VII SA/Wa 2804/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-05
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, powołując się na cele statutowe związane z prawem administracyjnym i budowlanym, może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik postępowania w sprawie dotyczącej realizacji inwestycji drogowej, jeśli jego przedstawiciel brał udział w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik strony?Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia stowarzyszenia zwykłego do udziału w postępowaniu, ponieważ stowarzyszenie nie wykazało, aby jego udział wykraczał poza formę popierania konkretnych interesów określonego podmiotu, a interes społeczny w dopuszczeniu do udziału w postępowaniu nie może być upatrywany w samej interpretacji przepisów prawa, która należy do kompetencji sądów administracyjnych. Kontrola aktów administracyjnych i ochrona obiektywnego porządku prawnego to zadania sądów, a nie organizacji społecznej w charakterze uczestnika postępowania.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym na skutek skargi M. T. na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą realizacji inwestycji drogowej. Stowarzyszenie wskazało, że przedmiot sprawy mieści się w jego celach statutowych i że jego prezes posiada wiedzę techniczną i prawną. Zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów Konstytucji RP i Prawa budowlanego w związku z ustawą o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Przedstawiciel stowarzyszenia oświadczył, że interes społeczny upatruje w dokonaniu właściwej interpretacji przepisów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia zwykłego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. wniosku Stowarzyszenia zwykłego "[...]" z siedzibą w [...] o dopuszczeniu do udziału w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. Znak [...] w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia zwykłego "[...] z siedzibą w [...]
VII SA/Wa 2804/11
U Z A S A D N I E N I E
Stowarzyszenie Zwykłe [...] z siedzibą w [...] powołując się na art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 z późn zm.), wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r., znak:[...] dotyczącą realizacji inwestycji drogowej pn. "Budowa obwodnicy [...]".
W złożonym w dniu 4 kwietnia 2012r. wniosku Stowarzyszenie wskazało, że przedmiot sprawy mieści się w celach statutowej działalności, a "Prezes dysponuje wiedzą zarówno techniczną oraz prawną, która przemawia za dopuszczeniem". Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów Konstytucji RP w powiązaniu z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 11 f ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez stwierdzenie, iż stanowisko organu pierwszej instancji zobowiązujące do zapewnienia podmiotowi gospodarczemu dotychczasowych warunków dostępu do drogi publicznej stanowi rażące naruszenie prawa.
Zdaniem Stowarzyszenia "nie było żadnych przeszkód, aby tak zaplanować realizację inwestycji drogowej, aby skarżący w dalszym ciągu miał zapewnione identyczne połączenie stacji paliw i gazu jak przed jej rozpoczęciem".
Na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012r. Przedstawiciel Stowarzyszenia Z. G. oświadczył, iż interes społeczny w dopuszczeniu do udziału w przedmiotowym postępowania upatruje w dokonaniu właściwej interpretacji wskazanych przepisów, naruszonych zaskarżoną decyzją.
Rozpoznając zgłoszony przez organizację społeczną w trybie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek, sąd administracyjny powinien w pierwszym rzędzie sprawdzić czy spełnione są warunki formalno- prawne tj. organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana.
Stowarzyszenie Zwykłe [...]z siedzibą w [...] jest organizacją społeczną, która nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego co wynika z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z dnia 10 kwietnia 1989 r.)
Organem nadzorującym wskazane Stowarzyszenie jest Starosta [...] prowadzący ewidencję stowarzyszeń do której w dniu 22 lutego 2011r. zostało wpisane wyżej wymienione stowarzyszenie pod nr [...] (zawiadomienie z dnia 24 lutego 2011r o wpisaniu do ewidencji stowarzyszeń).
Z regulaminu Stowarzyszenia Zwykłego [...] wynika, że celem Stowarzyszenia jest uświadamianie obywatelom znaczenia ustaw i innych aktów prawnych w życiu codziennym, informowanie obywateli o przysługujących prawach w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym, udzielanie pomocy w sprawach dotyczących postępowań wynikających z Prawa budowlanego, Postępowania Egzekucyjnego w Administracji oraz Kodeksu Postępowania Administracyjnego.
Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez składanie wniosków do WSA oraz NSA o dopuszczenie organizacji do postępowania na prawach uczestnika, składanie wniosków o dopuszczenie organizacji do udziału przed organami administracji samorządowej oraz rządowej w której przepisy szczególne nie wyłączają stosowania art. 31 K.p.a., składanie zapytań, skarg i odwołań do organów Unii Europejskiej, organów administracji samorządowej oraz rządowej, reprezentowanie członków Stowarzyszenia przed WSA i NSA.
Badając warunki formalno-prawne Sąd stwierdził, iż Stowarzyszenie zostało powołane zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach.(Dz. U. z dnia 10 kwietnia 1989 r.)
Stowarzyszenie samodzielnie określiło swoje cele, program działania oraz uchwaliło regulamin z którego wynika, że formalnie rzecz ujmując każde postępowanie sądowo administracyjne leży w sferze działalności regulaminowej.
Należy jednakże podkreślić, że udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowo administracyjnym musi odpowiadać celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyjać realizacji "sądowej kontroli administracji", a sąd administracyjny rozpoznający wniosek organizacji społecznej ubiegającej się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed tym sądem, musi mieć zapewnioną prawną możliwość rzeczywistego zbadania, czy organizacja korzystając z prawa wynikającego z art. 33 § 2 p.p.s.a. realizuje cel publiczny dla którego została powołana.
Ten kierunek wykładni potwierdza także rekomendacja Komitetu Ministrów Rady Europy (2004)20 w sprawie kontroli aktów administracyjnych, zachęcająca państwa do przyznawania prawa do wniesienia skargi do sądu także stowarzyszeniom lub innym osobom – ale nie wszystkim, lecz tylko tym, które są uprawnione do ochrony interesu zbiorowego ( por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2009r, II GZ 55/09, ONSA/WSA 2010/2/23).
W rozpoznawanej sprawie nie było wystarczających podstaw do twierdzenia, że wnioskującej organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu chodziło o wykonywanie funkcji kontroli społecznej.
Przedstawiciel Stowarzyszenia Z. G. brał udział jako pełnomocnik skarżącego w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją.
Stowarzyszenie nie wykazało, aby jego udział w postępowaniu sądowym miał wykraczać poza formę popierania konkretnych interesów określonego podmiotu, którym był skarżący.
Wbrew twierdzeniom Przedstawiciela Stowarzyszenia złożonym na rozprawie, interesu społecznego w dopuszczeniu do udziału w toczącym się postępowaniu sądowo administracyjnym nie można upatrywać w przeprowadzeniu właściwej interpretacji przepisów prawa naruszonych zaskarżoną decyzją.
Kontrola zaskarżonych decyzji z prawem, a więc także prawidłowa interpretacja przepisów prawnych należy do kompetencji sądów administracyjnych.
Natomiast legitymację do obrony obiektywnego porządku prawnego w postępowaniu sądowo administracyjnym przyznano prokuratorowi.
W ocenie sądu działania Stowarzyszenia nie mają znaczenia dla interesu ogólnospołecznego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz 1270 z późn zm ) odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło