VII SA/Wa 28/22
WyrokWSA w Warszawie2022-03-03
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Elżbieta Granatowska, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić ustalenia warunków zabudowy dla budynku wielorodzinnego z powodu braku możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej, jeśli inwestor zadeklarował zamiar wykorzystania zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, odmawiając ustalenia warunków zabudowy z powodu braku możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej, podczas gdy inwestor zmodyfikował wniosek, wskazując na zamiar wykorzystania zbiornika bezodpływowego. Organy powinny były zbadać dopuszczalność takiego rozwiązania, w tym ewentualną potrzebę uzyskania opinii inspektora ochrony środowiska, zamiast arbitralnie odrzucać wniosek.Stan faktyczny
Skarżący T. L. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, wskazując na brak możliwości podłączenia inwestycji do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Skarżący zmodyfikował wniosek, proponując wykorzystanie zbiornika bezodpływowego. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję odmowną, uznając, że intensywność zabudowy wielorodzinnej wyklucza stosowanie szamba. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie zbadały prawidłowo możliwości zastosowania zbiornika bezodpływowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz T. L. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz T. L. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2021 r., znak: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "SKO w [...] ", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j., Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j., Dz.U. z 2018 r., poz. 570, ze zm.), po rozpoznaniu odwołania T L (dalej jako "skarżący") od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] (dalej jako "organ I instancji", "ZDB [...] ") z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]w obrębie [...] przy ul. [...]w Dzielnicy [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 29 września 2017 r. skarżący T L złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i trafostacją w bryle budynku na działkach o nr. ewid. [...] i [...] w obrębie [...], przy ul. [...]w Dzielnicy [...].
Pismem z dnia 6 października 2017 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami postępowania.
Pismem z dnia 2 stycznia 2018 r. skarżący T L zwrócił się o zmianę przedmiotu postępowania - na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i trafostacją poza bryłą budynku na terenie gminy [...] przy ul. [...] na działkach o nr. ewid. [...] i [...], w obrębie [...].
Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] ZDB [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i trafostacją w bryle budynku na działkach o nr. ewid. [...] i [...]w obrębie [...], przy ul. [...]w Dzielnicy [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący T L.
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] SKO w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Od powyższego rozstrzygnięcia złożył sprzeciw skarżący T L.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 820/19 WSA w Warszawie oddalił sprzeciw.
W uzasadnieniu WSA w Warszawie wskazał, że sprzeciw był bezzasadny. WSA w Od powyższego wyroku T L wniósł skargę kasacyjną.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 26 września 2019 r., sygn. II OSK 2465/19, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że skarżący T L złożył wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a SKO w [...]uchyliło to rozstrzygnięcie, uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone niezgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Zastrzeżenia organu odwoławczego dotyczyły błędnego sporządzenia analizy urbanistycznej m.in. w zakresie sposobu ustalenia parametru powierzchni zabudowy czy sposobu określenia elewacji frontowej planowanych budynków. NSA podkreślił, że określenie tych elementów zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j., Dz.U. z 2022 r., poz. 503, ze zm., dalej jako "u.p.z.p.") stanowi jedną z kluczowych kwestii ustalanych w procesie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na charakter tych uchybień zarówno organ odwoławczy jak i Sąd I instancji prawidłowo uznały, że obowiązujące przepisy uniemożliwiają ich usunięcie w ramach dodatkowego, uzupełniającego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez SKO w [...].
Pismem z dnia 17 grudnia 2019 r. ZDB [...] zwrócił się do skarżącego T L z pytaniem czy będzie realizował sieć kanalizacyjną na własny koszt.
Pismem z dnia 6 stycznia 2020 r. skarżący T L, wskazał, że w świetle obowiązującego prawa, orzecznictwa, istniejących dokumentów świadczących o możliwości podłączenia inwestycji do istniejącej sieci, deklaracja inwestora wskazujących na możliwość budowy sieci na własny koszt oraz ze względu na fakt, że żaden z trzech organów odwoławczych (SKO w [...] , WSA w Warszawie, NSA) nie zajął stanowiska, to skarżący prosi o zamknięcie kwestii porozumienia z MPWiK.
Pismem z dnia 27 stycznia 2020 r. ZDB [...] zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Pismem z dnia 7 lutego 2020 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] (dalej jako "MPWiK") poinformowało, że informacja techniczna wydana przy piśmie z dnia 15 września 2017 r. nie stanowi zapewnienia, że w przyszłości zostanie zawarta umowa na budowę urządzeń służących do podłączenia przedmiotowej inwestycji do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
Pismem z dnia 16 października 2020 r. skarżący T L oświadczył, iż w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie zabudowy wielorodzinnej oraz projektem decyzji odmownej, która zawierza zarzut co do braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, wnosi o rozpatrywanie wniosku o wykorzystanie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3. Zgodnie ze znowelizowaną ustawą Prawo budowlane obiekt taki aktualnie wymaga jedynie zgłoszenia przez co skarżący nie wnioskuje o zmianę tytułu zamierzenia projektowego.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] ZDB [...] , na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 60 i 61 u.p.z.p., art. 104 k.p.a., art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j., Dz.U. z 2022 r., poz. 559, ze zm., dalej jako "u.s.g."), art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (t.j., Dz.U. z 2018 r., poz. 1817, ze zm.) oraz § 17 pkt 4 uchwały Rady [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] (Dz. Urz. Woj. [...] . z 2016 r., poz. [...]) po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego T L złożonego 29 września 2017 r. i zmienionego 2 stycznia 2018 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, na dz. ewid. nr [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...]na terenie Dzielnicy [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. do wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest istnienie rzeczywistego lub projektowanego uzbrojenia terenu, wystarczającego dla zamierzenia budowlanego. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest uzależnione od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu , ale jedynie zagwarantowania, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z wybudowanych obiektów. Zagwarantowanie w drodze umowy, nie jest tożsame z obowiązkiem posiadania takiej umowy już w momencie starania się o wydanie decyzji, ale posiadanie zapewnienia gwarancji, że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej miedzy właściwa jednostką organizacyjną a inwestorem.
Do wniosku o warunki zabudowy inwestor załączył wstępne informacje techniczne o możliwości zasilenia projektowanego budynku przez [...] Sp. z o. o oraz zaopatrzenia w wodę i odprowadzenie ścieków przez MPWiK w [...] S.A.:
1) energia elektryczna - [...] Sp. z o.o. - pismem z 30 marca 2015 r.- znak: [...] - poinformował o możliwości zasilenia projektowanego budynku wielorodzinnego mocą przyłączeniową ok. 390 kW - w zakresie dostarczenia energii warunek jest spełniony
2) woda - Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. - pismem z [...]maja 2015 r. - znak: [...] : - poinformowało, że w przypadku odstąpienia od realizacji trasy ekspresowej S [...] w rejonie ulicy [...] , nie stawia sprzeciwu w sprawie możliwości zaopatrzenia projektowanego budynku w wodę w oparciu o istniejący przewód wodociągowy DA 150 mm w ulicy [...];
3) kanalizacja - Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. pismem z [...]maja 2015 r. - znak: [...]: - poinformowało że w przypadku odstąpienia od realizacji trasy ekspresowej S [...] w rejonie ulicy [...]:
- "Odprowadzenie ścieków bytowych i wód opadowych w ograniczonej ilości z projektowanego budynku, będzie możliwe do projektowanego kanału ogólnospławnego 0,30m w ulicy [...], po jego wybudowaniu i przekazaniu do eksploatacji oraz po zaprojektowaniu i wybudowaniu przedłużenia ww kanału na odcinku od projektowanej końcówki zlokalizowanej na wysokości dz. ew. nr [...]z obr [...] do wysokości projektowanej inwestycji"
W wymienionej opinii MPWiK poinformowało inwestora, że w przypadku wystąpienia o warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej należy dołączyć plan zagospodarowania terenu z naniesioną lokalizacją projektowanej zabudowy, informację o wielkości zapotrzebowania wody na cele socjalno-bytowe, ilość wody na cele przeciwpożarowe do wewnętrznego i zewnętrznego gaszenia pożaru oraz
Organ I instancji w celu wyjaśnienia nieprecyzyjnych zapisów, pismem z dnia 29 czerwca 2018 roku wezwał inwestora do przedłożenia w terminie 30 dni stanowiska Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad potwierdzającego odstąpienie od realizacji trasy ekspresowej S[...] w rejonie ul. [...] , natomiast w przypadku realizacji tej trasy aktualnego stanowiska MPWiK w [...] o możliwości podłączenia ww budynku do miejskiej sieci wodno-kanalizacyjrtej. Organ poinformował również, że w przypadku braku odpowiednich opinii sprawa zostanie rozpatrzona w oparciu o posiadany materiał dowodowy.
W odpowiedzi, pismem z 13 lipca 2018 r. inwestor nie przedłożył aktualnych dokumentów, do których został zobowiązany, a jedynie dołączył wstępną informację techniczną przyłączenia do sieci kanalizacyjnej z [...] września 2017, znak [...]roku, w której MPWIK w [...] poinformowało o możliwości w zakresie podłączenia do sieci kanalizacyjnej, cyt:
1) W chwili obecnej nie ma możliwości odprowadzenia ścieków bytowych i wód opadowych do miejskiej sieci kanalizacyjnej
2) Odprowadzenie ścieków bytowych i w ograniczonej ilości wód opadowych do kanalizacji miejskiej będzie możliwe po zaprojektowaniu, wybudowaniu i włączeniu do eksploatacji przedłużenia istniejącego kanału ogólnospławnego 0,30 m w ul. [...]na odcinku od końcówki ww kanału do wysokości projektowanej inwestycji.
W tym samym piśmie poinformowano, że:
1) MPWiK w [...] S.A. nie przewiduje w swoich planach inwestycyjnych na najbliższe lata rozbudowy sieci kanalizacyjnej w ul. [...]
2) Istnieje możliwość realizowania ww sieci kanalizacyjnej na własny koszt. Po podjęciu decyzji o realizacji ww sieci na własny koszt w dalszym etapie postępowania należy złożyć s Spółce zlecenie na opracowanie warunków technicznych przyłączenia do sieci kanalizacyjnej wraz z jednostronnie podpisanymi egzemplarzami "porozumienia dotyczące budowy urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych nieumieszczonych w planach inwestycyjnych MPWiK w [...]S.A.
MPWiK w [...]pismem z 7 lutego 2020 roku jednoznacznie udzieliło odpowiedzi, że "informacja techniczna wydana dla pisma z [...] września 2017, znak [...]nie stanowi zapewnienia, że w przyszłości zostanie zawarta umowa na budowę urządzeń służących do podłączenia przedmiotowej inwestycji do miejskiej sieci kanalizacyjnej".
Z uwagi na upływ czasu otrzymanych warunków technicznych o możliwości podłączenia do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej planowanej inwestycji Organ wysłał pismo do MPWiK z prośbą o potwierdzenie ich aktualizacji:
1) sieć kanalizacyjna, opinia z [...] września 2017 r. ([...]
2) sieć wodociągowa, opinia z [...]maja 2018 r. ([...].
W odpowiedzi, pismem z 18 czerwca 2021 roku (data wpływu 28.06.2021 r.) uzyskano aktualną informację techniczną przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, która to nie odbiega treścią od tych które posiadał Urząd:
1) Sieć wodociągowa - źródłem zaopatrzenia w wodę może być istniejący przewód wodociągowy DN 150 w ul. [...],
2) Sieć kanalizacyjna - w chwili obecnej nie ma możliwości odprowadzenia ścieków z ww inwestycji do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
Dodatkowo:
3) Zgodnie z opracowaną na zlecenie GDDKiA "Koncepcją Programową dla budowy drogi ekspresowej nr [...] na odcinku [...] -Trasa [...] " przebieg projektowanej drogi ekspresowej S [...] w rejonie ul. [...] przewidziany jest w tunelu,
4) Z uwagi na prawdopodobieństwo wystąpienia kolizji z planowanym tunelem trasy S [...] pod ul. [...], w chwili obecnej nie ma możliwości technicznych zaprojektowania właściwego, wiążącego rozwiązania rozbudowy sieci kanalizacyjnej w ul. [...], w oparciu o istniejący kanał w ww. ulicy, którego końcówka zlokalizowana jest w rejonie dz. ew. nr [...]z obr [...],
5) Omawiana nieruchomość znajduje się na terenie przewidzianym pod Trasę S [...]. W związku z powyższym prosimy o przedstawienie pozytywnej opinii GDDKiA odnośnie lokalizacji planowanej inwestycji,
6) Ewentualnym odbiornikiem ścieków bytowych z części zachodniej ww nieruchomości - część nie kolidująca z trasą S [...] - może być istniejący kanał ogólnospławny 1,20 m w ul. A., wybudowaniu i włączeniu do eksploatacji sieci kanalizacji ogólnospławnej:
• Wzdłuż Projektowanej Trasy S [...] na ode. od ww kanału ogólnospławnego 1,20 m w ul. [...]do ul. [...]
• W ul. [...]na ode. od ww kanału ogólnospławnego wzdłuż Projektowanej Trasy S [...] do wysokości posesji nr [...].
7) Budowa ww sieci kanalizacyjnej w Projektowanej Trasie [...] oraz ul. [...]do wysokości posesji nr [...] znajduje się w planach inwestycyjnych MPWiK w [...] S.A. Aktualnie Spółka jest w trakcie opracowywania projektu Wieloletniego Planu Inwestycyjnego na lata 2021-2030,
8) Ze względu na złożoność procesu inwestycyjnego ww. termin realizacji może ulec zmianie. Realizacja ww. sieci kanalizacyjnej uzależniona jest od realizacji Projektowanej Trasy S [...].
Organ I instancji wskazał, że z powyższego wynika, że dla realizacji przedmiotowej inwestycji nie ma możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej, a ich wykonanie w przyszłości nie zostało zagwarantowane w sposób prawnie skuteczny, czyli w drodze umowy między MPWiK a inwestorem, dlatego nie został spełniony warunek zawarty w art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. w zakresie sieci kanalizacyjnej, gdyż przedmiotowa inwestycja nie posiada uzbrojenia w zakresie sieci kanalizacyjnej odpowiedniej dla realizacji tej inwestycji. Organ I instancji podkreślił, że wobec niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. odmowa ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego jest uzasadniona.
Organ ponadto wskazał, że inwestor na omawianych działkach uzyska! następujące decyzje o warunkach zabudowy: dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (decyzja nr [...] z dnia [...]sierpnia 2020 r.) oraz dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego {Decyzja nr [...] z dnia [...]września 2020 r.) dopuszczające tymczasowe odprowadzenie ścieków do szamba o pojemności do 10 m3. Skarżący nie odwołał się od nich i obie decyzje stały się ostateczne. Ponieważ proponowana zabudowa wielorodzinna jest zabudową intensywną w związku z powyższym powinna być podłączona do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
Pismem z dnia 1 września 2021 r. zatytułowanym "Wniosek o uchylenie decyzji o warunkach zabudowy nr [...]oraz nr [...] wydanych przez Zarząd Dzielnicy [...] (dalej "ZDB") w dniu 19 sierpnia 2021 r." skarżący wniósł o uchylenie w/w decyzji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w toku obu postępowań uniemożliwiono skarżącemu oraz właścicielowi gruntu możliwości zapoznania się z projektami decyzji. W toku postępowania skarżący był wprowadzany podczas rozmów telefonicznych w błąd. Skarżący podkreślił, że decyzje SKO w [...], wyroki WSA, które decyzje SKO w [...]dla obu postępowań podtrzymały, wskazują jednoznacznie na sposób postępowania w obu sprawach. Nie zastosowanie się do orzeczeń sprawia, iż obie decyzje obarczone są w ten sposób wadą prawną, gdyż nie stosują się do wyroku sądu, lekceważą poświęcony czas zarówno organów odwoławczych jak i skarżącego. Skarżący oświadczył, że urząd wydał decyzję bez ustosunkowania się do przedłożonych uwag przez skarżącego, które opierały się o merytoryczną wiedzę prawną i powinny być uznane przez organ jako dowody w rozumieniu art. 77 k.p.a. Skarżący oświadczył, że w toku postępowania, wskazał, że Zarząd Dzielnicy [...] nie jest właściwy do określania technicznych możliwości budowy przyłączy ich przepustowości etc. szczególnie na etapie decyzji o warunkach zabudowy.
W ocenie skarżącego organ I instancji przemilczał kwestie decyzji Dyrektora Wód Polskich, który nakazał decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...] wydanie promesy przyłącza kanalizacyjnego przez MPWiK, o które wystąpił skarżący.
Pismem z dnia 19 września 2021 r. skarżący T L wniósł odwołanie od decyzji ZDB [...] z dnia [...]sierpnia 2021 r., nr [...].
Decyzją z dnia [...]października 2021 r., znak: [...] SKO w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu SKO w [...] wskazało, że dokonało oceny materiału dowodowego, przepisów prawa oraz orzecznictwa w odniesieniu do kwestii prawidłowości przeprowadzonego postępowania i uznało, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. nr 164, poz. 1588) i kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z wniosku o ustalenie warunków zabudowy inwestor zaplanował podłączenie ww. inwestycji do sieci kanalizacyjnej. Jak wynika z ustaleń organu I instancji i pism MPWiK w chwili obecnej nie ma możliwości odprowadzenia ścieków z ww. inwestycji do miejskiej sieci kanalizacyjnej. MPWiK w [...] S.A. w piśmie z dnia 18 czerwca 2021 r. podało, że z uwagi na prawdopodobieństwo wystąpienia kolizji z planowanym tunelem trasy S[...] pod ul. [...], w chwili obecnej nie ma możliwości technicznych zaprojektowania właściwego wiążącego rozwiązania rozbudowy sieci kanalizacyjnej w ul. [...] w oparciu o istniejący kanał w ww. ulicy, którego końcówka zlokalizowana jest w rejonie dz. nr ew. [...] z obrębu [...]. Z uwagi na fakt, że skarżący we wniosku o ustalenie warunków zabudowy podał, że ścieki będą odprowadzane do kanalizacji miejskiej, co w świetle braku technicznych możliwości w chwili orzekania wybudowania takiej sieci kanalizacyjnej czyni niemożliwym zapewnienie dla tej inwestycji obsługi planowanego budynku w zakresie gospodarki nieczystościami płynnymi. SKO w [...] podniósł, że wniosek inwestora, wszczynający postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy określa, w jakim zakresie będzie prowadzone postępowanie, a więc jakie przepisy prawa umożliwiają lub też nie, realizację przedmiotowej inwestycji. Granicą związania wnioskiem inwestora, winno być przeznaczenie i funkcja obiektów, jednakże gabaryty obiektów a więc wysokość, liczba kondygnacji czy linia architektoniczna mogą być ustalone w decyzji o warunkach zabudowy w sposób nieco odmienny niż wskazany we wniosku inwestora, bowiem dopiero po przeprowadzeniu analizy i warunków zagospodarowania, zgodnie z powołanymi powyżej przepisami możliwe jest określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy, które będą podlegały konkretyzacji postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy uznał, że stanowisko organu I instancji jest zgodne z prawem i brak jest podstaw do uchylenia decyzji w całości i orzeczenia co do istoty poprzez ustalenie warunków zabudowy, jak również uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Pismem z dnia 30 listopada 2021 r. skarżący T L złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w [...] z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] i zobowiązanie SKO w [...] do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 u.p.z.p. poprzez błędne uznanie, że projektowane uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla inwestycji w sytuacji, gdy decyzja SKO w [...] całkowicie pomija fakt modyfikacji wniosku o ustalenie warunków zabudowy przez skarżącego i określenie jako uzbrojenia zastępczego bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ odwoławczy z niezrozumiałych względów uznał (akceptując niezgodne z prawem działanie organu I instancji), że dla inwestycji przewidziane zostało przez skarżącego podłączenie do sieci kanalizacyjnej i w związku z tym – ze względu na stanowisko MPWiK, które wskazało na brak możliwości odprowadzenia ścieków z inwestycji do miejskiej sieci kanalizacyjnej – ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji jest niedopuszczalne. Powyższe stanowisko pomija jednak całkowicie fakt zmodyfikowania przez skarżącego wniosku o ustalenie warunków zabudowy pismem z dnia 16 października 2020 r. W piśmie tym skarżący wskazał, że na potrzeby inwestycji zamierza wykorzystać zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3. W ocenie skarżącego od tamtej pory organy nie powinny już w ogóle powoływać kwestię technicznej niemożności przyłączenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej, gdyż doszło do zmiany wniosku o ustalenie warunków zabudowy w tym zakresie – poprzez wskazanie uzbrojenia zastępczego w postaci szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe. Skarżący przywołał treść § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), wskazując, że przewidziane przez skarżącego rozwiązanie jest zgodne z tym przepisem
Skarżący podkreślił, że żaden przepis prawa nie zakazuje realizacji zbiorników bezodpływowych w przypadku budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego (w szczególności ze względu na to, że jest to zabudowa "intensywna", jak argumentował organ I instancji). Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie istnieje techniczna możliwość realizacji inwestycji w oparciu o wykorzystanie zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne. Do skargi załączył "Opinię dotyczącą możliwości przyłączenia budynków do szczelnych zbiorników na nieczystości płynne: z dnia 26 listopada 2021 r.
W odpowiedzi na skargę, SKO w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Zdaniem organu intensywność zabudowy wielorodzinnej i korzystanie z takiej zabudowy znacznej ilości osób wyklucza możliwość obsługi takiego budynku mieszkalnego przez szambo o pojemności 10 m3. Szacuje się, że jedna osoba przez cały dzień zużywa przeciętnie pomiędzy 150-200 litrów wody. Jeśli dom zamieszkują cztery osoby, potrzebują czternastu dni na zapełnienie zbiornika o pojemności od 8,5 do 11 m3. Przy założeniu, że w budynku jest 14 mieszkań i w każdym zamieszkują 4 osoby, to szambo o pojemności 10 m3 powinno być opróżniane codziennie łącznie z sobotami, niedzielami i świętami. Ponadto rozporządzenie techniczne określa w § 36 odległości, w jakich zbiorniki na nieczystości płynne powinny znajdować się od budynków przeznaczonych na pobyt ludzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej , przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwaną dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2021 r., znak: [...]utrzymująca w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...]sierpnia 2021 r., nr: [...] odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]w obrębie [...]przy ul. [...] w Dzielnicy [...].
Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065, dalej jako "rozporządzenie techniczne").
Podkreślić należy, że jedną z zasad ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zasada wyrażona w treści art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., zgodnie z którą każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy (w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), o ile nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i trafostacją poza bryłą budynku, elementami zagospodarowania terenu usytuowanego na terenie, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Dlatego też wydanie decyzji musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Decyzja o warunkach zabudowy przede wszystkim ma rozstrzygnąć o dopuszczalności realizacji określonej inwestycji na objętym wnioskiem inwestora terenie, dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla której nie został uchwalony miejscowy plan, jest dopuszczalna (wyrok NSA z 6 września 2013 r., II OSK 813/12, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2017 r., II OSK 717/17 podkreślił, że celem postępowania w przedmiocie wydania warunków zabudowy jest ustalenie dla planowanej zmiany zagospodarowania terenu, polegającej na budowie obiektu budowlanego, takich warunków w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu, które pozwoliłyby na włączenie danej inwestycji w ład przestrzenny okolicy, nie zaś poszukiwanie rozwiązań umożliwiających inwestorowi maksymalne zainwestowanie określonej nieruchomości, bez jakiejkolwiek kontroli organów administracji publicznej.
Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla konkretnego zamierzenia toczy się wyłącznie na wniosek inwestora (art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., który z uwagi na szczególnych charakter i wagę tego rodzaju decyzji został przez ustawodawcę obwarowany przepisami szczególnymi.
Przepis art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji I instancji, uzależniał wydanie przedmiotowej decyzji od łącznego spełnienia warunków wymienionych w punktach od 1 - 5, tj.:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Decyzja o warunkach zabudowy musi spełniać łącznie wszystkie warunki określone w szczególności w cyt. art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 u.p.z.p. oraz warunki w/w rozporządzenia, aby można było uznać ją jako wydaną zgodnie z prawem.
W niniejszej sprawie podkreślić należy, że odmówiono skarżącemu ustalenia warunków zabudowy i zasad gospodarowania terenu dla omawianej inwestycji, z powodu niespełnienia warunków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z pkt 5 u.p.z.p., tzn.:
• pkt 3: istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
• pkt 5: decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Odnosząc się do podnoszonego niespełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. wskazać należy, że główną osią sporu dotyczącego tej przesłanki jest kwestia ustalenia, czy w świetle przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia technicznego dopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy przy zmodyfikowanym wniosku skarżącego o ustalenie warunków zabudowy poprzez wskazanie uzbrojenia zastępczego w postaci szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe.
Przepis § 26 ust. 1 rozporządzenia technicznego stanowi, że działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. W razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków – jeżeli – ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3 to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Dopuszczalność stosowania zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej wynika wprost z § 26 ust. 3 rozporządzenia technicznego. Przepisy rozporządzenia technicznego formułują jednak konkretne wymagania w zakresie ilości ścieków na dobę i konieczności uzyskania pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska.
Należy jednocześnie wskazać, że na mocy § 34 ust. 1 rozporządzenia technicznego zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być usytuowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza się ich sytuowania na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz na terenach zalewowych.
Wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ bezspornie ustaliły, czego skarżący nie neguje, że w chwili obecnej brak jest technicznej możności przyłączenia omawianej inwestycji do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Jednakże pominięto przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy fakt, że istnieje możliwość zmodyfikowania wniosku o ustalenie warunków zabudowy w trakcie postępowania administracyjnego oraz że w niniejszej skarżący pismem z dnia 16 października 2020 r. wniosek ten zmodyfikował. Zgodzić należy się ze skarżącym, iż w piśmie tym wskazał, że na potrzeby inwestycji zamierza wykorzystać zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 i i tym samym organy nie powinny już w ogóle powoływać się na kwestię technicznej niemożności przyłączenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej, gdyż doszło do zmiany wniosku o ustalenie warunków zabudowy w tym zakresie – poprzez wskazanie uzbrojenia zastępczego w postaci szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe. Przez istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. należy rozumieć nie tylko możliwość przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, ale i zastosowanie zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków. Przypomnieć też należy, iż celem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 u.p.z.p. nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 578/18).
Podkreślić należy, że brak jest w ww. przepisach odniesienia się do intensywności zabudowy, na którą powołują się organy. Spóźniona i mało wyczerpująca jest także zawarta w odpowiedzi na skargę próba organu wyjaśnienia, dlaczego w jego ocenie projektowane uzbrojenie terenu w postaci zbiornika bezodpływowego jest niewystarczające dla omawianego zamierzenia budowlanego.
W ocenie Sądu naruszono art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Organ rozpatrując przedmiotową sprawę powinien przed wydaniem rozstrzygnięcia przeprowadzić postępowanie, w którym zostałoby wykazane czy zbiorniki miałyby być usytuowane na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska i narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz na terenach zalewowych, czego nie uczyniono. Jednocześnie wskazać, należy iż organy administracji publicznej obowiązane są działać zgodnie z przepisami prawa, dlatego jeśli skarżący wskazał, iż planuje zastosować zbiornik bezodpływowy do 10 m3, a organ uważa, że ilość ścieków w omawianym zamierzeniu inwestycyjnym będzie przekraczać 5 m3 na dobę to powinien zostać wezwany do uzupełnienia wniosku o przedłożenia pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Bez uzyskania takiej opinii organ administracji publicznej nie może dowolnie decydować o odmowie ustalenia warunków zabudowy, nie wyjaśniając w dostateczny sposób czy ww. zbiornik byłby wystarczający dla budynku wielorodzinnego.
Z przedstawionych wyżej powodów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło