VII SA/Wa 2808/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-15
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, osoba utrzymująca się z renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego, posiadająca niewielkie dochody z prac zleconych syna, ponosząca znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna, charakteryzująca się niskimi dochodami, brakiem oszczędności i majątku, a także znacznymi wydatkami na leczenie i utrzymanie, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania własnego i rodziny.Stan faktyczny
A. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego, a jej syn otrzymuje niewielkie wynagrodzenie z prac zleconych. Posiada współwłasność domu, ale z niej nie korzysta. Ponosi znaczne wydatki na leczenie, leki, czynsz i utrzymanie. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające jej stan zdrowia i sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. G. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przyznać A. G. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
A. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną utrzymującą się z renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 840 i 153 zł. Syn wnioskodawczyni wykonuje prace zlecone i otrzymuje wynagrodzenie około 600 zł. Łącznie dochód rodziny wynosi około 1593 zł. Posiada dom – połowę domu jednorodzinnego, tzw. "bliźniaka" we współwłasności z mężem, a ponadto posiada udział w działce. W domu wnioskodawczyni wg oświadczenia nie mieszka z uwagi na działania męża uniemożliwiające prawidłowe korzystanie z domu. Syn z uwagi na sprawę rozwodową z mężem mieszka u teściowej. Wnioskodawczyni nie wskazała innego majątku ani oszczędności. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą po trzech przeszczepach narządów wewnętrznych, z tego tytułu posiada rentę inwalidzką, przebywa w Ośrodku [...] w [...]. Wskazała następujące stałe wydatki: leczenie po przeszczepie 350 zł., leczenie pozostałe 250 zł., woda 55 zł., węgiel 100 zł., środki na utrzymanie syna 200 zł., opłaty za wynajem pokoju 500 zł., żywność 500 zł., środki czystości 50 zł., transport 50 zł. Wspomagana jest darowiznami.
Do wniosku dołączono kserokopie zaświadczeń o stanie zdrowia, kserokopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, kserokopie decyzji przyznających zasiłki z pomocy społecznej, kopie zaświadczeń lekarskich.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W ocenie referendarza sądowego w przedstawionej przez skarżącą sytuacji stwierdzić należy, iż spełnia ona przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro wnioskodawczyni jest osobą utrzymującą się jedynie ze świadczenia z ZUS, nie posiada oszczędności, ani majątku, wydającą dużą część uzyskiwanych środków na niezbędne leki, stwierdzić należy, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Tym samym zasadne jest przyznanie prawa pomocy.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło