VII SA/Wa 2793/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Urszula Wilk, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów rozporządzenia skargę oddala. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), w związku z art. 205 a ust. 1 i art. 205 b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696), w związku z art. 5, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia nr 261/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, zwanego dalej ,,rozporządzeniem", po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez M. S., działającą w imieniu małoletniej J. P., zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. stwierdzającej brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...]. z siedzibą w [...] postanowień rozporządzenia, w związku z lotem o numerze rejsu [...] z K. do W. w dniu [...] września 2010 r., w całości uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...].. art. 7 ust. 1 rozporządzenia, poprzez odmowę wypłaty odszkodowania na rzecz małoletniej J. P., ustalił czternastodniowy termin usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 1000 PLN (słownie: tysiąc PLN) za naruszenie art. 7 rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg toczącego się w niniejszej sprawie postępowania wskazując, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia ze względu na brak potwierdzonej rezerwacji przez małoletnią J. P. na lot nr [...] z K. do W.. Potwierdzoną rezerwację miała wyłącznie M. S. - przedstawicielka ustawowa małoletniej J. P.. Rezerwacją tą objęta była usługa w postaci transportu dziecka w wieku od 0-2 lat polegająca na podróży dziecka na kolanach matki ze zniżką wynoszącą 90%. [...] do W. został odwołany z przyczyn technicznych, w związku z czym, przewoźnik zaoferował podróżnej zmianę trasy na alternatywną, w tym również przewóz busem do [...]. M. S. zrezygnowała z alternatywnego lotu, jak i przewozu busem. Mając to na uwadze przewoźnik dokonał zwrotu kosztu rezerwacji wraz z opłatą za przewóz dziecka. Przewoźnik wypłacił również M. S. odszkodowanie w wysokości 250 EUR, odmówił jednak wypłaty odszkodowania w stosunku do jej małoletniej córki. Rozpoznając ponownie sprawę na skutek złożonego przez M. S. wniosku, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wyjaśnił, że stosownie do art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia ma ono zastosowanie do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się na terytorium Państwa Członkowskiego, do którego ma zastosowanie Traktat pod warunkiem, że posiadają potwierdzoną rezerwację na dany lot oraz z wyjątkiem przypadku odwołania, o którym mowa w art. 5 stawią się na odprawę pasażerów w odpowiednim czasie. Zgodnie z art. 2 rozporządzenia, ,,bilet" oznacza ważny dokument uprawniający do przewozu lub coś równoważnego w formie innej niż papierowa, w tym w formie elektronicznej, wydany lub autoryzowany przez przewoźnika lotniczego lub jego autoryzowanego przedstawiciela. Z kolei ,,rezerwacja" oznacza fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek. Małoletnia J. P. posiadała ważny dokument uprawniający do przewozu w formie elektronicznej (w aktach sprawy), na którym widnieje napis: ,,rezerwacja potwierdzona". Organ wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia nie rozróżniają sytuacji prawnej pasażerów w zależności od ich wieku, a wyłączeniu ze stosowania przepisów rozporządzenia podlegają pasażerowie podróżujący bezpłatnie lub na podstawie taryfy zniżkowej, która nie jest bezpośrednio lub pośrednio dostępna powszechnie. W art. 3 ust. 3 rozporządzenia doprecyzowano, że rozporządzenie ma także zastosowanie do pasażerów posiadających bilety wydane przez przewoźnika lotniczego lub operatora wycieczki w ramach programu lojalnościowego lub innego programu komercyjnego. Analizując uregulowania rozporządzenia organ uznał, iż niewątpliwe jest, że małoletnia J. P. była pasażerką wskazanego rejsu oraz, że nie podróżowała bezpłatnie. Podróżowała ona na postawie ogólnodostępnej taryfy zniżkowej dla pasażerów w wieku od 0–2 lat, którzy obligatoryjnie podróżują na kolanach dorosłego opiekuna. W tych okolicznościach organ uznał, że małoletnia J.P. podróżująca na podstawie potwierdzonej rezerwacji, którą przedstawiła matka małoletniej na etapie ponownego rozpoznania sprawy, objęta jest uregulowaniami rozporządzenia. Oznaczało to konieczność wypłaty na rzecz małoletniej odszkodowania za odwołany lot. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wyjaśnił jednocześnie, że naruszenie obowiązków i warunków wynikających z rozporządzenia, obliguje go na podstawie art. 205 lit. b) i art. 209lit. b) ustawy Prawo lotnicze, do wymierzenia przewoźnikowi kary pieniężnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosły [...] z siedzibą w [...], zarzucając naruszenie: - art. 7 ust. 1 lit. a) w zw. z art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia – poprzez nałożenie na przewoźnika obowiązku wypłaty pasażerowi odszkodowania pomimo braku potwierdzonej rezerwacji; - art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. – poprzez niepodjęcie przez organ niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz niedokonanie wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2011 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że dokument na podstawie którego organ dokonał zmiany decyzji wydanej w I instancji jest dokumentem przewozowym wydanym na podstawie art. 3 Konwencji o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego sporządzonej w Montrealu dnia 28 maja 1999 r., i informacji w nim zamieszczonej nie można utożsamiać z faktycznym statusem rezerwacji dla infanta. Definicja rezerwacji powinna być rozpatrywana w kontekście definicji ,,odwołania" zamieszczonej w rozporządzeniu, które oznacza nie odbycie się lotu uprzednio planowanego, na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce. Definicja ta do pojęcia miejsca zarezerwowanego odnosi miejsce w samolocie, które w przypadku infanta nie jest potwierdzone. Przewoźnik nie ma możliwości wygenerowania potwierdzenia rezerwacji osobno dla dziecka poniżej 2 lat, gdyż jego dane nadpisane są w rezerwacji rodzica/opiekuna. W związku z tym wydruk potwierdzenia podróży, na postawie którego organ uznał, że rezerwacja dla infanta została potwierdzona de facto odnosił się do rezerwacji osoby podróżującej z dzieckiem. W innych dokumentach odzwierciedlających status liczebny pasażerów wyraźnie widać, że dziecko poniżej lat 2 jako takie nie posiada potwierdzonej rezerwacji, gdyż J. P. pojawia się w nawiasie obok nazwiska osoby, której rezerwacja została potwierdzona. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoja argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270)) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Należy przy tym zaznaczyć, iż od dnia wejścia w życie Traktatu akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) na mocy, którego Polska stała się członkiem Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem kontrolowana decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2011 r. nie narusza prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, w przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy powinien wypłacić pasażerowi odszkodowanie na zasadach określonych w art. 7 rozporządzenia w kwocie zależnej od długości trasy przelotu. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność odszkodowawczą określone zostały w art. 5 ust. 1 lit. c) pkt i, ii, iii rozporządzenia stanowiącym, że pasażerom nie należy się odszkodowanie jeżeli m.in. zostaną poinformowani o odwołaniu lotu co najmniej dwa tygodnie przed planowanym odlotem oraz w art. 5 ust. 3 w którym wskazano, ze przewoźnik zwolniony jest z tego obowiązku jeżeli może donieść, iż odwołanie zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Przepisy rozporządzenia mają nie tylko zapewnić wysoki poziom świadczonych przez przewoźników lotniczych usług na obszarze Wspólnoty, ale nade wszystko mają gwarantować pasażerom ochronę i możliwość egzekwowania ich praw. W niniejszej sprawie, w ustalonym przez organ i nie kwestionowanym przez strony stanie faktycznym sprawy podstawową kwestią było ustalenie czy małoletnia J. P. podróżująca na kolanach dorosłego opiekuna na podstawie dostępnej powszechnie taryfy zniżkowej przewidzianej ogólnie dla pasażerów w wieku 0-2 lata i korzystająca ze zniżki 90%, była pasażerem posiadającym potwierdzona rezerwację na lot z K. do W. w dniu [...] września 2010 r. Rejs ten o nr [...] obsługiwany przez [...] został odwołany. W związku ze złożoną przez matkę małoletniej M. S. skargą Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego uznał, ze doszło do naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] przepisów rozporządzenia poprzez odmowę wypłaty odszkodowania na rzecz małoletniej J. P., z uwagi na brak potwierdzonej rezerwacji. Analizując przepisy rozporządzenia, należy zauważyć, ze mają one zastosowanie w sytuacjach określonych w art. 1 (odmowa przyjęcia na pokład, odwołanie lotu, opóźnienia lotu) do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się na terytorium Państwa Członkowskiego, do którego ma zastosowanie Traktat; pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się w kraju trzecim i lądującego na lotnisku w Państwie Członkowskim, do którego ma zastosowanie Traktat, pod warunkiem, że pasażerowie posiadają potwierdzona rezerwację na dany lot – art. 3 ust. 2 rozporządzenia. Rozporządzenie w art. 2 zawiera legalną definicję określenia ,,rezerwacja" i ,,bilet". ,,Bilet’’ oznacza ważny dokument uprawniający do przewozu lub coś równoważnego w formie innej niż papierowa, w tym formie elektronicznej, wydany lub autoryzowany przez przewoźnika lotniczego lub jego autoryzowanego przedstawiciela. ,,Rezerwacja" oznacza natomiast fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że małoletnia J. P. była pasażerem lotu nr [...] na podstawie biletu lotniczego powszechnie dostępnego w taryfie zniżkowej przewidzianej dla pasażerów w wieku 0 – 2 lata. Posiadanie biletu uprawniało ją do wejścia na pokład samolotu i odbycia przewidzianego rejsu. Fakt, że przelot ten miała odbyć na kolanach dorosłego opiekuna nie może oznaczać braku potwierdzonej rezerwacji na dany lot. Zważyć bowiem należy, że małoletni w wieku 0-2 lata (infant) nie zajmuje oddzielnego miejsca w samolocie na co wskazuje wystawiony bilet podróżny zawierający u przewoźnika [...], adnotację ,,no seat" (bez miejsca). W ocenie Sądu z żadnego z przepisów rozporządzenia nie wynika, że ,,potwierdzona rezerwacja", o której mowa w art. 3 ust. 2 odnosi się do konkretnego, odrębnego miejsca w samolocie, tak jak wywodzi to skarżący. Takiemu rozumieniu terminu ,,potwierdzona rezerwacja" przeczy także legalna definicja zawarta w art. 2 lit. g) rozporządzenia, w której ustawodawca unijny wprost powiązał ,,rezerwację" z posiadaniem przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzonego przez przewoźnika. Potwierdzenie to oznacza, ze rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana. Z tych względów Sąd nie podzielił zarzutów skargi, z których wynika, że małoletnia J. P. nie posiadała potwierdzonej rezerwacji na lot nr [...]z K. do W.. Za bezpodstawny uznać należy także zarzut naruszenia przepisów postępowania, art. 7 i art. 77 k.p.a. W ocenie Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności sprawy, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i prawidłowo uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sad administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji.