VII SA/Wa 2790/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-08
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnego pogorszenia swojej sytuacji materialnej od czasu wydania poprzedniego postanowienia?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania przez stronę istotnego pogorszenia jej sytuacji materialnej, które stanowiłoby zmianę okoliczności sprawy w stosunku do stanu faktycznego ustalonego w poprzednim orzeczeniu. Brak wykazania takich zmian uniemożliwia uwzględnienie kolejnego wniosku.Stan faktyczny
J. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wezwaniach do uzupełnienia informacji, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał wystarczająco trudnej sytuacji materialnej. WSA w Warszawie utrzymał to postanowienie w mocy po rozpoznaniu sprzeciwu. Następnie J. Ż. złożył kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały potraktowane jako wnioski o zmianę poprzedniego postanowienia. Sąd odmówił zmiany, stwierdzając brak wykazania istotnego pogorszenia sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r., odmawiającego przyznania J. Ż. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. Ż. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r., odmawiającego przyznania J. Ż. prawa pomocy.
J. Ż. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, studentem studiów niestacjonarnych magisterskich na Politechnice [...]. Oświadczył, że jest na utrzymaniu rodziców oraz ludzi dobrej woli. Czesne za studia płaci "jako dar woli dobrych ludzi".
Pismem z dnia 24 lutego 2016 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: czy zamieszkuje wspólnie z rodzicami i prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe; czy pobiera stypendium, jeśli tak, w jakiej wysokości; czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje dochody; z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, czy jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców, w jakiej wysokości miesięcznie uzyskuje pomoc finansową od rodziców lub innych osób; ile wynosi opłata za studia i przez kogo jest opłacana.
J. Ż. w piśmie z dnia 16 marca 2016 r. wyjaśnił, że zamieszkuje wspólnie z rodzicami, utrzymuje się z kieszonkowego od rodziców. Oświadczył, że nie pobiera stypendium, a opłata za studia wynosi 550 złotych miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, iż ze względu na przedstawienie przez J. Ż. niekompletnych informacji i niepełne odniesienie się do wezwania z dnia 24 lutego 2016 r., uznać należy, że nie wykazał on w sposób wystarczający, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. J. Ż. nie wyjaśnił bowiem, czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody. Nie wskazał także, w jakiej wysokości uzyskuje pomoc finansową od rodziców lub innych osób, czy jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców. Z uwagi na to, że J. Ż. wskazał, że prowadzi z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe, nie podał jednak wysokości ich dochodów, rozpatrując wniosek J. Ż. referendarz sądowy uwzględnił jednocześnie dane przedstawione przez J. Ż., ojca wnioskodawcy, we wniosku złożonym przez niego w sprawie sygn. VII SA/Wa 2791/15. Z wniosku złożonego przez J. Ż. wynikało, że wspólnie z rodziną utrzymują się z uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia za pracę w wysokości około 2800 złotych miesięcznie. Referendarz sądowy, biorąc pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego oraz przez J. Ż. w sprawie VII SA/Wa 2791/15, uznał, że J. Ż. nie wykazał w sposób dostateczny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 22 września 2016 r., po rozpatrzeniu sprzeciwu J. Ż., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie z dnia 18 maja 2016 r.
Skarżący J. Ż. złożył na urzędowym formularzu wniosek z dnia 3 grudnia 2016 r. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie złożył wniosek z dnia 4 stycznia 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie. Po wezwaniu przez referendarza sądowego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 3 grudnia 2016 r. poprzez wypełnienie rubryk formularza nr 6 i nr 10, J. Ż. nadesłał formularz z dnia 25 stycznia 2017 r. zawierający wypełnione wszystkie rubryki.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zauważyć przede wszystkim trzeba, że postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku skarżącego, referendarz sądowy odmówił J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżącego z dnia 3 grudnia 2016 r. o przyznanie prawa pomocy, ponowiony w dniu 4 stycznia 2017 r. i uzupełniony w dniu 25 stycznia 2017 r., należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z 18 maja 2016 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zatem zmienione, musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy (stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych), które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia. Wniosek taki może być zatem uwzględniony wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nastąpiło istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia kolejnego złożonego przez J. Ż. wniosku, ponieważ nie wykazał on żadnych okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r.
Z treści rozpoznawanych łącznie formularzy z dnia 3 grudnia 2016 r., 4 stycznia 2017 r. i 25 stycznia 2017 r., wynika, że J. Ż. dzieli wspólne mieszkanie z rodzicami (o pow. 60 m²). Skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, studentem studiów niestacjonarnych magisterskich. Podniósł, że prowadzi własne gospodarstwo domowe i często zatrzymuje się u rodziców, spożywa u nich posiłki, gdy nie ma pieniędzy na chleb. Oświadczył, że jest "na łasce ludzi dobrej woli i kieszonkowym od rodziców". Wskazał na problemy zdrowotne. Dodatkowo w formularzu z dnia 25 stycznia 2017 r., po wezwaniu przez referendarza sądowego do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 3 grudnia 2016 r. poprzez wypełnienie rubryk formularza nr 6 i nr 10, J.Ż. w rubryce nr 6 jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wymienił matkę i ojca, a w rubryce nr 10 wskazał dochody ojca z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości około 3000 zł.
Zauważyć wobec tego trzeba, że J. Ż. nie wykazał żadnych okoliczności, które wskazywałyby, że od czasu złożenia przez niego pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, rozpoznanego postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., zaszły takie zmiany w jego sytuacji finansowej, które uzasadniałyby zmianę wydanego postanowienia.
Warto jednocześnie zwrócić uwagę na sprzeczności w składanych przez J. Ż. oświadczeniach. Z jednej strony bowiem skarżący wskazuje, że prowadzi własne gospodarstwo domowe i jedynie zatrzymuje się u rodziców, z drugiej strony zaś w rubryce nr 7.1 oświadcza, że dzieli wspólne mieszkanie z rodzicami, a wezwany do wypełnienia wszystkich rubryk formularza w rubryce nr 6 jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wymienia matkę i ojca.
Mając powyższe okoliczności na uwadze należy stwierdzić, że nie zaistniała przesłanka, która dawałaby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy, J. Ż. nie wykazał bowiem, aby nastąpiło pogorszenie jego sytuacji finansowej.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło