VII SA/Wa 2791/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-29

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy w stosunku do poprzedniego wniosku?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do tej ocenianej w poprzednim wniosku. Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko z uwagi na okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący J. Ż. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych po tym, jak jego poprzedni wniosek został odrzucony. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dochodów około 3000 zł miesięcznie, prowadzi gospodarstwo domowe z żoną (niepełnosprawną) i synem (studentem). Sąd uznał, że skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzedniego wniosku, co uniemożliwia zmianę wcześniejszego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 maja 2016r. odmawiającego J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2016r. po rozpoznaniu wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.Ż. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej postanawia: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 maja 2016r. odmawiającego J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 14 stycznia 2016r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy J. Ż. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W nadesłanym formularzu PPF wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i synem, rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu pracy w wysokości około 2800 złotych miesięcznie. Oświadczył, że jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 60 m². J. Ż. podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona posiada grupę niepełnosprawności, wymaga stałego przyjmowania leków. Syn jest studentem i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podał, że łącznie wydatki wynoszą około 2700-2750,00 złotych. Pismem z dnia 24 lutego 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie wnioskodawca ponosi miesięczne wydatki należało je wyszczególnić wskazać koszty utrzymania domu i podać ich wysokość, orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z małżonką i synem miesięcznie na codzienne utrzymanie i inne konieczne wydatki, które ponosi, czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę) i czy uzyskuje jakiekolwiek dochody miesięczne, jeśli tak, w jakiej wysokości; czy wnioskodawca i jego małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak, należało podać ich wysokość; czy syn pobiera stypendium (naukowe, socjalne), jeśli tak, w jakiej wysokości; czy syn podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak, jakie uzyskuje dochody. Wezwano ponadto skarżącego do nadesłania zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę. J. Ż. udzielił odpowiedzi na wezwanie- pismem z dnia 16 marca 2016r. Wyjaśnił, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu to około 1900,00 złotych na codzienne utrzymanie około 1.000,00 złotych. Oświadczył, że syn nie pobiera żadnego stypendium (ani naukowego ani socjalnego). Podniósł, że wysokość wynagrodzenia przedstawił w formularzu i nie uległo ono zmianie. Postanowieniem z dnia 17 maja 2016r. starszy referendarz sądowy odmówił J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata uznając, że nie wykazał on w sposób dostateczny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 17 maja 2016 r. Skarżący J. Ż. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył w dniu 9 listopada 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku z dnia 14 listopada 2016r. wynika, że J. Ż. jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 60 m². Skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, jest jedynym żywicielem rodziny. Żona posiada grupę niepełnosprawności, wymaga stałego przyjmowania leków, syn jest studentem i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. J. Ż. oświadczył, że rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu pracy w wysokości około 3000 złotych netto miesięcznie. Skarżący do stałych wydatków zaliczył: opłaty związane z utrzymaniem mieszkania - ok. 600 zł, utrzymanie samochodu – 250 zł, czesne za studia syna - 550 zł, leczenie żony - 300 zł, wydatki na własne leczenie - 250 zł, dojazdy do pracy - 100 zł, opłaty za telefon, gaz, telewizję i inne - 250 zł, kieszonkowe dla syna (dojazdy do uczelni, przybory szkolne itp.) - 100 zł, wydatki na artykuły żywnościowe i niezbędne do życia codziennego - 600 zł. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek z dnia 9 listopada 2016 r. (data wpływu do Sądu 14 listopada 2016r) jest kolejnym wnioskiem J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, referendarz sądowy odmówił J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżącego należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 17 maja 2016r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz , Warszawa 2005, s 499) Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011r., sygn. akt II OZ 830/11). W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. We wniosku skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 17 maja 2016r. W szczególności nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie (pogorszeniu) w stosunku do tej, jaka była przedmiotem oceny zawartej w ww. postanowieniu. Nie wskazał żadnych zmian w zakresie posiadanego majątku, stanu rodzinnego. Z kolejnego wniosku wnioskodawcy wynika, że jego aktualne miesięczne dochody kształtują się na podobnym poziomie około 3000 złotych miesięcznie a nawet są niewiele wyższe niż podał w pierwotnym wniosku z dnia 14 stycznia 2016r. "około 2800 złotych. Ponadto, należy również wskazać, że skarżący w kolejnym wniosku o prawo pomocy nie udzielił wyczerpujących informacji, do których został wezwany postępowaniu referendarskim. Nie zaistniała zatem przesłanka, która dawałaby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 17 maja 2016r. we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło