VII SA/Wa 2802/15
WyrokWSA w Warszawie2017-01-10
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu może zostać skierowana do osoby, która nie jest stroną postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna nakładająca obowiązek doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu, wydana wobec osoby niebędącej stroną postępowania, jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W takiej sytuacji sąd administracyjny stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej A.S. doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu poprzez wymianę okien. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą wymianę okien z tworzywa sztucznego na aluminiowe. Minister Kultury utrzymał tę decyzję w mocy. A.S. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o stronach postępowania i niewykonalność decyzji. WSA stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że zostały one skierowane do osoby niebędącej stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zasądził od Ministra Kultury na rzecz A.S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A. S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], zwany dalej także "Ministrem Kultury", po rozpatrzeniu odwołania A. S., zwanej dalej również "skarżącą", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia[...] kwietnia 2015 r., nr [...], znak:
[...], wydaną przez [...] Konserwatora Zabytków z upoważnienia Prezydenta Miasta [...].
W wymienionej decyzji [...] Konserwator Zabytków, zwany dalej "[...]", nakazał skarżącej doprowadzić zabytek, jakim jest Zespół[...], zlokalizowany w W. przy ul.[...], do jak najlepszego stanu, przez wymianę obecnie istniejących okien wykonanych tworzywa sztucznego (pcv) na ślusarkę aluminiową w kolorze ciemnoszarym. Organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącą do wykonania wskazanych prac w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się decyzji.
Zaskarżona decyzja Ministra Kultury została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwany dalej "[...]") wystąpił do Konserwatora Zabytków właściwego dla [...] o zgodę na przebudowę lokalu gastronomicznego, który znajduje się w budynku dawnych kas biletowych Zespołu [...] w W. przy ul.[...]. Na mocy decyzji Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] czerwca 1989 r., budynek dawnych kas biletowych stanowi część Zespołu [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...]. Wobec tego budynek ten podlega prawnej ochronie konserwatorskiej na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1446), zwanej dalej "u.o.z.o.z.".
Po rozpatrzeniu wymienionego wniosku[...] , [...] Konserwator Zabytków wydał w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję nr [...], zwaną dalej "pozwoleniem konserwatorskim", w której zezwolił [...], na przebudowę lokalu gastronomicznego, który znajduje się w budynku dawnych kas biletowych Zespołu [...] w W. przy ul. [...].
Decyzja nr [...] została wydana na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 i art. 96 ust. 2 u.o.z.o.z. oraz przepisów wykonawczych do powołanej ustawy.
Zgodnie z pozwoleniem konserwatorskim roboty budowlane powinny być wykonane zgodnie z projektem wykonanym w Pracownia Projektowej "[...]" w kwietniu 2014 r. i oznaczonym nazwą "Projekt przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych [...] w W. W. ul.[...], dz. Ew. nr [...].
Pełnomocnikiem [...] reprezentującym go w postępowaniu prowadzonym przez [...] na podstawie pełnomocnictwa udzielonego dnia [...] lutego 2013 r., była A.S.
Po zakończeniu prac objętych pozwoleniem konserwatorskim, w dniu[...] stycznia 2015 r. [...] przeprowadził kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w zakresie oceny zgodności wykonywanych prac w ww. budynku z wydanymi pozwoleniami. W trakcie kontroli stwierdzono, że miały miejsce odstępstwa od wydanego pozwolenia, polegające na zamontowaniu okien z tworzywa, "powlekanego okleiną w kolorze ciemnoszarym, zgodnie z kolorem podanym w projekcie" (k. 18 akt adm.).
Na skutek przeprowadzonej kontroli [...] Konserwator Zabytków z upoważnienia Prezydenta [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2015 r. decyzję, na mocy której nakazał skarżącej doprowadzić zabytek, jakim jest Zespół [...], do jak najlepszego stanu poprzez wymianę w budynku dawnych kas biletowych obecnie istniejących okien wykonanych z tworzywa sztucznego (pcv) na ślusarkę aluminiową w kolorze szarym, zgodnie z pozwoleniem [...] z dnia[...] lipca 2014 r. Ponadto organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącą do wykonania wymienionych prac w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Decyzja [...] nr [...]została wydana na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2 i art. 96 w zw. z art. 40 ust. 2 u.o.z.o.z., a także szczegółowych przepisów kompetencyjnych nie kwestionowanych w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z powołanymi przepisami, w przypadku, gdy bez pozwolenia lub w sposób odbiegający od wydanego pozwolenia wykonano w zabytku wpisanym do rejestru zabytków, prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12 u.o.z.o.z., [...] wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.
Dodatkowo organ wskazał, że budynek dawnych kas biletowych przed rozpoczęciem prac adaptacyjnych na lokal gastronomiczny, posiadał zróżnicowane okna, w większości wtórne, a w znacznym stopniu były to okna wykonane z tworzywa pcv, w kolorze białym. W latach 70-tych i 80-tych XX w. przed wpisem do rejestru zabytków budynek podlegał przebudowom. Nie zachowały się oryginalne okna, wobec czego trudno jednoznacznie stwierdzić, z jakiego materiału były wykonane. Z istniejącej inwentaryzacji wiadomo natomiast, jakie były pierwotne podziały okienne. Projekt, na postawie którego [...] wydał pozwolenie, zakładał przywrócenie tych pierwotnych podziałów. Ponadto, według organu, projekt zakładał ujednolicenie kolorystyczne stolarki (ślusarki), przy czym wybrany został kolor ciemnoszary (grafitowy).
W ocenie [...], obecnie wykonane prace nie uwzględniają ww. założenia projektowego, gdyż odtworzony został jedynie podział okien i zastosowano pierwotnie projektowany kolor. Natomiast nie zastosowano projektowanego materiału. Istotny jest fakt, że posiadacz Zespołu [...] oraz [...] Konserwator Zabytków dążą do ujednolicenia okien reprezentacyjnych obiektów budowlanych wchodzących w skład tego zespołu. Dlatego również w pozwoleniu wydanym dla Trybuny II z wymienionego zespołu budynków (decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.) zakłada się ujednolicenie okien w tych budynkach poprzez zainstalowanie ślusarki aluminiowej w kolorze szarym (grafitowym). Profile wykonane z aluminium, które w wyglądzie są zbliżone do okien stalowych, zastosowanych pierwotnie w budynkach Zespołu[...], są dopuszczalne pod względem konserwatorskim, w przypadku konieczności ich wymiany. Natomiast tworzywo sztuczne (pcv) z okleiną, jest zupełnie współczesnym materiałem i zastosowanie okien o takich rozwiązaniach materiałowych, rażąco kontrastuje z architekturą tego zespołu oraz odbiega jakością od zastosowanych w niej pierwotnie materiałów szlachetnych. Wobec powyższego, fakt, że okna w budynku dawnych kas biletowych zostały wykonane z innego, niż projektowanego materiału, wpływa negatywnie na spójność architektoniczną Zespołu [...] i obniża chronioną wartość artystyczną tego zespołu budowlanego.
Należy wskazać, że decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do A.S. (adres w aktach sprawy), [...] oraz pełnomocnika Polskiego Klubu [...].
Odwołanie od ww. decyzji [...] złożyła w dniu [...] maja 2015 r. A.S., wnosząc o uchylenie jej w całości oraz twierdząc, że decyzja ta jest sprzeczna z:
1) art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnych ustaleniach faktycznych:
a) poprzez błędne ustalenie, że ze skarżonej decyzji i projektu budowlanego do którego się ona odwołuje wynika obowiązek zamontowania ram okiennych wykonanych z aluminium w kolorze szarym;
b) poprzez błędne ustalenie, jakoby budynki o numerach inwentaryzacyjnych nr [...],[...]oraz [...] stanowiły jeden budynek – oznaczony jako "budynek dawnych kas biletowych", w sytuacji gdy jest to zespół odrębnych obiektów, zbudowanych co prawda pod wspólnym dachem, jednak zróżnicowanych funkcjonalnie;
c) poprzez brak jednoznacznego ustalenia materiału, z jakiego zostały wykonane oryginalne okna w przedmiotowym budynku i błędne przyjęcie, że profile okien wykonane z aluminium są w wyglądzie zbliżone do okien zastosowanych pierwotnie w budynku;
2) art. 45 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 3 w zw. z art 3 pkt 3 i 12 u.o.z.o.z. w zw. z art. 31 ust 3 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez zastosowanie sankcji nieproporcjonalnej do okoliczności sprawy;
3) art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.o.z. w zw. z art 7 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego nieuwzględniającego słusznego interesu strony (prawnego i ekonomicznego);
4) art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.o.z. w zw. z art. 107 §1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o sentencji niejednoznacznej, z której nie wynika, jaka jest treść obowiązku jej adresatów i jednocześnie sentencji niewykonalnej już od dnia jej wydania;
5) art. 7, 8, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia w sposób nieprzekonujący, nie budzący zaufania strony do organu ochrony zabytków, w sytuacji gdy decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego powinna cechować się podwyższonymi walorami dotyczącymi ukazania motywów rozstrzygnięcia podjętego przez organ.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z zatwierdzonym projektem przebudowy spornego lokalu nie wynika, że stolarka okienna miała być wykonana z aluminium. W powołanej dokumentacji już w tytule arkusza nr 10 wskazano, że dotyczy on stolarki okiennej (a nie ślusarki okiennej). Na tym arkuszu jest także dodatkowy zapis, w uwagach, o treści "Stolarka okienna w profilach aluminiowych", oraz podane jest U okna < 1,3 W/m2K. Taka właśnie stolarkę – jak twierdzi skarżąca - zastosowano w remontowanym budynku. W opisie technicznym do projektu jest też mowa o oknach aluminiowych, jednak opisano je jako U okna < 1,1 W/m2K i dotyczą one obiektów o numerze inwentaryzacyjnym nr [...].
Dalej skarżąca wskazała, że błędnie określono wspólnie budynki o numerach inwentaryzacyjnych [...], [...], oraz [...] jako "budynek dawnych kas biletowych". Budynek o numerze [...] figuruje w rejestrze własności jako "budynek biura [...]". Budynek o numerze [...] figuruje w rejestrze własności jako "garaż przy [...]". Obydwa te budynki były po wojnie wykorzystywane do celów gastronomicznych. Budynki o numerze [...] (trzy boksy) figurują w rejestrze własności jako "kasy wejściowe". Zdaniem skarżącej oznacza to, że nie można przykładać jednej miary do każdego z opisanych obiektów i stosować dla nich wymogów jak dla zrealizowanych już budynków kasowych, bowiem budynki o numerach [...] i [...] nie mają i nie miały nigdy funkcji kasowej.
Ponadto skarżąca zarzuciła organowi I instancji, że zaniechał jednoznacznego ustalenia materiału, z jakiego zostały wykonane oryginalne okna w przedmiotowym budynku. Po długich poszukiwaniach okazało się, że w zasobach [...], dzierżawcy terenu [...], odnaleziono zdjęcia archiwalne z okresu budowy [...], które potwierdzają okoliczność, że pierwotna stolarka budynku była drewniana. W budynkach o numerach [...] i [...] zastosowana była stolarka, a nie ślusarka budowlana. Świadczą o tym dobitnie wymiary profili okiennych, charakterystyczne dla stolarki, znacznie różniące się od filigranowych profili stalowych w kasach. Zatem zastosowanie w chwili obecnej ślusarki aluminiowej zamiast stolarki byłoby zafałszowaniem oryginalnej formy budynku.
Skarżąca wskazała, że wykonała stolarkę z profili plastikowych, wzmacnianych kształtownikami aluminiowymi. Zachowała wymiary profili, a ich pokrycie ma strukturę, jak elementy z drewna, podobnie kolor odpowiada barwie stolarki drewnianej.
W dniu [...] września 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków z upoważnienia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 45 ust. 1 pkt 2, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 u.o.z.o.z.
Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że zgodnie w "Projekcie przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych", przewidziano stolarkę okienną i drzwiową zewnętrzną aluminiową U
W ocenie Ministra Kultury nie budzi wątpliwości, że roboty budowlane wykonano niezgodnie z wydanym pozwoleniem z dnia [...] lipca 2014 r. Uwzględniono założenia projektowe dotyczące podziału i kolorystyki, natomiast nie zastosowano projektowanego materiału.
Wobec powyższych ustaleń, okoliczność, w jaki sposób i w jakim zakresie roboty budowlane wykonane w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu wpływają na wartości zabytkowe Zespołu [...] przy ul. [...]w W. oraz udokumentowane istnienie w objętej pozwoleniem części budynku pierwotnie stolarki okiennej drewnianej, pozostaje bez wpływu na obowiązek organu konserwatorskiego wynikający z art. 45 ust. 1 u.o.z.o.z.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji A.S. w dniu [...] listopada 2015 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Kultury, zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji oraz decyzji [...] z dnia[...] kwietnia 2015 r. Alternatywnie A.S. wniosła o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji publicznej. Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie jej wykonalności oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła decyzji organu drugiej instancji naruszenie:
1) art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie katalogu stron postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Ministra Kultury i nieuwzględnienie w nim w charakterze strony P.S., w sytuacji gdy począwszy od dnia [...] listopada 2014 roku P.S. dysponuje obiektem budowlanym, na terenie którego decyzja Ministra Kultury nakazuje przeprowadzić roboty budowlane, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.;
2) art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie katalogu stron postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Ministra Kultury i skierowanie jej do niej jako osoby niebędącej stroną toczącego się postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy począwszy od dnia [...] listopada 2014 r. tytuł prawny do obiektu budowlanego, na terenie którego decyzja Ministra Kultury nakazuje przeprowadzić roboty budowlane należy do P.S., co powoduje, że skarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.;
3) art. 28 k.p.a. w zw. z art 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie [...] za stronę administracyjnego postępowania odwoławczego, podczas gdy organ wydający decyzję w pierwszej instancji nie może być stroną postępowania administracyjnego, co powoduje, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.;
4) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji Ministra Kultury w sytuacji, w której w dacie rozstrzygnięcia była ona niewykonalna i sytuacja ta ma charakter trwały, a to na skutek nieposiadania przez skarżącą możliwości wykonania robót budowlanych w obiekcie budowlanym, którego dotyczy ww. decyzja, co powoduje, że jest ona dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a.
Ponadto skarżąca podtrzymała argumentację prezentowaną w niniejszej sprawie na etapie postępowania administracyjnego.
Skarżąca w uzasadnieniu stwierdziła, że w dniu [...] listopada 2014 r. P.S. zawarła z [...] umowę najmu spornego obiektu i tym samym stała się stroną postępowania administracyjnego, co organ drugiej instancji pominął podczas wydawania decyzji.
Zdaniem skarżącej wysłanie skarżonej decyzji, zakwalifikowane w rubryce "Otrzymują" do [...] Konserwatora Zabytków było tożsame z uznanie organu pierwszej instancji jako strony, co z wcześniejszym orzecznictwem sądów administracyjnych zostało uznane jako nieprawidłowe.
Dodatkowo A.S. wskazała, że decyzja Ministra Kultury jest niewykonalna już od dnia wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały. Skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do obiektu budowlanego w odniesieniu do którego decyzja organu drugiej instancji nakazuje przeprowadzić roboty budowlane, co determinuje jej niewykonalność w kontekście prawnym.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2015 r. Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi, jako niezasługującej na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Sąd stwierdził, że właścicielem nieruchomości w W. przy ul.[...], na której położony jest Zespół [...], jest Skarb Państwa. Właściciel w 2008 r. wydzierżawił przedmiotową nieruchomość spółce [...] jako użytkownikowi i zarządcy całej nieruchomości. W tej roli w dniu[...] listopada 2014 r. [...] zawarł umowę najmu z P.S., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "[...]" z siedzibą w W. przy ul.[...], jako najemcą.
Na podstawie wskazanej umowy najmu [...] oddał najemcy do używania cztery budynki wolnostojące oraz fragment trawnika o powierzchni 481 m2 z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gastronomicznej. W umowie najmu postanowiono również, że najemca, P.S. w celu przystosowania, a następnie wykorzystywania przedmiotu najmu do celów prowadzenia działalności gospodarczej, wykona na własny koszt remont budynków stanowiących przedmiot najmu w zakresie uzyskanego pozwolenia konserwatorskiego i pozwolenia na budowę. Remont będzie obejmował naprawę dachu, z wymianą obróbek blacharskich i remontem kominów, remont elewacji, naprawę lub wymianę stolarki okiennej drzwiowej, remont podłóg itp. Umowa najmu została zawarta na czas nieokreślony z sześciomiesięcznym okresem wypowiedzenia.
Remont planowany przez P.S. miał był prowadzony na podstawie projektu budowlanego sporządzonego w kwietniu 2014 r. przez pracownię projektową "[...]" z siedzibą w Z. Projekt dotyczył przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych wyścigów konnych w W. W projekcie stwierdzono również, że inwestorem będzie A.S. zamieszkała w W. przy ul.[...]!!
W rozpatrywanej sprawie istotne jest to, że zgodnie z ww. projektem stolarka okienna i drzwiowa miała być wykonana z aluminium, a także podobnie jak obróbki blacharskie i rynny będą pomalowane w kolorze[...] (pkt 6.4 oraz pkt 8 zdanie pierwsze projektu). Dodatkowo, zgodnie z tym co twierdzi organ drugiej instancji, po pkt 8 projektu uczyniono ręczny dopisek, oznaczony podpisem projektanta i datą[...].06.2014 o treści: "Stolarka okienna kas aluminiowa, według podziału istniejącego".
Niewątpliwe w sprawie jest jednak, że ramy okienne w budynku dawnych kas zostały wykonane z tworzywa sztucznego (pvc, a nie pcv) z okleiną w kolorze szarym. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji potwierdziła, że "wykonała stolarkę z profili plastikowych, wzmacnianych kształtownikami aluminiowymi". Organy obu instancji nie kwestionują też zastosowanej barwy stolarki (okleiny), chociaż zastosowany kolor nazywają "ciemnoszarym" lub "szarym – grafowym". Taki stan rzeczy potwierdza też dokumentacja fotograficzna (kolorowa) zawarta w aktach administracyjnych (k. 32). Tymczasem z publicznie dostępnych wzorców wynika, że wskazany w projekcie kolor RAL 7001 oznaczany jest jako szary błękitny, nazwa angielska: silver grey (patrz: https://www.barwy.net/kolor/ral/7001, analogicznie https://www.sakoexpo.com.pl/pl/informacje/16-wzornik-kolorow-ral oraz https://wzorniki.eu/ral-classic-paleta-on-line.
Można zatem stwierdzić, że remont przedmiotowych budynków, w tym budynku dawnych kas biletowych, przeprowadzony został z istotnym odstępstwem od projektu i pozwolenia konserwatorskiego.
Mimo powyższego Sąd uznaje, że zaskarżona decyzja Ministra Kultury z dnia[...] września 2015r. zapadła z naruszeniem przepisów prawa. Decyzja ta, a także decyzja organu pierwszej instancji, zostały bowiem wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż za podmiot zobowiązany do doprowadzenia zabytku do najlepszego stanu została uznana A.S.. Decyzje organów odpowiedzialnych za ochronę zabytków zostały zatem skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie. Taka wada skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji.
[...] Konserwator Zabytków prowadząc postępowanie w sprawie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami przyjął, że inwestorem w przedmiotowej sprawie, a więc konsekwentnie osobą, do której powinna być skierowana decyzja o nakazie doprowadzenia zabytku do najlepszego stanu jest A.S.. Organ przyjął taką okoliczność jako ustaloną m.in. w protokole kontroli oceny zgodności z wydanym pozwoleniem konserwatorskim wykonanych prac w budynku dawnych kas biletowych w Zespole [...] sporządzonym dnia [...] stycznia 2015 r. W protokole tym wpisano, iż "ustalono, że osobą, która zleciła wykonanie tych prac (remontowych) jest najemca: A.S." (k.18 akt adm.). Organ nie wziął jednak pod uwagę ani faktu, że pozwolenie konserwatorskie (decyzja nr [...]z dnia [...] lipca 2014 r.) zostało wydane po rozpatrzeniu wniosku A.S. działającej jako pełnomocnik [...]. Z tej decyzji wynikało zatem, że jej stroną był [...] jedynie reprezentowany przez A.S.
Organ pierwszej instancji nie wziął również pod uwagę faktu, że w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego przyjęto pełnomocnictwo wystawione dnia [...] lutego 2013 r. przez [...], w którym podmiot ten upoważnił A.S., zamieszkałą w W. przy ul.[...] , do załatwiania formalności związanych z uzyskiwaniem decyzji oraz zaleceń właściwego konserwatora zabytków oraz decyzji właściwych władz budowlanych w zakresie decyzji dotyczących prac remontowych w budynkach[...],[...]oraz [...] położonych na terenie [...] objętych przedwstępną umową najmu z dnia[...].10.2012r., w tym do składania pism, wniosków i dokumentów oraz do odbioru decyzji, postanowień, uzgodnień oraz innych dokumentów. W pełnomocnictwie tym stwierdza się jednak, że pełnomocnictwo nie upoważnia do zaciągania jakichkolwiek zobowiązań majątkowych w imieniu[...]. Oznacza to, że na etapie postępowania w sprawie pozwolenia konserwatorskiego podmiotem, który był uprawniony do występowania w roli inwestora była spółka[..].
[...] Konserwator Zabytków prawdopodobnie zasugerował się faktem, iż projekt budowlany z kwietnia 2014 r. przygotowany dla potrzeb przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych [...] w W. wskazuje A.S. jako inwestora. Sam projekt nie jest wszakże uzupełniony o żadne dokumenty, które potwierdzałyby, iż inwestorem rzeczywiście została A.S.
Przeciwnie, znajdująca się w aktach i znana organowi umowa najmu z dnia[...] listopada 2014 r. została zawarta między spółką [...] jako wynajmującym a P.S., zamieszkałą również przy ul. [...] w W., ale określającą się jako "prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...]". Wskazuje na to zarówno preambuła umowy, jak i pieczątka oraz podpis pod umową. Z dokumentu tego wynika, że to nie A. S. upoważniona była do złożenia oświadczenia o tytule do nieruchomości, na której miała być prowadzona inwestycja o charakterze remontu, ale P.S.
Również w § 12 umowy najmu (noszącym tytuł: "Doręczenia") wyraźnie wskazane jest, że najemcą jest P.S. zamieszkała pod wskazanym wyżej adresem.
Organ nie zażądał również i nie dokonał sprawdzenia, czy prace remontowe w przedmiotowym budynku były prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę oraz kto został wskazany jako inwestor w takiej decyzji. W aktach sprawy nie znajduje się kopia pozwolenia na budowę.
Okolicznością, która mogła wprowadzić w błąd organ drugiej instancji było również to, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyła A.S. jako osoba, na którą nałożono obowiązek doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu (odwołanie z dnia [...] maja 2015 r.). Kwestia sposobu ustalenia strony postępowania nie została w odwołaniu podniesiona.
Powyższe okoliczności wskazujące na niejasność strony podmiotowej postępowania nie spowodowały wszakże sprawdzenia, kto jest inwestorem i na kogo powinien być nałożony obowiązek przewidziany w przepisach art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.o.z. Dopiero w skardze na decyzję Ministra Kultury podnoszona jest przez A.S. okoliczność, że organy nie dokonały właściwego sprawdzenia osoby inwestora i nie uwzględniły we wcześniejszym postępowaniu P.S. To jej przysługiwał tytuł do nieruchomości inwestycyjnej, a zatem należało przyjąć, że to ona właśnie, a nie skarżąca A.S., jest inwestorem. O ile decyzja o pozwoleniu na budowę nie stanowi inaczej, albo o ile między [...] a stroną umowy najmu nie dokonano żadnych czynności nie ujawnionych dotąd w sprawie, obowiązek dokonania zmian wynikających z przepisów o ochronie zabytków należało nałożyć na P.S. Wskazane wyżej okoliczności wyjaśniają, dlaczego doszło do błędnego wskazania strony decyzji nakazującej doprowadzenie zabytku do najlepszego stanu, lecz nie czynią obu decyzji prawidłowymi w świetle prawa publicznego. Niezgodność obu aktów z prawem jest oczywista.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja Ministra Kultury, a także decyzja organu pierwszej instancji tj. decyzja [...] Konserwatora Zabytków działającego z upoważnienia Prezydenta [...], zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż obie decyzje zostały skierowane do osoby, która nie jest stroną w postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz zgodnie z art. 135 p.p.s.a. decyzji organu pierwszej instancji w uznaniu, iż uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., czyli jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło