VII SA/Wa 2786/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły asesor WSA Nina Beczek Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2025 r. nr 962/2025 w przedmiocie nakazu wykonania zabezpieczeń budynku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Miasta W. kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 2786/25 UZASADNIENIE Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr 962/2025 z dnia 9 września 2025 r., znak: WOP.7721.562.2025.API, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418), po rozpatrzeniu odwołania Miasta Stołecznego Warszawy od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy Nr IIWT/359/2025 z dnia 29 lipca 2025 r., znak: PINB.IIWT.5144.223.2025.MCE, nakazującej Miastu Stołecznemu Warszawa wykonanie zabezpieczeń budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] (dz. ew. nr [...], obr: [...]) w W. poprzez: zabezpieczenie okien na poziomie parteru materiałem budowlanym celem zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich, wygrodzenie terenu wokół nieruchomości, celem zapewnienia strefy bezpiecznej, umieszczenie na ogrodzeniu ww. nieruchomości zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, oraz zakazującej użytkowania w/w budynku do czasu usunięcia nieprawidłowości, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności – utrzymał w mocy decyzję Nr IIWT/359/2025 z dnia 29 lipca 2025 r., znak: PINB.IIWT.5144.223.2025.MCE. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Do organu I instancji dnia 21 lipca 2025 r. wpłynęła opinia techniczna dotycząca stanu technicznego budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] (dz. ew. nr: [...], obr. [...]) w Dzielnicy T. w W. opracowana przez mgr inż. L. R. Wskazywała ona na następujące nieprawidłowości: liczne spękania ścian konstrukcyjnych, zniszczenie części stropu między pierwszą kondygnacją a strychem, zapadnięty strop między parterem a pierwszą kondygnacją (płyta Kleina w stanie awaryjnym), zapadnięty narożnik budynku (skutkujący odcięciem części ściany frontowej), przegniła i uszkodzona więźba dachowa, ślady zalań ścian zewnętrznych wodą opadową, ślady zalań i uszkodzeń zewnętrznej klatki schodowej, liczne zapleśnienia i zagrzybienia kondygnacji. Dnia 25 lipca 2025 r. przeprowadzono czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości, podczas których ustalono, że budynek mieszkalny jest w bardzo złym stanie technicznym. W dniu kontroli brak było dostępu do wnętrza obiektu. W czasie oględzin z zewnątrz stwierdzono: spękania ścian zewnętrznych - pęknięcie ściany frontowej o znacznej rozwartości; odparzony tynk zewnętrzny grożący odpadnięciem; ślady zawilgoceń. Stwierdzono zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z bardzo złym stanem technicznym budynku, gdyż pęknięta ściana frontowa może grozić zawaleniem. Jednocześnie przyjęto, że budynek jest prawdopodobnie użytkowany w zakresie jego parteru. Wskazano, że stosownie do treści art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może: zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1); jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 2); jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3); powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4). Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane kwestia stanu technicznego budynku leży w gestii właściciela lub zarządcy budynku. To właściciel lub zarządca obiektu budowlanego zobowiązany jest do zapewnienia utrzymania odpowiedniego stanu technicznego i estetycznego obiektu w celu niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. W związku z jednoznacznie stwierdzonym podczas czynności kontrolnych występującym zagrożeniem życia i zdrowia ludzi spowodowanym złym stanem technicznym budynku, który oceniono jako przedkatastrofalny – pęknięta ściana frontowa może grozić zawaleniem – organ powiatowy zobligowany był do skorzystania z uprawnień przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania obowiązku. Nieprawidłowością w niniejszym przypadku jest istniejące zagrożenie, które należy usunąć w trybie natychmiastowym poprzez wykonanie określonych prac budowlanych. Jednocześnie organ, mając na uwadze zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia występujące na skutek złego stanu technicznego przedmiotowego budynku, odstąpił od zasady określonej w art. 10 ust. 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, organ powiatowy decyzją Nr IIWT/359/2025 z dnia 29 lipca 2025 r., znak: PINB.IIWT.5144.223.2025.MCE, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 w związku z art. 61 oraz art. 83 ust 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 i art. 108 § 1 k.p.a. nakazał Miastu Stołecznemu Warszawa wykonanie zabezpieczeń budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] (dz. ew. nr: [...], obr: [...]) w dzielnicy T. w W., poprzez: zabezpieczenie okien na poziomie parteru materiałem budowlanym celem zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich, wygrodzenie terenu wokół nieruchomości, celem zapewnienia strefy bezpiecznej, umieszczenie na ogrodzeniu ww. nieruchomości zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, oraz zakazał użytkowania budynku do czasu usunięcia nieprawidłowości. Wskazano, że roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane, zaś obowiązek ich wykonania podlega realizacji w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Na podstawie art. 108 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. rozstrzygnięcia, organ II instancji decyzją Nr 962/2025 z dnia 9 września 2025 r., znak: WOP.7721.562.2025.API utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że zdaniem organu odwoławczego organ kontrolowany prawidłowo zastosował przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Jego zastosowanie zostało poprzedzone przeprowadzonymi w dniu 25 lipca 2025 r. oględzinami, z których sporządzono protokół. Na jego podstawie stwierdzono, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w W. stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, gdyż znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, przede wszystkim w budynku występują spękania ścian zewnętrznych. Zdaniem kontrolujących ściana frontowa budynku grozi zawaleniem i stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa. W decyzji organu I instancji określono dokładnie, jakie czynności zabezpieczające powinny zostać podjęte w celu usunięcia stwierdzonego zagrożenia. Nakazanie dokonania tych czynności jest zdaniem organu odwoławczego uzasadnione i znajduje swoje odzwierciedlenie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. Stwierdzono także, że organ niższej instancji prawidłowo określił adresata swojej decyzji. Zgodnie z przepisem art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 (pkt 1); zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (pkt 2). Z wypisu z rejestru gruntów z dnia 23 lipca 2025 r. znajdującego się w aktach sprawy wynika bowiem, iż właścicielem nieruchomości jest Miasto W., zatem decyzja organu powiatowego została skierowana do prawidłowego podmiotu wymienionego w ww. przepisie. Organ podniósł również, że co prawda wobec przedmiotowego budynku toczy się postępowanie reprywatyzacyjne, które nie zostało zakończone (co wynika z odwołania strony skarżącej), jednak nie jest wiadomym, kto jest domniemanym właścicielem spornego budynku. Oczekiwanie na zakończenie się takiego postępowania, które z zasady jest postępowaniem długotrwałym, wiązałoby się z utrzymywaniem stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia ze względu na kondycję przedmiotowego budynku. Natomiast ustawowym zadaniem organów nadzoru budowlanego jest przede wszystkim kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, a w szczególności podejmowanie interwencji w celu niedopuszczenia do takiego pogorszenia się stanu technicznego obiektu, który zagraża bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzi oraz mienia. Bezpieczeństwo to jest bowiem wartością bezwzględnie najwyższą i obowiązkiem organów administracji jest przeciwdziałanie powołanemu zagrożeniu. Skargę na decyzję Nr 962/2025 z dnia 9 września 2025 r., znak: WOP.7721.562.2025.API złożyło Miasto W., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: przepisów prawa materialnego: art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. W. - w ten sposób, że organy obydwu instancji nie uwzględniły przy orzekaniu posiadanej dokumentacji, z której jednoznacznie wynika, że budynek położony na nieruchomości przy ul. [...] W., którego zabezpieczenie nakazano Miastu W., stanowi własność osób fizycznych, w konsekwencji czego obowiązek zabezpieczenia budynku został nałożony na podmiot nie będący jego właścicielem. art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane - w ten sposób, że organy obydwu instancji nie uwzględniły przy orzekaniu posiadanej dokumentacji, z której jednoznacznie wynika, że budynek położony na nieruchomości przy ul. [...] W., którego zabezpieczenie nakazano Miastu W., stanowi własność osób fizycznych, w konsekwencji czego obowiązek zabezpieczenia budynku został nałożony na podmiot nie będący jego właścicielem, podczas gdy taki obowiązek powinien zostać nałożony na właściciela (osoby fizyczne) bądź zarządcę nieruchomości. przepisów postępowania: art. 76 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. - w ten sposób, że organy obydwu instancji nie uwzględniły przy orzekaniu posiadanej dokumentacji, z której jednoznacznie wynika, że budynek położony na nieruchomości przy ul. [...] W., którego zabezpieczenie nakazano Miastu W., stanowi własność osób fizycznych. art. 10 § 1-2 k.p.a. - poprzez nieumożliwienie Miastu W. czynnego udziału w postępowaniu, możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie oraz odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że nieruchomość położona przy ul. [...] stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Działka ta stanowi własność m. W., znajduje się jednak w posiadaniu spadkobierców/następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych. W Biurze Spraw Dekretowych Urzędu m. W. prowadzone jest postępowanie reprywatyzacyjne obejmujące powyższą nieruchomość. Zgodnie z art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, budynki oraz inne przedmioty, znajdujące się na gruntach, przechodzących na własność gminy m. W., pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Bezspornym zatem jest, że w niniejszej sprawie prawo własności budynku położonego na nieruchomości przy ul. przysługuje osobom fizycznym - spadkobiercom poprzednich właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., którzy są stronami postępowania administracyjnego o zwrot ww. nieruchomości. Strona skarżąca podała przy tym imiona i nazwiska spadkobierców dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, wraz z ich adresami oraz wskazała, że to te osoby powinny być uczestnikami postępowania oraz adresatami obowiązków z zakresu prawa budowlanego. Ponadto wskazano, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i decyzja organu I instancji zostały wydane tego samego dnia, tj. 29 lipca 2025 r. Nie zapewniono zatem stronie - m. W. czynnego udziału w postępowaniu, możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie oraz odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 10 § 1-2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe wniesiono: na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. o uchylenie skarżonej decyzji w całości; na podstawie art. 135 p.p.s.a. o rozważenie przez Sąd uchylenia w całości decyzji organu I instancji; na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację wskazaną w decyzji Nr 962/2025 z dnia 9 września 2025 r., znak: WOP.7721.562.2025.API. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 962/2025 z dnia 9 września 2025r. , utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy Nr IIWT/359/2025 z dnia 29 lipca 2025r. , nakazującą Miastu W. wykonanie zabezpieczeń budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości przy ul. [...] ( dz. nr ew. [...], z obrębu [...]) w W. poprzez : 1. zabezpieczenie okien na poziomie parteru materiałem budowlanym celem zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich; 2. wygrodzenie terenu wokół nieruchomości, celem zapewnienia strefy bezpiecznej; 3. umieszczenie na ogrodzeniu nieruchomości zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia; oraz zakazującej użytkowania w/w budynku do czasu usunięcia nieprawidłowości- w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Przesłanką zastosowania przez organy art. 66 ustawy Prawo budowlane winno jedynie ustalenie przez ten organ, że obiekt budowlany jest: 1) użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku; 2) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska; 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Ponadto organy miały mieć na uwadze to, że na podstawie art. 66 ww. ustawy organ nadzoru budowlanego mógł nakazać właścicielowi lub zarządcy budynku jedynie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W tym miejscu należy zauważyć, iż art. 66 Prawa budowlanego stanowi najdonioślejszy przykład konkretyzacji nakazu przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa bud. Obliguje on właściwy organ do wszczęcia postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Pomimo iż art. 66 Prawa budowlanego wymaga uprzedniego stwierdzenia określonych nieprawidłowości należy przyjąć, iż chodzi tu o sytuację, w której niejako prima facie istnieje przekonanie, iż przesłanki z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego zostały spełnione. Obiektywne i definitywne stwierdzenie ich powstania jest bowiem możliwe dopiero w toku postępowania (opartego na odpowiednich dowodach - dokumentach, zeznaniach świadków, opiniach biegłych czy oględzinach (art. 75 § 1 k.p.a.)) ( wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2001 r., IV SA 1103/99, LEX nr 53388), które będzie się kończyć wydaniem decyzji administracyjnej nakazującej ich usunięcie. Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wskazać trzeba, iż art. 66 ustawy Prawo budowlane znajduje się w Rozdziale 6 wymienionej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Należy zauważyć, że przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 przywołanej ustawy. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 25 lipca 2025 r. wynika, że przedmiotowy budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. W budynku występują spękania ścian zewnętrznych, a pękniecie na ścianie frontowej charakteryzuje znaczna rozwartość. Ścian frontowa grozi zawaleniem i stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa. Zgodzić się należy z organami, że decyzje wydawane w oparciu o przepis art. 66 ust 1 Prawa budowlanego mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści omawianego przepisu, to organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (zob. Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 3 wydanie, Warszawa 2009, s. 635-636; por. wyroki NSA z 25 sierpnia 2010 r., II OSK 1328/09; z 20 maja 2011 r., II OSK 916/10; z 14 lutego 2013 r., II OSK 1917/11). Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie cyt. przepisu, musi jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w ust. 1 zagrażają i dlaczego. Zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, że konstrukcja budynku powoduje realne obawy co do możliwości jego zawalenia, co niewątpliwie "może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zasadnie zatem organ uznał, że w tym zakresie wystąpił stan zagrożenia uzasadniający zastosowanie ww. przepisu. Takie stanowisko organu oparło się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym na protokołach kontroli w terenie przeprowadzonych przez PINB dla m.st. Warszawy. Bezsporny był również w sprawie określony w decyzji organu I instancji sposób zabezpieczenia budynku przed dostępem osób trzecich celem uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że odpowiedzialność za właściwy stan techniczny obiektu budowlanego spoczywa na właścicielu lub zarządcy. Podmioty te winny z własnej inicjatywy podejmować niezbędne środki prowadzące do osiągnięcia założonego przez ustawodawcę celu. Twierdzenie to znajduje także odzwierciedlenie w normie art. 61 Prawa budowlanego , określającej krąg podmiotów do których organ nadzoru budowlanego może kierować nakaz wykonania obowiązków na podstawie art. 66 ust 1 Prawa budowlanego. Adresatem nakładanego obowiązku jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, który w myśl art. 61 ww. ustawy jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. O ile w art. 66 ustawy Prawo budowlane nie został wskazany wyraźnie adresat obowiązku nakładanego na podstawie ust. 1, to wskazówką interpretacyjną jest samo umiejscowienie tego przepisu w rozdziale 6 Prawa budowlanego pt. "Utrzymanie obiektów budowlanych", który podyktowany jest określeniem obowiązków związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego, spoczywających na jego właścicielu lub zarządcy. Podmioty te powinny być zatem również adresatem nakazu przewidzianego w art. 66 ust. 1 ww. ustawy. Wydanie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie ww. przepisu będzie bowiem zwykle konsekwencją nie uczynienia zadość - spoczywającym właśnie na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego - obowiązkom utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, bez dopuszczania do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ww. ustawy). Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wypowiedzi doktryny (por.: wyroki NSA: z 6 lutego 2013 r., II OSK 1852/11, CBOSA; z 2 grudnia 2015 r., II OSK 838/14, CBOSA; A. Despot-Mładanowicz (w:) Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, uw. 10 do art. 66). Jedynie wyjątkowo, w sytuacji niemożności ustalenia właściciela lub zarządcy danego obiektu, orzecznictwo dopuszcza uczynienie adresatem takiej decyzji innego podmiotu (faktycznie władającego nieruchomością - zob. wyrok NSA z 12 stycznia 2017 r., II OSK 976/15, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie kluczową okolicznością pozostaje, że budynek, którego sprawa dotyczy to nieruchomość warszawska, objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy ( dalej dekret). W dniu 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy m. st. Warszawy, a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa. Następnie na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1817) grunt ten stał się własnością Miasta st. Warszawy. Względem tej nieruchomości, jak wynika z informacji pozyskanych z Biura Spraw Dekretowych Urzędu m. st. Warszawy ( pismo z 11 sierpnia 2025 r.), toczy się postępowanie w trybie art. 7 tego dekretu, którego celem jest rozpoznanie wniosku złożonego w dniu 26 kwietnia 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do przedmiotowego gruntu. W związku z poszukiwaniem następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości, postępowanie to było zawieszone postanowieniem z dnia 8 maja 2015r., a następnie podjęte postanowieniem Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 17 kwietnia 2023r. i nie zakończone do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy. Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (art. 7 ust. 2). Jeżeli budynek został wzniesiony przed wejściem w życie dekretu (przed 1945 r.), co w sprawie niniejszej miało miejsce i wniosek o przyznanie własności czasowej został złożony, budynek co do zasady nie stał się automatycznie własnością gminy (Skarbu Państwa) na podstawie art. 8 dekretu. Właściciele budynków pozostawali ich prawnymi właścicielami, mimo utraty gruntu. Na gruncie dekretu, jako wyjątku od zasady superficies solo cedit, do czasu rozpoznania wniosku dekretowego, mamy do czynienia z odrębną własnością gruntu i budynku. Z tego względu należy uznać za całkowicie uprawniony zarzut egzekucyjny Prezydenta m. st. Warszawy co do błędu osoby zobowiązanej, bowiem do czasu ostatecznego rozpoznania wniosku dekretowego, budynek nadal pozostaje własnością dotychczasowych właścicieli lub ich następców prawnych. Jak trafnie zauważa się w orzecznictwie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1432/20, orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt SK 41/09, OTK-A 2011/5/40, pkt 3.1), co zresztą dość jasno wynika z wspomnianego art. 5 dekretu, budynki znajdujące się na gruntach warszawskich przechodzących na własność gminy m.st. Warszawy, pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Od chwili wejścia w życie dekretu budynki znajdujące się na nieruchomości stawały się przedmiotem odrębnej własności dotychczasowego właściciela. Dekret wprowadził bowiem czasowe odstępstwo od zasady superficies solo cedit. Status prawny utrwalał się w razie uwzględnienia wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 475/09). Natomiast w wypadku odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego albo bezskutecznego upływu terminu do jego złożenia, budynek z powrotem stawał się częścią składową nieruchomości gruntowej, co następowało z mocy prawa (art. 5 i 8 dekretu)- (vide wyrok NSA z 24 września 2024r. , sygn. akt II OSK 2067/23 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny ma oczywiście świadomość, że w praktyce uznawanie za właścicieli budynków osób, które dziesiątki lat temu złożyły wnioski w trybie art. 7 dekretu, a już tym bardziej uznawanie za właścicieli ich następców prawnych, powinno być dokonywane z dużą rozwagą, zważywszy na specyfikę czasów, kiedy to wprowadzono dekret i znaczący upływ czasu od tamtych zdarzeń. Trudności dotyczące tego rodzaju ustaleń nie dają jednak podstaw do negowania instytucji z art. 5 dekretu i istnienia realnej, prawnej możliwości przypisania własności budynku na nieruchomości warszawskiej spadkobiercom dawnych właścicieli. Tym bardziej, że z dokumentów prowadzonego przez Prezydenta m.st. Warszawy postępowania wynika, że ustalono krąg następców prawnych właścicieli budynku, co potwierdza także treść skargi wymieniająca 13 osób. Należy także podkreślić, że przedmiotowy budynek od kilkudziesięciu lat pozostaje w nieprzerwanym posiadaniu części następców prawnych byłych właścicieli, którzy wykonują swoje uprawnienia , korzystając z nieruchomości, o czym świadczy pismo H. N., M. J. i K. J. kierowane do Urzędu Dzielnicy T. m. W. z dnia 13 października 2025r., którego opis dołączono do skargi. Skoro więc Miasto Stołeczne Warszawa nie jest właścicielem budynku przy ul. [...] w W., ani jego zarządcą, to uczynienie go adresatem obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji nastąpiło z naruszeniem art. 61 Prawa budowlanego. Konkludując, PINB dla m.st. Warszawy ponownie dokona analizy akt sprawy biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sądu i ponownie ustali – zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami – podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku z art. 66 ust 1 Prawa budowlanego w odniesieniu do budynku położonego przy ul. [...] w W. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., w sentencji wyroku orzekł o uchyleniu obu decyzji . O kosztach Sąd, na podstawie na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 118), orzekł w pkt II sentencji wyroku.