VII SA/Wa 2791/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-17
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Pomimo wezwań do uzupełnienia wniosku, nie przedstawił wszystkich wymaganych informacji dotyczących jego dochodów, wydatków, stanu majątkowego oraz sytuacji finansowej rodziny, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jego możliwości płatniczych. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z żoną i synem z jego dochodów w wysokości ok. 2800 zł miesięcznie, posiada udział w lokalu mieszkalnym, a jego żona jest niepełnosprawna. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące dochodów, wydatków, oszczędności oraz sytuacji finansowej rodziny. Wnioskodawca częściowo uzupełnił wniosek, jednak nie udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania i nie przedstawił wymaganych dokumentów, w tym zaświadczenia o dochodach.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2016r. po rozpoznaniu wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej postanawia: odmówić J. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W dniu 14 stycznia 2016r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. Z. uzupełniony na obowiązującym formularzu PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W formularzu wniosku wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Wnioskodawca podał, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu pracy w wysokości około 2800 złotych miesięcznie. Oświadczył, że posiada 1/6 części udziału lokalu mieszkalnego o pow. 60 m ².
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona posiada grupę niepełnosprawności, pozostaje pod stałą opieką lekarską i wymaga stałego przyjmowania leków. Syn jest studentem i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca wskazał, że łączne wydatki jakie ponosi wynoszą około 2700-2750 złotych miesięcznie.
Pismem z dnia 24 lutego 2016r. w wykonaniu zarządzeniu z dnia 22 lutego 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie:
- jakie ponosi miesięcznie wydatki należało je wyszczególnić wskazać koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.), należało podać ich wysokość,
- orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z małżonką i synem miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki) i inne konieczne wydatki, które ponosi,
- czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę) jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie,
- czy małżonka uzyskuje jakiekolwiek dochody miesięczne, jeśli tak należało wskazać
z jakiego tytułu i w jakiej wysokości,
- czy wnioskodawca i jego małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość,
- czy syn pobiera stypendium (naukowe, socjalne) z tytułu nauki na wyższej uczelni, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie, kwartalnie,
- czy syn podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość,
oraz do nadesłania:
- zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości miesięcznie uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 22 marca 2016r. wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe.
W nadesłanym piśmie z dnia 16 marca 2016r. (data wpływu do Sądu 22 marca 2016r.) wnioskodawca wyjaśnił, że syn nie pobiera żadnego stypendium (ani naukowego ani socjalnego). Podał, że miesięczne wydatki na utrzymanie domu wynoszą około 1900 złotych natomiast miesięczne wydatki na codzienne utrzymanie to około 1000 złotych. Wskazał, że wysokość wynagrodzenia przedstawił w formularzu wniosku PPF i nie uległo zmianie.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie ( art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym zaznaczyć, że to na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 p.p.s.a zwrot " wykaże"- że jej sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów sadowych.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 p.p.s.a, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowe i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
W formularzu wniosku wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Podał, że wspólnie z rodziną utrzymują się
z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu pracy w wysokości około 2800 złotych miesięcznie. Oświadczył, że posiada 1/6 części udziału lokalu mieszkalnego o pow. 60 m ².
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona posiada grupę niepełnosprawności, pozostaje pod stałą opieką lekarską i wymaga stałego przyjmowania leków. Syn jest studentem i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wskazał, że łącznie wydatki miesięcznie jakie ponosi to` około 2700,00 - 2750,00 złotych.
Wobec uznania, iż dane w formularzu nie są wystarczające do rozpoznania wniosku wezwaniem z dnia 24 lutego 2016r. w wykonaniu zarządzenia 22 lutego 2016r. wezwano wnioskodawcę w trybie art. 255 p.p.s.a do uzupełnienia wniosku
o stosowne oświadczenia i nadesłanie wskazanego dokumentu. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał odpowiedź na powyższe wezwanie, jednakże nie udzielił w nim odpowiedzi na wszystkie żądane informacje.
W piśmie z dnia 16 marca 2016r. wyjaśnił jedynie, iż syn nie pobiera żadnego stypendium (ani naukowego ani socjalnego). Podał, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą około 1900 złotych, natomiast miesięczne wydatki na codzienne utrzymanie to około 1000 złotych. Ponadto wskazał, że wynagrodzenie przedstawił w formularzu wniosku PPF i nie uległo zmianie. Wnioskodawca ww. piśmie nie wyjaśnił natomiast czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenie bądź uzyskuje jakiekolwiek dochody miesięczne, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie oświadczył także czy posiada z małżonką oszczędności pieniężne, jeśli tak to w jakiej wysokości. Nie wyjaśnił również czy syn podejmuje prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia o dzieło itp., a jeśli tak w jakiej wysokości dochody uzyskuje.
Ponadto wskazać należy, iż wnioskodawca podał, w formularzu PPF w niniejszej sprawie, że uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości około 2800 złotych, w formularzu nadesłanym w sprawie VII SA/Wa 1873/15 w lutym 2016r. wskazał, że około 3000 złotych, natomiast w formularzu nadesłanym
w sprawie VII SA/Wa 2868/15 w styczniu 2016r. około 4500 złotych.
Z tego też względu uznano, że nadesłanie zaświadczenia z zakładu pracy potwierdziłoby wysokość uzyskiwanego dochodu przez wnioskodawcę bądź wykazałoby, że jego miesięczne wynagrodzenie w danych miesiącach może być różne. Wnioskodawca pomimo wezwania nie nadesłał jednak zaświadczenia
z zakładu pracy o uzyskiwanych dochodach.
Wnioskodawca nie wyszczególnił także w niniejszej sprawie jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości oraz innych koniecznych wydatków na bieżące utrzymanie siebie
i rodziny. Zauważyć należy, iż wnioskodawca wyszczególnił ponoszone wydatki
w innych sprawach w których występował z wnioskiem przyznanie prawa pomocy m.in. w sprawie VII SA/Wa 2868/15. We wskazanej sprawie wskazał, że ponosi następujące wydatki tj. opłaty związane utrzymaniem mieszkania ok. 600,00 złotych, utrzymanie 15-letniego samochodu (paliwo, ubezpieczenie, eksploatacja) 200,00 złotych, czesne pobierania nauki syna J. - 550,00 złotych, leczenie i wizyty żony 300,00 złotych, wydatki na własne leczenie 200,00 złotych, dojazd do pracy – 100,00 złotych, zakup gazu do kuchni, opłaty za telefon, TVP, RTV i inne 250,00 złotych, kieszonkowe dla syna (dojazdy do uczelni, przybory szkolne itp.) - 200,00 złotych, wydatki na bieżące i konieczne utrzymanie (zakup żywności) 600,00 złotych. Wnioskodawca podniósł, że jakiekolwiek wydatki nie związane z utrzymaniem naruszają budżet domowy co powoduje, że pozostają bez środków do życia
w stadium wegetacji.
Pomimo uwzględnienia wskazanych wydatków przez wnioskodawcę we wskazanej wyżej sprawie, z uwagi na niepełne wykonanie ww. wezwania nie wykazał on w sposób niewątpliwy, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy.
Treść żądanych od wnioskodawcy informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. Stwierdzono, że w oparciu
o udzielone przez wnioskodawcę informacje nie jest możliwe dokonanie rzetelnej oceny jego sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Zauważyć należy, iż wnioskodawca występował już do Sądu z wnioskami
o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach w których także zobowiązano go do uzupełnienia wniosku o dane jak w niniejszej sprawie. Z uwagi na niewyjaśnienie powyższych danych odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Zatem wnioskodawca występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy po raz kolejny ale chcąc taką pomoc uzyskać winien szczegółowo, wiarygodnie i przekonywująco przedstawić swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. Pomimo, powyższego wnioskodawca konsekwentnie nie wyjaśnił powyższych danych i nie nadesłał ww. zaświadczenia również i w niniejszej sprawie.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy
w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005r. sygn. akt II FZ 575/05).
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło