VII SA/Wa 279/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wdowa po inwalidzie wojennym, uprawniona do renty rodzinnej, ma prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wdowa po inwalidzie wojennym, która jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym mężu, nie ma prawa do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Przepisy prawa rozróżniają inwalidów wojennych od członków ich rodzin, a uprawnienia do bezpłatnych leków przysługują bezpośrednio inwalidom wojennym lub określonym kategoriom wdów, a nie wszystkim wdowom po inwalidach wojennych pobierającym rentę rodzinną.Stan faktyczny
B. T. zwróciła się o wydanie zaświadczenia uprawniającego do bezpłatnych leków, wskazując, że jest wdową po inwalidzie wojennym i otrzymuje rentę rodzinną. Organ I instancji odmówił przyznania tego uprawnienia, argumentując, że bezpłatne leki przysługują tylko wdowom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych, o których mowa w art. 6-8 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, a nie wdowom uprawnionym do renty rodzinnej po osobie z art. 59 tej ustawy. Prezes NFZ utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, powtarzając argumenty o krzywdzie i prawie do leków wynikającym z art. 28 ustawy o zaopatrzeniu wojennym inwalidów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki skargę oddala
B. T. zwróciła się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K., dalej [...]OW NFZ o "wydanie zaświadczenia uprawniającego do otrzymywania bezpłatnych leków". Wskazała, iż jest wdową po inwalidzie wojennym.
Decyzją z dnia [...] października 2007 r. dyrektor [...]OW NFZ W K. stwierdził, iż B. T. nie przysługuje bezpłatne zaopatrzenie leki. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z wydanym zaświadczeniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2006 r. B. T. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej po osobie, o której mowa w art. 59 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin ( Dz. U. Nr 9 poz. 87 ze zm. ), dalej jako ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. W ocenie organu w myśl art. 46 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), dalej jako ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, bezpłatne zaopatrzenie w leki przysługuje jedynie uprawnionym do renty rodzinnej wdowom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych, o których mowa w art. 6-8 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych oraz ich rodzin.
Od powyższej decyzji B. T. złożyła odwołanie, w którym wskazała, iż decyzja jest dla niej krzywdząca. Jej były mąż L. T. był inwalidą wojennym i miał uprawnienia do bezpłatnych leków. Po jego śmierci dostała rentę rodzinną oraz legitymację podopiecznej inwalidów wojennych Rzeczpospolitej Polskiej. Uważa, że przysługują jej bezpłatne leki podobnie, jak wielu jej koleżankom.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając w oparciu o art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie i podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Dyrektora [...]OW NFZ. Zwrócił uwagę, iż uprawnienie wynikające z art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych przysługuje osobie zaliczonej do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny w okolicznościach innych aniżeli określone w art. 6-8 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin natomiast nie przysługuje wdowie po inwalidzie wojennym uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 59 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Wskazał, że status wnioskodawczyni potwierdza wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenie Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. stwierdzające, że B. T. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 59 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. W związku z tym organ uznał, iż brak jest podstaw do uznania, że B. T. przysługują uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, o których mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że działa w granicach wyznaczonych przepisami obowiązującego prawa i w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania uznanie administracyjne. Uznanie odwołania byłoby wkroczeniem Prezesa NFZ w kompetencję innego organu, w tym przypadku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W skardze na powyższą decyzję, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. T. powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazała, iż organy ZUS jak i NFZ odmówili jej wydania decyzji uprawniającej do korzystania z bezpłatnych leków. Poinformowała, że cierpi na szereg chorób utrudniających jej zaspakajanie podstawowych potrzeb życiowych. Musi prosić sąsiadów pomoc w codziennej egzystencji. Uważa, że przysługuje jej prawo do bezpłatnych leków wynikające z art. 28 ustawy o zaopatrzeniu wojennym inwalidów wojennych oraz ich rodzin.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie przytaczając dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o
ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych inwalidą wojennym lub wojskowym jest osobę, o której mowa w art. 6-8 lub w art. 30 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, renty inwalidzkie przewidziane w ustawie dla inwalidów wojennych przysługują również osobom zaliczonym do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w okolicznościach innych niż określone w art. 6, jeżeli osoby te były uznane za inwalidów wojennych w myśl przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy.
W ustępie 3 ww. przepisu wskazano, iż przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych. W ustępie 4 ww. przepisu dodano, iż osobom, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują uprawnienia określone w art. 12, 13, 15, 16, 18 i 21-23 c, a osobom, o których mowa w ust. 3, przysługują uprawnienia określone w art. 27 i 28 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.
W związku z powyższym nie budzi wątpliwości fakt, iż ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, a także ustawa o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych rozróżniają inwalidów wojennych oraz osoby zaliczone do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w sposób określony w ustawie, które były uznane za inwalidów wojennych w myśl przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy. Tylko tym osobom, a nie członkom ich rodzin przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych, przedmiotów ortopedycznych, protez, środków pomocniczych, leków i środków opatrunkowych (art. 28 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin). Wynika to wprost z art. 59 ust.4 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Zapis o bezpłatnym zaopatrzeniu w leki objęte wykazami leków podstawowych i uzupełniających dla inwalidów wojennych oraz dla osób wymienionych w art. 59 ww. ustawy, a nie członkom ich rodzin zawiera również art. 45 ww. ustawy. Artykuł 46 powołanej ustawy stanowiący, iż Inwalidom wojennym oraz osobom represjonowanym, ich małżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu oraz wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych oraz osobach represjonowanych, uprawnionym do renty rodzinnej, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki nie ma zastosowania do niniejszej sprawy, gdyż odnosi się do inwalidów wojennych, a nie do osób zaliczonych do jednej z grup inwalidów.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w wyniku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego ustalono, że B. T. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej po osobie, o której mowa w art. 59 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Fakt ten potwierdza jednoznacznie zaświadczenie nr [...] wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. z dnia [...] grudnia 2006 r. W konsekwencji należy stwierdzić, iż jest ona wdową po osobie zaliczonej do jednej z grup inwalidzkich.
W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo i wyczerpująco rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), nie uchybiły zasadom postępowania administracyjnego, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego
Funduszu Zdrowia, jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia właściwie odmówili B. T. przyznania uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, Należy w tym miejscu podkreślić, że organy Narodowego Funduszu Zdrowia nie mogły w niniejszej sprawie orzec w sposób pozostający w sprzeczności z ustalonym bezspornie na podstawie zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych faktem, że B. T. jest wdową po osobie określonej w art. 59 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, a zatem osobą, która nie mieści się w katalogu osób uprawnionych do tego świadczenia. Orzekające organy nie miały podstaw do kwestionowania zaświadczenia wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zarzuty podnoszone przez skarżącą dotyczące korzystania z dotychczasowego bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie książki inwalidy wojennego męża oraz przedstawione kopie dokumentów nie wpływają na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, natomiast ewentualna zmiana statusu prawnego B. T., jako osoby uprawnionej do pobierania renty rodzinnej po zmarłym mężu może być wynikiem postępowania pozostającego we właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie organów Narodowego Funduszu Zdrowia, które opierają się na dokumentach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i nie mogą podważać ich treści.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło