VII SA/Wa 281/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-28
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Bożena Więch - Baranowska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie robót rozbiórkowych prowadzonych na podstawie zgłoszenia, które nie zostało poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę, a zakres wykonanych robót przekroczył dopuszczalny dla zgłoszenia?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, uchylając decyzję umarzającą postępowanie w sprawie robót rozbiórkowych. Sąd uznał, że roboty rozbiórkowe bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli wykonane na podstawie zgłoszenia, stanowią samowolę budowlaną w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i obligują organ do wydania decyzji z art. 51 ust. 1-2 Prawa budowlanego, a nie do umorzenia postępowania. Opinia techniczna złożona przez inwestora nie była wystarczająca do oceny zgodności robót z przepisami.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót rozbiórkowych prowadzonych na nieruchomości. Roboty były wykonywane na podstawie zgłoszenia z 2006 r., na które nie wniesiono sprzeciwu. Organy uznały, że roboty nie stanowią samowoli budowlanej i że opinia techniczna potwierdza ich zgodność z przepisami. Skarżący zarzucili naruszenie art. 51 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] na podstawie art. 138 § 1 ust 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] umarzającej postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie robót wykonywanych na nieruchomości przy ul. [...] w W. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że postępowanie przed organem nadzoru budowlanego toczyło się na wniosek W. i Z. S.
W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że Z. P. od lutego 2008r. wykonuje roboty związane z rozbiórką budynku i garażu.
Według oświadczenia inwestora roboty są wykonywane na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 27 września 2006r.
W dacie kontroli tj. 14 maja 2008r stwierdzono, że został rozebrany dach budynku, jedna ściana zewnętrzna, ściany wewnętrzne, wierzchnie warstwy podłóg, odkopano fundamenty budynku do głębokości 1,0-1,5 m. Dodatkowo rozebrano ściany pomieszczeń nad garażem, strop i ściany garażu. W ich miejsce wykonano nowe ściany z pustaków, przygotowano szalunek do wykonania stropu.
Po dokonaniu ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem wydanym [...] wstrzymał roboty budowlane związane z rozbiórką budynku i garażu i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonywanych robót.
Po złożeniu opinii technicznej organ decyzją kontrolowaną umorzył postępowanie administracyjne.
W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.
Organ podkreślił, że przedmiotowe roboty, prowadzone były w oparciu o zgłoszenie dokonane 27 września 2006r do którego nie został wniesiony sprzeciw. Wykonanie robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, na które wymagane było pozwolenie na budowę nie jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 i w takim przypadku ma zastosowanie tryb przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Z opinii technicznej przedstawionej przez inwestora wynika, że roboty rozbiórkowe i remontowe wykonane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami i warunkami oraz ze sztuką budowlaną.
Zdaniem organu brak było podstaw do nałożenia na inwestora dodatkowych obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a więc została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli W. i Z. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 51 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153,poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji w rozpatrywanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] utrzymująca w mocy decyzję powiatowego organu nadzoru budowlanego z [...] umarzającą postępowanie prowadzone w sprawie wykonywania robót na działce przy ul. [...] w W.
W ocenie Sądu decyzje organów zapadły z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organu administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów Kpa, a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Zobowiązany jest również do wyczerpującego rozpatrzenia i oceny całego zbadanego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i 80 Kpa, oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kpa. Te zasady obowiązują też organ II-ej instancji bowiem istotą postępowania odwoławczego jest rozpatrzenie sprawy na nowo co do jej istoty.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wydały rozstrzygnięcia z naruszeniem powyższych zasad.
Przedmiotem badania organów w niniejszej sprawie były roboty rozbiórkowe prowadzone na działce przy ul. [...] w W., zaś materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118). Przede wszystkim należy podnieść, że art. 28 Prawa budowlanego ustanawia zasadę, w myśl której roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Sformułowana w powołanym przepisie generalna zasada obowiązuje również w odniesieniu do robót budowlanych polegających na rozbiórce obiektu budowlanego, albowiem rozbiórka jest możliwa jedynie poprzez przeprowadzenie odpowiednich robót budowlanych, o ile w sprawie nie będą miały zastosowania przepisy art. 31 Prawa budowlanego zawierającego wyczerpujące wyliczenie rodzajów rozbiórek, które nie wymagają pozwolenia. Zgodnie z art. 31 Prawa budowlanego będą to rozbiórki wszystkich obiektów i urządzeń budowlanych zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, pod warunkiem, że nie podlegają one ochronie jako zabytki. Pozwolenia na nie wymaga również rozbiórka budynków i budowli, jeżeli spełniają one wszystkie następujące warunki:
1. nie są wpisane do rejestru zabytków
2. maja wysokość poniżej 8 m i ich odległości od granicy działki nie jest mniejsza niż połowa wysokości tychże obiektów.
Poza sporem pozostaje, iż inwestor Z. P. takiego pozwolenia nie posiadał, co prawda dokonał w dniu 27 września 2006r. zgłoszenia planowanych robót rozbiórkowych ale organ nie przeanalizował jego treści nie dokonał porównania zakresu zgłoszenia i wykonywanych robót w końcu pominął w ocenie skuteczności zgłoszenia fakt, iż wykonane na podstawie przyjętego wadliwie zgłoszenia roboty budowlane stanowią przypadek z art. 50 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. samowolnie wykonywane roboty budowlane i obligują organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji z art. 51 ust 1-2 .
W przypadku samowolnie prowadzonych robót rozbiórkowych możliwe jest wydanie nakazu zaniechania dalszych robót czy nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, bądź nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W przypadku robót rozbiórkowych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia nie ma bowiem zastosowania tryb z art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego jako przypadek odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego czy innych warunków pozwolenia na budowę, ponieważ inwestor nigdy nie uzyskał decyzji z art. 32 Prawa budowlanego.
Poza powyższym należy podnieść, że organ I instancji bezzasadnie przyjął, że inwestor wykonał obowiązek nałożony na niego postanowieniem wydanym [...] – zobowiązującym do przedłożenia opinii technicznej oceniającej zgodność wykonywanych robót rozbiórkowych z przepisami w tym techniczno – budowlanymi, bowiem opinia złożona przez inwestora z [...] (jedno zdaniowa) nie ocenia robót w żądanym zakresie.
Organ odwoławczy zaś, nie dokonał właściwej kontroli decyzji organu I instancji i nie rozpatrzył sprawy co do jej istoty, nie wskazując też przesłanek według których w jego ocenie postępowanie w sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe.
Powyższe uwagi Sądu organ obowiązany będzie uwzględnić przy ponownym rozstrzygnięciu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153,poz 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło