VII SA/Wa 28/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-14
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje dochód umożliwiający samodzielne opłacenie kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie zawodowego pełnomocnika, nawet jeśli jego dochody pozwalają na samodzielne opłacenie kosztów sądowych.Stan faktyczny
P. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wykazał dochody gospodarstwa domowego w wysokości około 6 360 zł, przy pięciu osobach w rodzinie (w tym troje dzieci). Wnioskodawca posiadał również znaczący majątek. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : 1. przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o całkowite przyznanie prawa pomocy.
Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dzieci są w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z własnych dochodów tj. z wynajmu lokali w kamienicy za co uzyskuje dochód 3 060 zł. Żona wnioskodawcy uzyskuje dochód 3 300 zł. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T. Wydatki zostały wyszczególnione w piśmie z dnia 24 stycznia 2014 r. i są to: wydatki żony – ZUS 1000 zł., urząd skarbowy 300 zł., paliwo 300 zł., spłata kredytu 500 zł. oraz wydatki wnioskodawcy – urząd skarbowy 789 zł., KRUS 125 zł., urząd miasta 185 zł., PZU 51 zł. Ponadto wnioskodawca wskazał stałe opłaty – czynsz 100 zł., gaz 200 zł., prąd 200 zł., bilety do szkoły 150 zł., paliwo 200 zł., środki czystości 50 zł., odzież 100 zł., żywność 1500 zł., internet 85 zł., składki do szkoły 50 zł., leki 50 zł., lekcje gry na gitarze 120 zł.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową P. K. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w jednak tylko w ograniczonym zakresie tj. częściowego przyznania prawa pomocy dotyczącego ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym trójka dzieci w wieku szkolnym. Dochód około 6 360 zł jaki uzyskuje strona w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi 1 272 zł. W tym stanie rzeczy uznano, że strona nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. Jednakże uznano, że stronę z ww. dochodu stać jest na samodzielne opłacenie kosztów sądowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło