VII SA/Wa 2793/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata [...] od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 3 stycznia 2017 r. odmawiającego przyznania adwokatowi [...] kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r. odrzucił skargę [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. przyznano [...] prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], pełnomocnikiem skarżącej wyznaczony został adwokat [...]. Pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. skarżąca zwróciła się o "anulowanie" złożonego przez nią wniosku z dnia 29 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia i złożenia zażalenia na ww. postanowienie z dnia 8 marca 2016 r. Skarżąca wskazała, że otrzymała postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie wykonania rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] w [...] – z uwagi na wykonanie obowiązku rozbiórki. Skarżąca oświadczyła, że w związku z powyższym sprawa VII SA/Wa 2793/15 stała się bezprzedmiotowa. W dniu 11 lipca 2016 r. ww. pełnomocnik złożył w imieniu skarżącej zażalenie na postanowienie z dnia 8 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi, wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r. zwrócono się do adw. [...] o wskazanie, czy wobec treści pisma [...] z dnia 16 czerwca 2016 r. podtrzymuje, czy cofa zażalenie na postanowienie z dnia 8 marca 2016 r. W piśmie z dnia 31 sierpnia 2016 r. adw. [...] oświadczył, że z uwagi na pismo skarżącej z dnia 16 czerwca 2016 r. cofa zażalenie wniesione na postanowienie z dnia 8 marca 2016 r., wskazując, że w związku z otrzymanym przez skarżącą postanowieniem PINB w [...] o umorzeniu prowadzonego przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego dalsze procedowanie w sprawie VII SA/Wa 2793/15 stało się bezprzedmiotowe. Postanowieniem z dnia 11 października 2016 r., wobec cofnięcia zażalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie zażaleniowe. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania adwokatowi [...] kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że z treści pisma skarżącej z dnia 16 czerwca 2016 r. wynikało jednoznacznie, że z uwagi na umorzenie prowadzonego przeciwko niej postępowania egzekucyjnego skarżąca nie była zainteresowana dalszym kontynuowaniem postępowania w sprawie VII SA/Wa 2793/15. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że skarżąca nie oczekiwała od pełnomocnika dalszej pomocy prawnej, a celem złożonego zażalenia nie była jakakolwiek poprawa bądź też ochrona jej sytuacji procesowej. Pomimo złożenia przez skarżącą ww. pisma z dnia 16 czerwca 2016 r., z którego wynikało, że wobec umorzenia prowadzonego przeciwko niej postępowania egzekucyjnego skarżąca nie zamierza już wnosić zażalenia na postanowienie z dnia 8 marca 2016 r., adw. [...] takie zażalenie w dniu 11 lipca 2016 r. złożył, wnosząc jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Starszy referendarz sądowy wskazał, że działania pełnomocnika winny być adekwatne do określonej sytuacji procesowej i rzeczywiście chronić interes strony, a za takie nie można uznać w okolicznościach niniejszej sprawy wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 8 marca 2016 r. Z uwagi na powyższe stwierdził, że brak jest w niniejszej sprawie możliwości uznania, że doszło do udzielenia skarżącej pomocy prawnej, która mogłaby stanowić podstawę do przyznania wynagrodzenia w oparciu o art. 250 p.p.s.a. W sprzeciwie od postanowienia z dnia 3 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia z dnia 3 stycznia 2017 r. i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Profesjonalny pełnomocnik zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów mogących mieć istotny wpływ na wydane postanowienie: 1) art. 250 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z § 1 i § 2 i § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 615 ze zm.), 2) art. 28 oraz art. 29 ustawy z dnia 27 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 615) poprzez niezasadne odmówienie przyznania pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i błędnemu uznaniu, że skoro skarżąca cofnęła wniosek o przyznanie jej pomocy prawnej z urzędu, to sporządzenie zażalenia na postanowienie z dnia 8 marca 2016 o odrzuceniu skargi nie stanowiło udzielania skarżącemu realnej pomocy prawnej oraz błędne uznanie, iż brak jest podstaw prawnych do zasądzenia pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. W sytuacji, gdy jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny o fakcie, iż skarżąca złożyła wniosek o cofnięcie wniosku o przyznanie jej pomocy prawnej do sporządzenia i złożenia do NSA zażalenia Sąd dowiedział się w dniu 17 czerwca 2016 r. o czym zawiadomił pełnomocnika w wezwaniu do zajęcia stanowiska dopiero w dniu 28 sierpnia 2016 r., tj. po wniesieniu przez pełnomocnika zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym po dniu 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Podkreślenia wymaga, że przewidziany w art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze obowiązek Skarbu Państwa ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu dotyczy pomocy "udzielonej", a zatem powstaje w przypadku podjęcia przez adwokata czynności związanych bezpośrednio z udzieleniem pomocy stronie, dla której został on wyznaczony. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 września 2012 r. II FZ 727/12 Lex nr 1221331, z dnia 18 października 2007 r. II FZ 515/07 Lex nr 1011762, z dnia 28 maja 2013 r. II FZ 303/13 Lex nr 1318936, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r. II SA/Bk 835/07 Lex nr 479299, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r. I FSK 1648/08 Lex nr 593654). Przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia ze środków publicznych powinna zatem poprzedzać ocena, czy działania, które pełnomocnik podjął stanowią rzeczywistą, adekwatną do określonej sytuacji procesowej i chroniącą interes strony, pomoc prawną. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowej oceny dokonał starszy referendarz sądowy uznając, że brak jest podstaw do przyznania adwokatowi [...] wynagrodzenia z tytułu wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 8 marca 2016 r., nie można bowiem uznać, że doszło do faktycznego udzielenia skarżącej pomocy prawnej w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. (karta 48 akt sądowych sprawy) skarżąca cofnęła swój wniosek z dnia 29 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia i złożenia zażalenia na ww. postanowienie z dnia 8 marca 2016 r. Pomimo złożenia przez skarżącą ww. pisma, z którego wynikało, że skarżąca nie zamierza już wnosić zażalenia na postanowienie z dnia 8 marca 2016 r., adwokat [...] takie zażalenie złożył w dniu 11 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego), wnosząc jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Podnieść również należy, że nie można zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika podniesionym w sprzeciwie, że o fakcie, iż skarżąca złożyła wniosek o cofnięcie wniosku o przyznanie jej pomocy prawnej do sporządzenia i złożenia zażalenia dowiedział się z pisma z Sądu dopiero w dniu 28 sierpnia 2016 r., tj. po wniesieniu przez niego zażalenia. Z akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 2792/15 wynika bowiem, że w dniu 11 lipca 2016 r. w siedzibie tut. Sądu upoważniony przez adwokata [...] aplikant adwokacki [...] zapoznała się z aktami sprawy o sygn. VII SA/Wa 2792/15. Podkreślić należy, że w aktach VII SA/Wa 2792/15 znajdował się już wniosek skarżącej z dnia 17 czerwca 2016 r. (data wpływu do Sądu) o cofnięciu wniosku o prawo pomocy w celu sporządzenia i złożenia zażalenia na ww. postanowienie z dnia 8 marca 2016 r. dotyczący zarówno niniejszej sprawy, jak i sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2792/15. Zatem nie można uznać, że profesjonalny pełnomocnik skarżącej nie miał wiedzy o cofnięciu przez skarżącą pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. prawa pomocy. W związku z powyższym należy zgodzić się ze stanowiskiem starszego referendarza sądowego, że działania pełnomocnika winny być adekwatne do określonej sytuacji procesowej i rzeczywiście chronić interes strony, a za takie nie można uznać w okolicznościach niniejszej sprawy wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 8 marca 2016 r. Z tych względów stwierdzić należy, że brak jest w niniejszej sprawie możliwości uznania, że doszło do udzielenia skarżącej pomocy prawnej, która mogłaby stanowić podstawę do przyznania wynagrodzenia w oparciu o art. 250 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, postanowiono, jak w sentencji.