzo ważne jest prawidłowe ustalenie i ocena występujących nieprawidłowości, jak również optymalny wybór metody ich usunięcia, uwzględniający interesy wszystkich użytkowników obiektu. Decyzja wydana na podstawie ww. normy powinna być zatem poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym zmierzającym do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zaś wybór sposobu skorygowania nieprawidłowości powinien być poparty odpowiednią wiedzą specjalistyczną. Takiej merytorycznej i fachowej oceny może dokonać wyłącznie osoba posiadająca określoną wiedzę (wyrok WSA w Poznaniu z 6.08.2025 r., IV SA/Po 498/25, LEX nr 3897018). W tym miejscu należy zauważyć, iż art. 66 Prawa budowlanego stanowi najdonioślejszy przykład konkretyzacji nakazu przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa bud. Obliguje on właściwy organ do wszczęcia postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Pomimo, iż art. 66 Prawa budowlanego wymaga uprzedniego stwierdzenia określonych nieprawidłowości należy przyjąć, iż chodzi tu o sytuację, w której niejako prima facie istnieje przekonanie, iż przesłanki z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego zostały spełnione. Obiektywne i definitywne stwierdzenie ich powstania jest bowiem możliwe dopiero w toku postępowania (opartego na odpowiednich dowodach - dokumentach, zeznaniach świadków, opiniach biegłych czy oględzinach (art. 75 § 1 k.p.a.)) ( wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2001 r., IV SA 1103/99, LEX nr 53388), które będzie się kończyć wydaniem decyzji administracyjnej nakazującej ich usunięcie. Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wskazać trzeba, iż art. 66 ustawy Prawo budowlane znajduje się w Rozdziale 6 wymienionej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Należy zauważyć, że przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 przywołanej ustawy. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 25 lipca 2025 r. wynika, że przedmiotowy budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. W budynku występują spękania ścian zewnętrznych, a pękniecie na ścianie frontowej charakteryzuje znaczna rozwartość. Ścian frontowa grozi zawaleniem i stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że odpowiedzialność za właściwy stan techniczny obiektu budowlanego spoczywa na właścicielu lub zarządcy. Podmioty te winny z własnej inicjatywy podejmować niezbędne środki prowadzące do osiągnięcia założonego przez ustawodawcę celu. Twierdzenie to znajduje także odzwierciedlenie w normie art. 61 Prawa budowlanego , określającej krąg podmiotów do których organ nadzoru budowlanego może kierować nakaz wykonania obowiązków na podstawie art. 66 ust 1 Prawa budowlanego. Adresatem nakładanego obowiązku, w tym także opisanego w art. 62 ust 3 Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który w myśl art. 61 ww. ustawy jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. O ile w art. 62 ustawy Prawo budowlane nie został wskazany wyraźnie adresat obowiązku nakładanego na podstawie ust. 3, to wskazówką interpretacyjną jest samo umiejscowienie tego przepisu w rozdziale 6 Prawa budowlanego pt. "Utrzymanie obiektów budowlanych", który podyktowany jest określeniem obowiązków związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego, spoczywających na jego właścicielu lub zarządcy. Podmioty te powinny być zatem również adresatem obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu przewidzianego w art. 62 ust. 3 ww. ustawy. Wskazanie takiego obowiązku na podstawie ww. przepisu będzie bowiem zwykle konsekwencją nie uczynienia zadość - spoczywającym właśnie na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego - obowiązkom utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, bez dopuszczania do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ww. ustawy). Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wypowiedzi doktryny (por.: wyroki NSA: z 6 lutego 2013 r., II OSK 1852/11, CBOSA; z 2 grudnia 2015 r., II OSK 838/14, CBOSA; A. Despot-Mładanowicz (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, uw. 10 do art. 66). Jedynie wyjątkowo, w sytuacji niemożności ustalenia właściciela lub zarządcy danego obiektu, orzecznictwo dopuszcza uczynienie adresatem takiej decyzji innego podmiotu (faktycznie władającego nieruchomością - zob. wyrok NSA z 12 stycznia 2017 r., II OSK 976/15, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie kluczową okolicznością pozostaje, że budynek, którego sprawa dotyczy to nieruchomość w., objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy ( dalej dekret). W dniu 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy m. W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa. Następnie na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1817) grunt ten stał się własnością Miasta W. Względem tej nieruchomości, jak wynika z informacji pozyskanych z Biura Spraw Dekretowych Urzędu m. st. Warszawy ( pismo z 11 sierpnia 2025 r.), toczy się postępowanie w trybie art. 7 tego dekretu, którego celem jest rozpoznanie wniosku złożonego w dniu 26 kwietnia 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do przedmiotowego gruntu. W związku z poszukiwaniem następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości, postępowanie to było zawieszone postanowieniem z dnia 8 maja 2015r., a następnie podjęte postanowieniem Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 17 kwietnia 2023r. i nie zakończone do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy. Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. W., dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (art. 7 ust. 2). Jeżeli budynek został wzniesiony przed wejściem w życie dekretu (przed 1945 r.), co w sprawie niniejszej miało miejsce i wniosek o przyznanie własności czasowej został złożony, budynek co do zasady nie stał się automatycznie własnością gminy (Skarbu Państwa) na podstawie art. 8 dekretu. Właściciele budynków pozostawali ich prawnymi właścicielami, mimo utraty gruntu. Na gruncie dekretu, jako wyjątku od zasady superficies solo cedit, do czasu rozpoznania wniosku dekretowego, mamy do czynienia z odrębną własnością gruntu i budynku. Z tego względu należy uznać za całkowicie uprawniony zarzut egzekucyjny Prezydenta m. st. Warszawy co do błędu osoby zobowiązanej, bowiem do czasu ostatecznego rozpoznania wniosku dekretowego, budynek nadal pozostaje własnością dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych. Jak trafnie zauważa się w orzecznictwie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1432/20, orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt SK 41/09, OTK-A 2011/5/40, pkt 3.1), co zresztą dość jasno wynika z wspomnianego art. 5 dekretu, budynki znajdujące się na gruntach w. przechodzących na własność gminy m. W., pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Od chwili wejścia w życie dekretu budynki znajdujące się na nieruchomości stawały się przedmiotem odrębnej własności dotychczasowego właściciela. Dekret wprowadził bowiem czasowe odstępstwo od zasady superficies solo cedit. Status prawny utrwalał się w razie uwzględnienia wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 475/09). Natomiast w wypadku odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego albo bezskutecznego upływu terminu do jego złożenia, budynek z powrotem stawał się częścią składową nieruchomości gruntowej, co następowało z mocy prawa (art. 5 i 8 dekretu)- (vide wyrok NSA z 24 września 2024r. , sygn. akt II OSK 2067/23 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny ma oczywiście świadomość, że w praktyce uznawanie za właścicieli budynków osób, które dziesiątki lat temu złożyły wnioski w trybie art. 7 dekretu, a już tym bardziej uznawanie za właścicieli ich następców prawnych, powinno być dokonywane z dużą rozwagą, zważywszy na specyfikę czasów, kiedy to wprowadzono dekret i znaczący upływ czasu od tamtych zdarzeń. Trudności dotyczące tego rodzaju ustaleń nie dają jednak podstaw do negowania instytucji z art. 5 dekretu i istnienia realnej, prawnej możliwości przypisania własności budynku na nieruchomości w. spadkobiercom dawnych właścicieli. Tym bardziej, że z dokumentów prowadzonego przez Prezydenta m.st. Warszawy postępowania wynika, że ustalono krąg następców prawnych właścicieli budynku, co potwierdza także treść skargi wymieniająca 13 osób. Należy także podkreślić, że przedmiotowy budynek od kilkudziesięciu lat pozostaje w nieprzerwanym posiadaniu części następców prawnych byłych właścicieli, którzy wykonują swoje uprawnienia , korzystając z nieruchomości, o czym świadczy pismo H. N. , M. J. i K. J. kierowane do Urzędu Dzielnicy T. m. W. z dnia 13 października 2025r., którego opis dołączono do skargi. Skoro więc Miasto W. nie jest właścicielem budynku przy ul. [...] w W., ani jego zarządcą, to uczynienie go adresatem obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku wynikający z zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji nastąpiło z naruszeniem art. 61 Prawa budowlanego. Konkludując, PINB dla m.st. Warszawy ponownie dokona analizy akt sprawy biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sądu i ponownie ustali – zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami – podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku z art. 62 ust 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do budynku położonego przy ul. [...] w W. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., w sentencji wyroku orzekł o uchyleniu obu postanowień . O kosztach Sąd, na podstawie na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 118), orzekł w pkt II sentencji wyroku.