VII SA/Wa 2803/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-28

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Grzegorz Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja wojewody o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest prawidłowa w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już wykonane i czy organ odwoławczy prawidłowo rozstrzyga co do istoty sprawy w takich okolicznościach?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja wojewody jest wadliwa, ponieważ organ odwoławczy nie miał podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż roboty budowlane zostały już wykonane, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Organ powinien był umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ponadto wojewoda naruszył przepisy kompetencyjne, oceniając samowolę budowlaną, co jest kompetencją inspektora nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Wojewoda wydał decyzję odmowną zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia na działce, której część należała do skarżących J. i H. C. Skarżący kwestionowali decyzję, wskazując na naruszenia proceduralne i materialne. Roboty budowlane zostały wykonane w 2015 roku, a trasa instalacji została zmieniona w stosunku do zatwierdzonego projektu. Wojewoda uznał, że zmiana trasy stanowi samowolę budowlaną i odmówił pozwolenia, co zostało zaskarżone do sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz umorzył postępowanie w sprawie odwołania J. i H. C. od decyzji Prezydenta Miasta. Zasądził od Wojewody na rzecz W. S. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. umarza postępowanie w sprawie odwołania J. C. i H. C. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. Nr: [...], znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym podstępowaniu była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...], która to decyzją organ II instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. i H. C. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r., znak [...] odmawiającej im uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] października 2014 r. dotyczącej pozwolenia na budowę wewnętrznej i zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku na działce o nr geod. [...] obręb [...] przy ul. P. w S. R. S., W.S. i M.S.- wspólnikom spółki cywilnej R. z siedzibą w S. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku na działce o nr geod. [...] obręb [...] przy ul. P. w S. Kontrolowaną decyzją Wojewoda [...] orzekł ponadto o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w części dotyczącej zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku na działce o nr geod. [...] obręb [...] przy ul. P. w S. R. S., W. S. i M. S. - wspólnikom spółki cywilnej R. Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji wskazał na następujący stan faktyczny sprawy. Prezydent Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę R. S., W. S. i M. S.- wspólnikom spółki cywilnej R. - wewnętrznej i zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku na działce o nr geod. [...] obręb [...] przy ul. P. w S. W dniu 21 listopada 2014 r. J. i H. C. powołujący się na art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. Prezydent Miasta [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] odmówił J. i H. C. wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...], w związku z czym złożyli zażalenie do Wojewody [...]. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu ww. zażalenia, postanowieniem [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, iż sprawa zasadności uchylenia w/w decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., zgodnie z wnioskiem skarżących, powinna być zbadana po wznowieniu postępowania. Prezydent Miasta [...], postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] wznowił postępowanie i decyzją z dnia [...].02.2015 r. znak [...] odmówił J. i H. C. uchylenia ww. ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Po rozpatrzeniu odwołania J. i H. C. od powyższej decyzji Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r uchylił ww. decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. i umorzył postępowanie I instancji w przedmiotowej sprawie. Umarzając postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, co do braku po stronie skarżących przymiotu strony, co doprowadziło do powyższego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę na ww. decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. wyrokiem z dnia [...] lutego 2016 r. Sygn. akt VII SA/Wa 1329/15 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż przedmiotowa sprawa ze względu na dowody w sprawie tj. postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...] oraz postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. akt [...], z których wynika, iż teren inwestycji znajduje się częściowo na działce należącej do skarżących - zasługuje na ponowne merytoryczne rozpoznanie. W związku z wyrokiem WSA Wojewoda [...], stwierdzając istotne braki w materiale dowodowym stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji, których usunięcie wymaga zebrania dodatkowych materiałów i przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]02.2015r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ I instancji orzekający w sprawie pozwolenia na budowę w ponownie prowadzonym postępowaniu przede wszystkim powinien dokonać analizy nowych dowodów tj. postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2015r., sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. akt [...] biorąc pod uwagę wytyczne WSA zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 26 lutego 2016r. VII SA/Wa 1329/15. Organ wskazał, ze Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] ustalił granice pomiędzy działkami państwa S., a J. i H. C., właściciele działki sąsiedniej Nr [...] posiadają przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Ww. decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. została zaskarżona przez W. S. do WSA, który postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. VII SA/Wa 1922/16 skargę odrzucił uznając ją za przedwczesną, czyli niedopuszczalną. Prezydent Miasta [...], po przeprowadzeniu ponownej analizy wszystkich zebranych dowodów, decyzją z dnia [...] października 2016r. znak [...] odmówił J. i H. C. uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. dotyczącej pozwolenia na budowę wewnętrznej i zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku na działce o nr geod. [...] obręb [...] przy ul. P. w S. R.S., W.S. i M. S. - wspólnikom spółki cywilnej R. Od ww. decyzji J. i H. C. złożyli odwołanie do Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie, oraz o uchylenie ostatecznej z dnia [...] października 2016r. znak [...], zarzucając organowi I instancji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów postępowania administracyjnego jak i naruszenia prawa materialnego. Wyjaśniając podstawy prawne wydania zaskarżonej decyzji, Wojewoda [...] wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego oparte jest na przesłankach wyczerpująco ujętych w art. 145 k.p.a. Powyższy środek dotyczy jedynie sytuacji, w których wydano ostateczną decyzję administracyjną, co stanowi specyficzną formę weryfikacji działań organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. j 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Prezydent Miasta [...], pismem z dnia [...] lipca 2016r. znak [...] zwrócił się do P. Sp. z o.o.. Oddział w W., Rejon Dystrybucji Gazu w S. z prośbą o udzielenie informacji, czy zostało zrealizowane, zgodnie z art. 29 Ustawy - Prawo budowlane przyłącze gazu średniego ciśnienia dla potrzeb przedmiotowego budynku. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] zwrócił się do J. i H. C. o dostarczenie odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2015r. sygn. akt [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z prośbą o pomoc w ustaleniu, czy ww. pozwolenie zostało z realizowane, a jeśli tak to, w jakim zakresie. W odpowiedzi na powyższe P. Sp. z o.o., pismem z dnia 2 sierpnia 2016 r. wyjaśniła, że objęte pozwoleniem na budowę przyłącze gazu zostało wybudowane 7 listopada 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., po dokonaniu czynności kontrolnych w dniu 24 sierpnia 2016 r., pismem z dnia 31 sierpnia ub. r., poinformował, że budowa wewnętrznej i zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku znajdującego się na działce o nr geod. [...] obręb [...], na którą Prezydent Miasta [...] udzielił inwestorom pozwolenia na budowę Nr [...] została zrealizowana. Z powyższego pisma również wynikało, że w dniu 21 października 2014 r. inwestor zawiadomił PINB o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, a ustanowiony przez niego kierownik budowy, rejestrował przebieg ww. robót w dzienniku budowy nr [...] w którym pod datą 16 grudnia 2015 r. widnieje wpis o zakończeniu robót i wykonaniu próby ciśnieniowej. W w/w piśmie zawarta jest także informacja, że w dniu 18 grudnia 2015 r. inwestor zawarł ze sprzedawcą P. Obrót Detaliczny Sp. z o.o. z siedzibą w W. umowę o dostarczanie paliwa gazowego. Ponadto trasa zewnętrznej instalacji gazu w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji [...] została zmieniona w taki sposób, że odcinek przewidziany do wykonania na działce o nr geod. [...] obręb [...] (a po postanowieniu Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2015 r. i po zmianie granic na działce o nr geod. [...]obręb [...]) został wykonany po innej trasie (poza dzisiejszą działką o nr geod. [...] obręb [...]).W sprawie, zgodnie z art. 10 k.p.a., wyjaśnienia złożyli W. S. oraz J. i H. C. Z pisma z dnia 16 września 2016 r. W. S. wynika miedzy innymi, że zmieniono częściowo przebieg trasy przyłącza tak, aby nie przebiegało przez działkę J. i H. C. o nr geod. [...] obręb [...] (po zmianie granic). Tak wykonane przyłącze zostało zinwentaryzowane. Natomiast J. i H. C. w swoim piśmie podtrzymali dotychczasowe stanowisko w tej sprawie - tzn. wniosek o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. i wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jak stwierdził organ II instancji, zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto spełnia dwa podstawowe kryteria, a mianowicie złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 35 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza w przepisie tym wymienione okoliczności. Organ II instancji, dokonując analizy akt stwierdził, że ww. warunki wynikające z wyżej przytoczonych przepisów nie zostały spełnione. Zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności: postanowienie Sądu Rejonowego w S.z dnia [...] kwietnia 2015 r., sygn. akt [...] oraz postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. akt [...] oraz wytyczne WSA w Warszawie zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 26 lutego 2016r. VII SA/Wa 1329/15 wskazuje, iż skarżący J. i H. C. są stronami przedmiotowego postępowania., gdyż obszar oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę oprócz działki inwestora nr [...] obejmuje również działkę skarżących J. i H. C. Nr [...] obręb [...]. Organ I instancji w dniu wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. [...] października 2014 r. nie dysponował kompletem dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia w sprawie, tj. oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością o nr geod. [...] obręb [...] na cele budowlane. Wojewoda [...] podzielił argumentację skarżących, iż na podstawie ww. dokumentów za obszar oddziaływania obiektu, na budowę którego złożono wniosek o pozwolenie na budowę, należy uznać działkę o nr [...] obręb [...] jak i działkę J. i H. C. nr [...] obręb [...]. Z tych też względów stronami postępowania są współwłaściciele działki o nr geod. [...] obręb [...] tj. M.S. i R. S., wskazani w ewidencji gruntów i budynków miasta S. oraz trzeci uczestnik spółki cywilnej R.W. S. oraz właściciele sąsiedniej nieruchomości o nr geod. [...] obręb [...] tj. J. i H.C. – zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, według którego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mając na uwadze powyższe, jak również fakt, iż część inwestycji oznaczonej we wniosku o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę została zlokalizowana na działce Nr [...] obręb [...]. będącej własnością skarżących, którzy nigdy nie wyrażali zgody na realizację przez wnioskodawców jakichkolwiek inwestycji należało w ocenie Wojewody [...] stwierdzić, iż brak jest podstaw prawnych do udzielenia pozwolenia na budowę przyłącza w postaci zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb przedmiotowego budynku Inwestora.  Wojewoda uznał ponadto, ze zmiana trasy zewnętrznej instalacji gazu w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji [...] nastąpiła w taki sposób, że odcinek przewidziany do wykonania na działce o nr geod. [...] obręb [...] (po postanowieniu Sądu Rejonowego w S.z dnia [...] kwietnia 2015 r. po zmianie granic działce o nr geod. [...] obręb [...]) został wykonany po innej tracie – nie obejmując działki skarżących - co stanowi samowolę budowlaną. Organ podkreślił, że w związku z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2015r. w sprawie zmiany granic inwestor nie występował do Prezydenta Miasta [...] o zmianę pozwolenia na po innej trasie. Reasumując, Wojewoda [...] uznał, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]października 2016 r. znak [...] w części dotyczącej zewnętrznej instalacji gazu została wydana z naruszenie przepisów prawa, wobec czego orzekł, jak w sentencji zaskarżonej decyzji. Z decyzją Wojewody [...] nie zgodził się skarżący W. S., który pismem z dnia 30 listopada 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], zaskarżając ja w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz "rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie tj. odmowę uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] października 2014 r. o pozwoleniu na budowę wewnętrznej i zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku na działce o nr geodezyjnym nr [...] obręb [...] przy ul P.w S.; zasądzenie kosztów". Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie "w szczególności" art.7, art. 8, art.10 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co miało istotny wpływ na wydanie decyzji, oraz przepisy ustawy Prawo budowlane, "w szczególności art. 5 i art. 36a ustawy Prawo budowlane". Uzasadniając skargę, skarżący wyjaśnił, że jak słusznie wskazał Prezydent Miasta [...] dokonując oceny przesłanek dla wznowienia postępowania administracyjnego, w tym prawidłowości wydanej a podlegającej kontroli decyzji odnieść się należy, że do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem kontroli. W ocenie skarżącego, stan prawny i faktyczny w dniu [...] października 2014 był ustalony poprawnie, co uzasadniało wydanie przez Prezydenta Miasta [...] pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] w piśmie z dnia 7 grudnia 2016 r. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrolowaną decyzją Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] października 2014 r. o pozwoleniu na budowę wewnętrznej i zewnętrznej instalacji gazowej na rzecz R. S., W. S. i M. S.- wspólników spółki cywilnej R.\. Tą samą decyzja Wojewoda [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w części dotyczącej zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku na działce o nr geod. [...] obręb [...] przy ul. P. w S. R. S., W. S. i M.S.- wspólnikom spółki cywilnej R. Jako podstawę swej decyzji Wojewoda [...] wskazał art. 138 § 1 pkt. 2 i art. 104 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc pod uwagę ustalony w sprawie stan faktyczny uznaje za uzasadniony zarzut skargi, dotyczący naruszenia przez organ II instancji art. 7 i art. 8 k.p.a. Podstawowym bowiem obowiązkiem organu administracji publicznej w toku postępowania jest dbałość o przestrzeganie praworządności oraz podejmowanie takich czynności, które są niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz prowadzenie postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wojewoda [...], dokonując ustaleń faktycznych – a w zasadzie przejmując za własne ustalenia dokonane przez organ I instancji – orzekł kasatoryjnie nie mając po temu należytych podstaw. Jak wynika bowiem z ww. ustaleń, budowa wewnętrznej i zewnętrznej instalacji gazu niskiego ciśnienia dla potrzeb budynku znajdującego się na działce o nr geod. [...] obręb [...], została w grudniu 2015 r. w całości zrealizowana (wpis o zakończeniu robót i wykonaniu próby ciśnieniowej w dzienniku budowy nr [...]). W dniu 18 grudnia 2015 r. inwestor zawarł z P. Obrót Detaliczny Sp. z o.o. umowę o dostarczanie paliwa gazowego. Trasa zewnętrznej instalacji gazu w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji [...] została zmieniona w taki sposób, że odcinek przewidziany do wykonania na działce o nr geod. [...] obręb [...] (a po postanowieniu Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2015 r. i po zmianie granic na działce o nr geod.[ obręb [...]) został wykonany po innej trasie - poza dzisiejszą działką o nr geod. [...] obręb [...]). Powyższe potwierdziła P.Sp. z o.o., jak również PINB w S. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 2 i art. 104 k.p.a., wskazanym, jako podstawa zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, zaś w sprawach nieuregulowanych w art. 136 - 139 k.p.a., w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Oznacza to, że skuteczne prawnie odwołanie przenosi na organ odwoławczy kompetencję do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Jak wyraźnie wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 14 stycznia 1993 r., SA/WR 1384/92 (CBOSA): "Rozpoznając odwołanie od decyzji administracyjnych wydanych przez wójta lub burmistrza w sprawach zleconych gminie, wojewoda nie może ograniczyć się do badania zgodności owych decyzji z prawem, lecz powinien rozstrzygnąć merytorycznie o sprawie administracyjnej, a więc również zbadać decyzję z punktu widzenia celowości i słuszności rozstrzygnięcia". Owa "celowość i słuszność", o której wspomniał NSA, dotyczy nie tylko decyzji organu I instancji, ale ma być również rozważona przez organ odwoławczy w odniesieniu do treści decyzji kasatoryjnej. Istotą bowiem decyzji wydawanej w trybie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. jest to, że organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji, rozstrzygając sprawę pod względem merytorycznym (co do jej istoty). Rozstrzygnięcie sprawy co do istoty możliwe jest natomiast wyłącznie wówczas, gdy istnieje przedmiot tego postępowania. W wypadku natomiast, kiedy roboty budowlane zostały wykonane, bezprzedmiotowym staje się postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1993 r., sygn. akt III ARN 2/93, Legalis). Oczywistość takiego stwierdzenia wynika wprost z art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, który expressis verbis przesądza, że "nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1". Wojewoda [...] orzekł więc zaskarżoną decyzją w sytuacji, kiedy prowadzenie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt wykonania budowy. Naruszył tym samym nie tylko ww. zasady ogólne prawa administracyjnego (łącznie z zasadą prawdy obiektywnej – art. 6 k.p.a.), ale także nie stosując art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym obowiązkiem organu administracji publicznej jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe i przepisy procesowe w postaci art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie. Jeżeli nawet Wojewoda [...], w wyniku prowadzenia postępowania odwoławczego, uznał zasadność zarzutów odwołania, to powinien był w takim stanie faktycznym wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, przyjmując za podstawę art. 138 § 1 pkt. 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza ponadto, że wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej, a nie nadzoru budowlanego. Kompetencje wojewodów określa art. 82 Prawa budowlanego. Nie leży więc w gestii organu administracji architektoniczno-budowlanej ustalanie, czy budowa prowadzona jest (lub była wykonana) w warunkach samowoli budowlanej. Jest to kompetencja właściwego inspektora nadzoru budowlanego (art. 83 – 84 Pr. bud.). W sytuacji więc, kiedy Wojewoda [...] jako samowolę budowlaną ocenia wykonane przez inwestorów prace budowlane przy budowie zewnętrznej instalacji gazowej (s. 8 zaskarżonej decyzji), to tym samym narusza przepis kompetencyjny, o którym mowa powyżej – a tym samym narusza art. 6 k.p.a. Ponadto, Wojewoda [...] nie uwzględnił poprawnie dokonanego w sprawie ustalenia faktycznego, że prace budowlane nie były wykonane na działce J. i H. C. o numerze ewid. [...] – pomimo, że w uzasadnieniu swej decyzji o tychże ustaleniach wspomina. Stąd też organ II instancji błędnie ustalił, że "część inwestycji (...) została zlokalizowana na działce Nr [...] (...) będącej własnością skarżących, którzy nigdy nie wyrażali zgody na realizacje przez wnioskodawców jakichkolwiek inwestycji", co w ocenie organu II instancji miałoby świadczyć, że "brak jest podstaw prawnych do udzielenia pozwolenia na budowę przyłącza". Warto więc, zdaniem Sądu, w kontekście ww. rozważań organu II instancji zwrócić uwagę, że przyłącze gazowe nie jest tożsame z gazową instalacją zewnętrzną i wewnętrzną. Przyłącze gazowe wraz z tzw. zespołem gazowym na przyłączu należy do dystrybutora gazu, który jest odpowiedzialny za jego eksploatację i który określa jego parametry oraz wyposażenie. Wykonanie przyłącza wraz zespołem gazowym na przyłączu zleca dystrybutor gazu (z reguły wykonawcy zewnętrznemu). Przyłącze - w takim rozumieniu - zostało wykonane dnia 7 listopada 2015 r. przez P.sp. z o.o. Oddział w W., Rejon Dystrybucji Gazu w S. (pismo tej Spółki z 2 sierpnia 2016 r.). Gazowa instalacja zewnętrzna i wewnętrzna, na która udzielone było pozwolenia na budowę, wykonana została natomiast 16 grudnia 2015 r. (wpis w dzienniku budowy). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, chybionym jest natomiast zarzut skargi, dotyczący naruszenia art.10 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby organ II instancji zaniechał zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym lub przed wydaniem decyzji uniemożliwił im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Brak jest ponadto w aktach – wobec całkowitego pominięcia w tym zakresie uzasadnienia w skardze – przesłanek potwierdzających, że Wojewoda [...] naruszył zasadę, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Postępowanie zostało wznowione nie przez Wojewodę [...], ale przez organ I instancji, więc zarzut ten jest i z tej przyczyny chybiony. Odnośnie zarzutu skarżącego naruszenia przez organ odwoławczy "w szczególności art. 5 i art. 36a ustawy Prawo budowlane" Sąd stwierdza, że również i ten zarzut jest niezasadny. Wobec braku jakiejkolwiek argumentacji skarżącego w tym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że art. 5 Pr. bud. dotyczy podstaw prawidłowej budowy i brak jest w aktach sprawy przesłanek dla uznania, że Wojewoda [...] przepis ten w jakikolwiek naruszył. Art. 36a Pr. bud. dotyczy decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, zarzut naruszenia tego przepisu jest więc również nieuzasadniony; Wojewoda [...] nie orzekał w zakresie zmiany pozwolenia na budowę zaskarżoną decyzją. Wskazane powyżej wady orzeczenia Wojewody [...] spowodowały jednak, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja organu II instancji narusza przepisy prawa tak procesowego, jak i materialnego, wskazane co to tożsamości, jak sposobu naruszenia w uzasadnieniu wyroku, a to z kolei uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. i umorzenie postępowania w sprawie, zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło