VII SA/Wa 2790/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-18
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał w sposób dostateczny, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny swojej trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy. Przedstawione przez niego dane dotyczące sytuacji finansowej i możliwości płatniczych były niepełne, co uniemożliwiło sądowi dokonanie jednoznacznej oceny jego sytuacji. Ciężar udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a nierzetelne lub niepełne wykonanie wezwań sądu wyklucza możliwość jego uwzględnienia.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca, student studiów niestacjonarnych, bezrobotny, utrzymujący się z kieszonkowego rodziców, złożył wniosek na formularzu PPF. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące jego sytuacji rodzinnej, dochodów, sposobu utrzymania oraz kosztów studiów. Wnioskodawca udzielił częściowych odpowiedzi, jednak nie wyjaśnił wszystkich wymaganych kwestii, w tym szczegółów dotyczących dochodów rodziców i jego własnych potencjalnych dochodów z prac dodatkowych. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając również informacje z równoległej sprawy wnioskodawcy i jego ojca.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2016r. po rozpoznaniu wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. Ż. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej postanawia: odmówić J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W dniu 14 stycznia 2016r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. Ż. uzupełniony na obowiązującym formularzu PPF.
Z podanych danych w formularzu wynika, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, studentem studiów niestacjonarnych magisterskich na Politechnice [...]. Wskazał, że jest na utrzymaniu rodziców jak również ludzi dobrej woli. Czesne za studia płaci "jako dar woli dobrych ludzi". Oświadczył, że posiada 2/36 udziału nieruchomości.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 24 lutego 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 22 lutego 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- czy zamieszkuje wspólnie z rodzicami i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe należało wyjaśnić powyższe, gdyż w tym zakresie nie podał żadnych danych pkt 6 tj. stan rodzinny formularza nie został uzupełniony,
-czy pobiera stypendium ( naukowe, socjalne) z tytułu nauki na wyższej uczelni, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie, kwartalnie,
- czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość,
- z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, czy jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców w jakiej wysokości miesięcznie uzyskuje pomoc finansową od rodziców lub innych osób ,
- ile wynosi opłata za studia (należało podać wysokość opłaty miesięcznej, kwartalnej lub semestralnej) i przez kogo jest opłacana.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Pismem z dnia 16 marca 2016r. (data wpływu do Sądu 22 marca 2016r. ) udzielono odpowiedzi na ww. pismo. Wyjaśniono w nim, że wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z rodzicami, nie pobiera żadnego stypendium (ani naukowego, ani socjalnego). Utrzymuje się z kieszonkowego od rodziców. Wskazano, że opłata za studia wynosi 550,00 złotych miesięcznie.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym zaznaczyć, że to na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 p.p.s.a zwrot "wykaże"- że jej sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 p.p.s.a, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowe i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób dostateczny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Wskazać należy, iż rozpatrując niniejszy wniosek J. Ż. uwzględniono dane przedstawione przez wnioskodawcę w formularzu wniosku
i w piśmie wyjaśniającym z dnia 16 marca 2016r. oraz dane przedstawione przez J. Ż. (ojca wnioskodawcy) w formularzu wniosku PPF i piśmie wyjaśniającym z dnia 16 marca 2016r. nadesłane w sprawie VII SA/Wa 2791/15, który także wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wskazać należy, iż przedmiotem zaskarżenia przez wnioskodawcę w przedmiotowej sprawie jak i w wyżej wskazanej sprawie przez J. Ż. jest to samo postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
z dnia [...] września 2015r. nr [...]. Informacje podane przez ojca wnioskodawcy pomimo, iż jego wniosek rozpoznano odrębnie postanowiono uwzględnić przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy wnioskodawcy, gdyż z podanych informacji wynika, że prowadzi on z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe i jest na ich utrzymaniu.
W formularzu wniosku PPF wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, studentem studiów niestacjonarnych magisterskich na Politechnice [...]. Wskazał, że jest na utrzymaniu rodziców jak również ludzi dobrej woli. Czesne za studia płaci " jako dar woli dobrych ludzi". Oświadczył, że posiada 2/36 udziału nieruchomości.
Z formularza uzupełnionego zaś przez J. Ż. (ojca wnioskodawcy) wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Podał, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez niego
z tytułu pracy w wysokości około 2800 złotych miesięcznie. Oświadczył, że posiada 1/6 części udziału lokalu mieszkalnego o pow. 60 m ².
W uzasadnieniu wniosku ojciec wnioskodawcy podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona posiada grupę niepełnosprawności, pozostaje pod stałą opieką lekarską i wymaga stałego przyjmowania leków. Syn jest studentem i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wskazał, że łączne wydatki miesięczne jakie ponosi to około 2700-2800 złotych miesięcznie.
Wobec uznania, iż dane w formularzu nie są wystarczające do rozpoznania wniosku wezwaniem z dnia 24 lutego 2016r. w wykonaniu zarządzenia 22 lutego 2016r. wezwano wnioskodawcę w trybie art. 255 p.p.s.a do uzupełnienia wniosku
o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał odpowiedź na powyższe wezwanie, jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na wszystkie żądane informacje.
W piśmie z dnia 16 marca 2016r. wnioskodawca wyjaśnił jedynie, że zamieszkuje wspólnie z rodzicami, nie pobiera żadnego stypendium (ani naukowego ani socjalnego). Utrzymuje się z kieszonkowego od rodziców. Opłata za studia wynosi 550,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca ww. piśmie nie wyjaśnił czy podejmuje prace dodatkowe , dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody. Nie wskazał także w jakiej wysokości miesięcznie uzyskuje pomoc finansową od rodziców lub innych osób, czy jest na ich wyłącznym utrzymaniu. Ponadto wnioskodawca wskazując, że gospodarstwo domowe prowadzi z rodzicami nie wyjaśnił, ich sytuacji finansowej. Nie podał z jakich dochodów miesięcznie rodzina się utrzymuje.
Zaznaczyć należy, iż J. Ż. (ojciec wnioskodawcy) w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2791/15 w której wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy został także wezwany w trybie art. 255 p.p.s.a do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy o stosowne oświadczenia i nadesłanie wskazanego dokumentu. Wprawdzie nadesłał odpowiedź na powyższe wezwanie, jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na wszystkie żądane informacje. Przede wszystkim nie wyjaśnił czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenie bądź uzyskuje jakiekolwiek dochody miesięczne, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości. Nie oświadczył także czy posiada z małżonką oszczędności pieniężne, jeśli tak to w jakiej wysokości. Nie wyjaśnił również czy syn podejmuje prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia
o dzieło itp., a jeśli tak w jakiej wysokości dochody uzyskuje.
Ponadto zauważyć należy, iż ojciec wnioskodawcy J. Ż. podał
w formularzu nadesłanym do Sądu w sprawie VII SA/Wa 2791/15 w styczniu 2016r., że uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości około 2800 złotych, w formularzu nadesłanym w sprawie VII SA/Wa 2868/15 w styczniu 2016r. wskazał, że około 4500 złotych, natomiast w sprawie VII SA/Wa 1876/15
w formularzu nadesłanym do Sądu w lutym 2016r. około 3000 złotych.
Z tego też względu uznano, że nadesłanie zaświadczenia z zakładu pracy potwierdziłoby wysokość uzyskiwanego dochodu przez ojca wnioskodawcy bądź wykazałoby, że jego miesięczne wynagrodzenie w danych miesiącach może być różne. J. Ż. jednak nie nadesłał zaświadczenia z zakładu pracy
o wysokości miesięcznie uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę.
Wobec powyższego uznano, że informacje podane przez wnioskodawcę jak również jego ojca J. Ż. są niepełne, gdyż nie przedstawiają pełnego obrazu sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i jego rodziców.
Stwierdzono zatem, że w oparciu o posiadane informacje nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny czy wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Z uwagi na niepełne wykonanie przez wnioskodawcę ww. wezwania oraz przedstawienie niekompletnych danych uznać należy, iż nie wykazał on w sposób wystarczający, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy.
Przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie jest jednak możliwe
w sytuacji gdy przedstawiona przez stronę sytuacja materialna i finansowa jest niepełna. Jeszcze raz należy podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić,
w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania
o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005r. sygn. akt II FZ 575/05).
Mając powyższe na względzie uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło