VII SA/Wa 28/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. G., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Główny Inspektor Nadzory Budowlanego decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie legalności istnienia i prawidłowości użytkowania obiektu budowlanego, w którym znajduje się warsztat kamieniarski na działce [...] w G., będący własnością J. Z. W uzasadnieniu organ nadzorczy podtrzymał swoje stanowisko, iż badana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja organu wojewódzkiego, jak i decyzja ją poprzedzająca nie są obarczone żadną wadą wskazaną w art. 156 § 1 kpa, co stanowi o braku podstaw do stwierdzenia ich nieważności. Wskazując zasady postępowania nieważnościowego, organ podkreślił, że przeprowadzana przez PINB kontrola obiektu wykazała, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia udzielonego R. Z. decyzją Naczelnika Gminy i Miasta S. z dnia [...] (wynika to z pisma Burmistrza S. z dnia [...] wskazującego też, że dokumentacja dotycząca pozwolenia została już zarchiwizowana ze względu na upływ czasu. Dokumenty z kontroli okresowej co do stanu technicznego wraz z instalacjami w ramach przeglądu rocznego i pięcioletniego, badań i pomiarów, oraz książka obiektu są zgodne z przepisami dotyczącymi prowadzenia książki, zaś stan techniczny budynku nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowisku. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła E. S., twierdząc, że jest ona bezpodstawna, nie rozstrzyga wyjaśniająco całej sprawy, wobec czego skarżąca domaga się unieważnienia obu decyzji. Skarżąca zarzuciła, że organ oparł obie decyzje na zamkniętym materiale dowodowym, co sam przyznaje. Zdaniem skarżącej twierdzenie, że dokumentacja została zniszczona, to wyłącznie kłamstwo i bzdury, a inspektor jest zaprzyjaźniony z właścicielem warsztatu i wieczorami obgadywali całą sprawę. Skarżącej o kontroli w warsztacie nie powiadomiono, a zakład ten przez wszystkie lata nie miał żadnych kontroli okresowych, był nie zarejestrowany i działał nielegalnie, nie posiadał też książki obiektu, która powstałą dopiero teraz. Była to samowola budowlana, a właściciel powinien posiadać dokumentację, jeżeli nie ma jej w urzędzie. Skarżąca podniosła, że nie może swobodnie korzystać ze swojej nieruchomości, bo pokryta jest pyłem, a droga lejącą się wodą. Zakład rozwija się kosztem zdrowia sąsiadów, dlatego skarżąca domaga się jego zamknięcia i wyburzenia. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym. Postępowanie to jest nadzwyczajnym trybem mającym na celu stwierdzenie, czy decyzja kontrolowana została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 kpa, tj.: czy wystąpiły przesłanki wymienione w tym przepisie a stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności. Postępowanie nadzorcze jest więc postępowaniem prowadzonym w ograniczonym zakresie, a to oznacza, że organ nadzoru nie rozstrzyga istoty sprawy, zajmując się tylko i wyłącznie wadliwością samej decyzji kontrolowanej. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji (art. 16 kpa) i z tego względu zastosowanie tego nadzwyczajnego środka wzruszenia decyzji winno opierać się na wnikliwej ocenie legalności kontrolowanej decyzji. Celem wyjaśnienia skarżącej podkreślić należy, że postępowanie nieważnościowe nie rozstrzygnie wyjaśniająco całej sprawy, jak chciałaby strona, bowiem jak wyżej wskazano, nie zajmuje się ono badaniem istoty sprawy i jej rozstrzygnięciem, jak to czyni postępowanie zwykłe. Dlatego też postępowanie to opiera się wyłącznie na zgromadzonym materiale sprawy, nie prowadzi się postępowania dowodowego, ani nie może mieć miejsca weryfikacja rozstrzygnięcia postępowania zwykłego. Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została wydana na podstawie art. 105 kpa. Decyzja ta zapadła w postępowaniu, którego przedmiotem była legalność budowy i użytkowania budynku warsztatu kamieniarskiego na działce nr [...] w G. Jak wynika z materiału dowodowego, budynek ten został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Naczelnika Gminy i Miasta w S. z dnia [...]. Okoliczność ta została ustalona na podstawie pisma Burmistrza S. z dnia [...] wskazującego, że w rejestrze pozwoleń na budowę pod poz. [...] figuruje zapis o wydaniu R. Z. pozwolenia na budowę warsztatu o powierzchni zabudowy 70 m2, zaś dokumenty dotyczące wydanego pozwolenia zostały zlikwidowane po upływie terminu ich przechowywania. Stąd nie było możliwości stwierdzenia, czy przedmiotowy warsztat został wybudowany zgodnie z warunkami wydanego pozwolenia, natomiast zgodność z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy organ stwierdził w oparciu o oceny techniczne wykonane w czasie kontroli okresowych. Jak wynika z protokołu kontroli z dnia [...] inwestor przedstawił książkę obiektu oraz aktualne protokoły kontroli okresowej, dotyczącej stanu technicznego budynku (przegląd pięcioletni) i kontroli w przeglądzie jednorocznym. Zgodność przedłożonych dokumentów z przepisem art. 62 Prawa budowlanego i brak stwierdzenia, że stan techniczny budynku zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, stanowiły podstawę umorzenia postępowania w sprawie legalności istnienia i prawidłowości użytkowania obiektu, w którym znajduje się warsztat kamieniarski. Zgodzić się należy z organem nadzorczym, że powyższe ustalenia organów nadzoru budowlanego w postępowaniu zwykłym, uzasadniały umorzenie postępowania, zaś brak jakichkolwiek przesłanek z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej postępowaniu zwykłym stanowił o wydaniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie. Wyjaśnić należy skarżącej, że dokumentacja jest archiwizowana i po określonym czasie podlega niszczeniu, ale nie uprawnia to do stwierdzenia, że dokumentacji takiej nie było, bowiem jej istnienie odnotowane jest w rejestrze pozwoleń. Zapis w rejestrze pozwoleń jest dowodem istnienia przedmiotowego pozwolenia, co zarzut skargi o samowoli budowlanej czyni chybionym. Mając na uwadze zasady postępowania nieważnościowego i brak wystąpienia którejkolwiek z przesłanek nieważnościowych w decyzji umarzającej postępowanie, za prawidłową należało uznać odmowę stwierdzenia nieważności tej decyzji. W tym stanie rzeczy skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1270).